Ερωτήσεις - Απαντήσεις

ΙΣΩΣ ΝΑ ΒΡΕΙΤΕ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΠΟΥ ΖΗΤΑΤΕ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ  ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΩΝ ΟΠΩΣ ΔΟΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΤΗΛΕΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

CSS Menu Div Css3Menu.com

 

CSS Menu Div Css3Menu.com

 

 

Βαρρόα

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Όλες οι Ερωτήσεις...

53.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Έκανα θεραπεία με φυσικό χυμό λεμονιού  με εντυπωσιακά αποτελέσματα (το βρήκα στο διαδίκτυο από μία δημοσίευση αιγυπτιακού εργαστηρίου). Η εφαρμογή έγινε σε μελίσσια που έκαναν αντικατάσταση βασίλισσας, δηλαδή ξεγονεμένα και με υψηλό βαθμό προσβολής. Έγιναν 6 (ή 5) επεμβάσεις συνολικά (μία κάθε 6 ημέρες) με 5ml στους διαδρόμους πάνω στις μέλισσες (δηλαδή 50ml για 10άρι μελίσσι). Το μίγμα γίνεται με 1 κιλό χυμό λεμονιού σε 1 κιλό σιροπιού 1:1. Ποια είναι η άποψή σας;

52.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Την άνοιξη (Απρίλιο – Μάιο) σκέφτομαι να κάνω θεραπεία με φορμικό οξύ (μυρμηγκικό οξύ) με τη συσκευή Nassenheider Evaporator όταν τα μελίσσια θα έχουν 8-10 πλαίσια γόνο με το σκεπτικό ότι το φορμικό οξύ σκοτώνει τη βαρρόα μέσα στα σφραγισμένα κελιά του γόνου. Ποια είναι η άποψή σας γι’ αυτήν την επιλογή;

51.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Μήπως γνωρίζετε κάτι για τη δράση του νέου οικολογικού φαρμάκου HopGuard ενάντια στη βαρρόα;

50. Μπορείτε να μου πείτε τι να προσέξω στην εφαρμογή του γαλακτικού οξέως;

49. Θέλουμε να κάνουμε καταπολέμηση της βαρρόα, όταν δεν υπάρχει γόνος στα μελίσσια με τη συσκευή VARROX με την οποία εξαχνώνεται το οξαλικό οξύ. Η μέθοδος της εξάχνωσης είναι περισσότερο αποτελεσματική από την ενστάλαξη; Εάν λόγω χαμηλών θερμοκρασιών τα μελίσσια σχηματίζουν μελισσόσφαιρα, μήπως κάποια από τις δύο μεθόδους είναι λιγότερο επιβλαβής;

48. Θα ήθελα να ρωτήσω αν μπορεί να κάνει το εργαστήριο, έλεγχο σε μελίσσια για να διαπιστωθεί πόσο υγιή είναι από βαρρόα. Θα μπορούσα να στείλω κάποιο αριθμό μελισσών από 2-3 μελίσσια και εάν ναι πόσες μέλισσες χρειάζονται από κάθε μελίσσι;

47. Διάβασα για την βαρρόα το παρακάτω:
Μπορείς να διαλύσεις 4 γραμμάρια κρυσταλλικής θυμόλης σε 4 ml αλκοόλης 75% , να ανακατέψεις το διάλυμα ώσπου να λιώσουν οι κρύσταλλοι. Στη συνέχεια, με μια σύριγγα να βάλεις 8 ml από το διάλυμα σε κάθε ένα κομμάτι Wettex διαστάσεων 6x4cm. Είναι σωστός τρόπος θεραπείας για τη βαρρόα και αν ναι ποια εποχή;

46. Έκανα τους παρακάτω υπολογισμούς και θα ήθελα την γνώμη σας. από την Wikipedia Pz(sugar)=0.70gr/ml
Για την χορήγηση οξαλικού οξέως η συνταγή είναι
1000ml νερού + 1000γρ ζάχαρης + 80γρ οξαλικό οξύ
Vn: όγκος νερού
Vm: όγκος μείγματος
Vz: όγκος ζάχαρης Mz: μάζα ζάχαρης και Pz: πυκνότητα ζάχαρης
με δεδομένα:Vn=mz και
Vmeigmatos = 5ml * αριθμό τελάρων
δηλαδή μπορούμε στην τελευταία επιθεώρηση να καταγράψουμε τον αριθμό των τελάρων και να υπολογίσουμε πόσο μείγμα σιροπιού θα χρειαστούμε συνολικά ώστε να μην φτιάξουμε λιγότερο ή πολύ περισσότερο και να το πετάμε...
O τύπος είναι P=m/V
έχουμεVn+Vz=Vm άρα
Vn+Mz/Pz=Vm άρα
Vn+Vn/Pz=Vm άρα
Vn* (1+1/Pz)=Vm άρα
Vn* (1+1/0.70)=Vm άρα
Vn=Vm/2.42 άρα
Vn= Vm /2.42 ml = Mz
Προσπαθώντας να προσδιορίσω ακριβώς την αναλογία νερού, ζάχαρης και οξαλικού οξέως έφτασα σε αυτόν τον τύπο. Είναι σωστός ο υπολογισμός; Στην πράξη δεν μου βγαίνει σωστός γιατί φτιάχνω λιγότερο μείγμα τελικά απ’ όσο θα έπρεπε και δεν μπορώ να βρω το λάθος. Ποιά είναι η γνώμη σας;

45. Η ιστοσελίδα www.resistantbees.com ισχυρίζεται, πως η χρήση φύλλων κεριού με διάμετρο κελιών 4,9χιλ. συμφέρει περισσότερο τον μελισσοκόμο, για μια σειρά από λόγους, ενός εκ των οποίων η άμυνα ενάντια στην βαρρόα. Έτσι η βαρρόα συγκεντρώνεται περισσότερο σε κελιά κηφήνων σε σχέση με τα μεγαλύτερης διαμέτρου (π.χ τα δικά μου είναι 5,2 χιλ.), γεγονός που θα έκανε τον μελισσοκόμο να την αντιμετωπίζει δίχως χημικά, απλά αφαιρώντας τα. Η χρήση φύλλων κηφήνων (ή τελάρων δίχως φύλλο) έχει αναφερθεί πολλές φορές στο έντυπό σας. Για το μέγεθος των κελιών τι γνώμη έχετε;

44. Πόσο ζει μία θηλυκή βαρρόα;

43. Σε περίπτωση που η καταπολέμηση της Βαρρόας το Φθινόπωρο  θα γίνει με θυμόλη (διαλυμένη σε οινόπνευμα) θα υπάρχει κάποιο πρόβλημα ή θα δημιουργήσει κάποια αναστάτωση η ταυτόχρονη χορήγηση θυμόλης στο σιρόπι για τη νοσεμίαση;

42. Θα ήθελα μερικές πληροφορίες για τον μύκητα Metarhizium anisopliae και κατά πόσο είναι αποτελεσματική αυτή η μέθοδος.

41. Σας αποστέλλω κηρήθρα γόνου προκειμένου να κάνετε διάγνωση.

40. Την περίοδο που ταΐζω με σιρόπι που έχει θυμόλη για Νοσεμίαση, μπορώ να χρησιμοποιήσω παράλληλα τη θυμόλη σε wettex εναντίον της βαρρόα;

39. Σκέφτηκα τώρα το χειμώνα να περιορίσω την βασίλισσα σε ένα κλουβάκι ώστε να μην έχω γόνο και μετά αμέσως να κάνω καταπολέμηση της βαρρόα με  οξαλικό οξύ. Ποια η άποψή σας;

38. Θα ήθελα να ρωτήσω αν υπάρχουν καινούργια προϊόντα για την καταπολέμηση της βαρρόα. Ευχαριστώ.

37. Τι να κάνω για να καταπολεμήσω τη βαρρόα το χειμώνα;

36. Είμαι νέος μελισσοκόμος. Πήρα πριν λίγες μέρες 5 μελισσοσμήνη (παραφυάδες) και τοποθέτησα chech-mite για την βαρρόα επειδή υπάρχει γόνος. Κάποιος μου είπε ότι θα έπρεπε να πάρω τα μελίσσια την Άνοιξη γιατί είναι καλύτερη εποχή για την αντιμετώπιση της βαρόα ή όταν δεν υπάρχει μέσα γόνος . Εν πάση περίπτωσή πήρα τα μελίσσια τώρα γιατί πιστεύω ότι έχω όλο το περιθώριο να αποκτήσω μια εξοικείωση με το αντικείμενο και να είμαι πιο έτοιμος την άνοιξη που η εποχή είναι πιο απαιτητική. Θα ήθελα και τη δική σας γνώμη.

35.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Θα ήθελα να ρωτήσω εάν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ενδείκνυται η χρήση του οξαλικού οξέος για την καταπολέμηση της βαρρόα. Η περσινή εφαρμογή είχε επιτυχία 90%. Θα έχουμε και εφέτος τα ίδια καλά αποτελέσματα;

34. Τελείωσα τον τρύγο, και τα μελίσσια μου έπεσαν. Κάποια μου παρουσίασαν μέλισσες χωρίς φτερά και η βαρρόα φαίνεται πια στις μέλισσες. Θέλω να τα μεταφέρω στα πεύκα. Ποιο φάρμακο να χρησιμοποιήσω για την βαρρόα.

33. Υπάρχει κάποιο άρθρο σχετικά με την χρήση του οξαλικού οξέος και αν είναι αρκετό για την καταπολέμηση της βαρρόας;

32. Χρησιμοποίησα το Check-mite Strips σε διώροφο μελίσσι, τρύγησα το μέλι από το μελιτοθάλαμο και όταν έκανα αναλύσεις μελιού βρήκα ότι το μέλι δεν έχει υπολείμματα του φαρμάκου. Τώρα μετέφερα τα μελίσσια στα βαμβάκια και είναι όλα μονώροφα. Εάν συλλέξω μέλι από τα μελίσσια αυτά υπάρχει πιθανότητα να βρεθούν υπολείμματα στο μέλι;

31. Διάβασα στο τελευταίο άρθρο σας στο τεύχος Ιουλίου-Αυγούστου για την καταπολέμηση της βαρρόα με ζάχαρη άχνη και σκόρδο. Έχω να επισημάνω μια σημαντική λεπτομέρεια που αναφέρουν άλλοι ως γνωστό συγγραφείς. Η άχνη να μην περιέχει άμυλο όπως συνήθως γίνεται με τη άχνη εμπορίου. Θα έχουμε τα ίδια αποτελέσματα εάν χρησιμοποιήσουμε κρυσταλλική ζάχαρη; Παρακαλώ μια απάντηση μέσω του περιοδικού για να πληροφορηθούν και οι συνάδελφοι.

30. Έχω χρησιμοποιήσει αρκετά σκευάσματα εναντίον της βαρρόα εγκεκριμένα και μη, και μάλιστα επέμενα περισσότερο από το κανονικό. Τα μελίσσια μου όμως συνεχίζουν να έχουν βαρρόα και βλέπω μέλισσες με τσαλακωμένα φτερά.

29. Έχω ακούσει ότι κυκλοφορεί στην Ελλάδα ένα σκεύασμα με το όνομα ΒΑΡΟΣΤΟΠ . Παρακαλώ να γράψετε σχετικά μ’ αυτό , τι ουσίες περιέχει, πόσο κοστίζει και πώς μπορώ να το προμηθευτώ.

28. Στο τεύχος Μαΐου-Ιουνίου στην στήλη ''Οι μελισσοκόμοι ρωτούν'' αναφέρεστε για την καταπολέμηση της βαρρόας με το γαλακτικό οξύ. Επειδή χρησιμοποιώ ένα μηχάνημα το οποίο στέλνει το φάρμακο στην κυψέλη με ατμό, μήπως γνωρίζεται αν μπορώ να χρησιμοποιήσω σε αυτό το γαλακτικό οξύ; Το μείγμα για να γίνει ο ατμός είναι γλυκερίνη, νερό και το φάρμακο (π.χ. Perizin). Μπορώ δηλαδή χρησιμοποιήσω το γαλακτικό οξύ στο μείγμα που σας γράφω;

27. Ποια φάρμακα είναι εγκεκριμένα και χρησιμοποιούνται εναντίον της βαρρόα σε άλλες ευρωπαϊκές  χώρες;

26. Γνωρίζω ότι το Περιζίν και το Ασουντόλ έχουν την ίδια δραστική ουσία (κουμαφώς) και ότι το πρώτο είναι εγκεκριμένο και το δεύτερο όχι. Εκτός από αυτόν υπάρχει κανείς άλλος λόγος για να μην χρησιμοποιώ το Ασουντόλ εναντίον της βαρρόα;

25. Έχω ακούσει  ότι το ξύδι χρησιμοποιείται αποτελεσματικά εναντίον της βαρρόα.

24. Καλή η συνταγή για το σκόρδο αλλά πώς θα το χρησιμοποιήσω για να έχω καλή επιτυχία;

23. Ενώ δεν είχα βαρρόα την άνοιξη, μου εμφανίστηκαν το φθινόπωρο πολλές μέλισσες με βαρρόα και με παραμορφωμένα φτερά. Τι συμβαίνει γιατί αυτή η ξαφνική αύξηση;

22. Χρησιμοποίησα το ξύδι εναντίον της βαρρόα και θανάτωσα τις μέλισσες. Τι φταίει;

21. Το μαλάθειο είναι καλό φάρμακο και για εμένα αρκετά χρήσιμο. Γιατί όμως να μην το χρησιμοποιήσω;

20. Ποια είναι η απαραίτητη θερμοκρασία για τη σωστή χρήση του Οξαλικού οξέος με τη μέθοδο της σταγόνας κατά της Βαρρόα; Στη Μ.Ε. του έτους 2005 αναφέρεται θερμοκρασία μεγαλύτερη από 10ο  C ενώ στη Μ.Ε. του έτους 2006, σελίδα 290 αναφέρεται θερμοκρασία μεταξύ 10οC και 3οC. Επίσης στη σελίδα αυτή αναφέρεται ποσότητα οξαλικού οξέος 35 γρ σε ένα λίτρο σιροπιού 1:1, ενώ έχω διαβάσει σε βιβλίο μελισσοκομίας, ποσότητα 10 γρ. οξαλικού οξέος σε 100 γρ. νερού, προστιθεμένου και 100 γρ. ζάχαρης. Ποιο από όλα ισχύει;

19. Μου περίσσεψε σιρόπι με το οξαλικό οξύ που έφτιαξα για τη βαρρόα. Μπορώ να το χρησιμοποιήσω μετά από μια-δύο εβδομάδες;

18. Αφού το αμιτραζ δεν αφήνει υπολείμματα στο μέλι γιατί δεν το εγκρίνουν σαν φάρμακο στη μελισσοκομία;

17. Να χρησιμοποιήσω το Μαυρίκ για τη βαρρόα;

16. Ποιο από τα εγκεκριμένα σκευάσματα να προτιμήσω εναντίον της βαρόα;

15. Με ποιο τρόπο μπορώ να χρησιμοποιήσω το Μυρμηκικό (φορμικό) οξύ;

14. Στο προηγούμενο τεύχος  γράψατε για το τι νεότερο υπάρχει εναντίον της βαρρόα. Όλες οι πληροφορίες που μας δώσατε αφορούν το εξωτερικό. Για την Ελλάδα τι σχετικό νεότερο υπάρχει;

13. Δεν έμεινα ευχαριστημένος από το Apiguard. H βαρρόα συνεχίζει να χορεύει πάνω στις  μέλισσες και τα μελίσσια μου  αδυνάτισαν.

12. Τι καινούργιο υπάρχει για τη καταπολέμηση της βαρρόα;

11. Ποιο φάρμακο να χρησιμοποιήσω για την βαρρόα;

10. Μου είπαν ότι μια επέμβαση εναντίον της βαρρόα το φθινόπωρο είναι αρκετή και ότι δεν χρειάζεται να ανησυχώ για την βαρρόα την επόμενη χρονιά. Πώς να ξέρω πότε και πώς θα πρέπει να λάβω μέτρα εναντίον της ψείρας;
Κυριακίδης Α.

9. Μια αναγκαία διόρθωση

8. Θέλω να χρησιμοποιήσω ένα φιλικό φάρμακο εναντίον της βαρρόα, όχι όμως το οξαλικό οξύ, τι μου προτείνετε;

7. Έχω χρησιμοποιήσει αρκετά σκευάσματα εναντίον της βαρρόα εγκεκριμένα και μη, και μάλιστα επέμενα περισσότερο από το κανονικό. Τα μελίσσια μου όμως συνεχίζουν να έχουν βαρρόα και βλέπω μέλισσες με τσαλακωμένα φτερά.

6. Στο τεύχος Ιουλίου-Αυγούστου της Μελισσοκομικής Επιθεώρησης , 2008 διάβασα στην σελίδα 248 για τη χρήση της άχνης ζάχαρης εναντίον της Βαρρόα με επίπαση. Εφάρμοσα τις οδηγίες του περιοδικού από τις αρχές Αυγούστου και παρατήρησα ότι στα μελίσσια μου βρίσκω ακόμα περιορισμένο αριθμό βαρρόα. Τον Οκρώβριο μήνα η Βαρρόα ξαναφούντωσε και με προβληματίζει. Ποια η δικιά σας άποψη στο θέμα αυτό;

5. Χρησιμοποίησα με τον παλιό τρόπο το Μαυρίκ εναντίον της βαρρόα  και όχι μόνο δεν δούλεψε αλλά σκοτώθηκαν και πολλές μέλισσες.

4. Μεγάλο πρόβλημα εφέτος από την βαρρόα. Στην αρχή δεν φαινόταν αλλά ξαφνικά γέμισαν τα μελίσσια μου και εμφανίστηκαν μέλισσες χωρίς φτερά. Τι να κάνω;

3. Χρησιμοποίησα το Check-mite Strips σε διώροφο μελίσσι, τρύγησα το μέλι από το μελιτοθάλαμο και όταν έκανα αναλύσεις μελιού βρήκα ότι το μέλι δεν έχει υπολείμματα του φαρμάκου. Τώρα μετέφερα τα μελίσσια στα βαμβάκια και είναι όλα μονώροφα. Εάν συλλέξω μέλι από τα μελίσσια αυτά υπάρχει πιθανότητα να βρεθούν υπολείμματα στο μέλι;

2. Στο τεύχος Μαΐου-Ιουνίου 2008 στην στήλη ''Οι μελισσοκόμοι ρωτούν'' αναφέρεστε για την καταπολέμηση της βαρρόας με το γαλακτικό οξύ. Επειδή χρησιμοποιώ ένα μηχάνημα το οποίο στέλνει το φάρμακο στην κυψέλη με ατμό, μήπως γνωρίζεται αν μπορώ να χρησιμοποιήσω σε αυτό το γαλακτικό οξύ; Το μείγμα για να γίνει ο ατμός είναι γλυκερίνη, νερό και το φάρμακο (π.χ. Perizin). Μπορώ δηλαδή χρησιμοποιήσω το γαλακτικό οξύ στο μείγμα που σας γράφω;

1. Είμαι νέος μελισσοκόμος και θέλω να μάθω η κρυσταλλική θυμόλη τι αποτελέσματα έχει στο ακαρι βαρρόα και εάν αφήνει κατάλοιπα στο μέλι και στο κερί.

53.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Έκανα θεραπεία με φυσικό χυμό λεμονιού  με εντυπωσιακά αποτελέσματα (το βρήκα στο διαδίκτυο από μία δημοσίευση αιγυπτιακού εργαστηρίου). Η εφαρμογή έγινε σε μελίσσια που έκαναν αντικατάσταση βασίλισσας, δηλαδή ξεγονεμένα και με υψηλό βαθμό προσβολής. Έγιναν 6 (ή 5) επεμβάσεις συνολικά (μία κάθε 6 ημέρες) με 5ml στους διαδρόμους πάνω στις μέλισσες (δηλαδή 50ml για 10άρι μελίσσι). Το μίγμα γίνεται με 1 κιλό χυμό λεμονιού σε 1 κιλό σιροπιού 1:1. Ποια είναι η άποψή σας;

Απάντηση...

Προφανώς αναφέρεστε στη μελέτη των Αιγύπτιων Abdel-Rahman και Rateb που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Assuit Journal of Agricultural Sciences 39 (2):195– 206. Στην περιγραφή της εν λόγω μελέτης, γίνεται δοκιμή του χυμού λεμονιού διαλυμένο σε διαφορετικές συγκεντρώσεις σε σιρόπι 1:1. Οι συγκεντρώσεις που ελέγχθηκαν είναι 10%, 25%, 50%, 75% και 100%. Η τελευταία είναι και η πιο αποτελεσματική και είναι αυτή που εφαρμόσατε εσείς. Η αποτελεσματικότητα στην πτώση της βαρρόα, σύμφωνα πάντα με την έρευνα, δίνεται στον πίνακα που ακολουθεί :

Συγκέντρωση χυμού λεμονιού

Αποτελεσματικότητα*

10%

1,45%

25%

13,22%

50%

75,0%

75%

77,23%

100%

80,45%

*Διορθωμένη από το αρχικό κείμενο

Η εφαρμογή έγινε τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο στην Αίγυπτο με μικρή παρουσία γόνου, σε πέντε επαναλήψεις, κάθε 6 ημέρες. Η ποσότητα ήταν 5ml ανάμεσα από κάθε κηρήθρα που ήταν παρούσες οι μέλισσες όπως περιγράφετε κι εσείς.
Η θνησιμότητα στις μέλισσες (τοξικότητα του σκευάσματος) κυμάνθηκε από 10,24% έως 12,36% (στον μάρτυρα 12,32%).
Από τα παραπάνω φαίνεται ως μία πολύ αποτελεσματική μέθοδος στις υψηλές συγκεντρώσεις του χυμού λεμονιού (πάνω από 50%) χωρίς προβλήματα τοξικότητας στις μέλισσες. Για να έχουμε όμως σαφέστερη εικόνα, θα πρέπει να δοκιμαστεί περαιτέρω στον ελλαδικό χώρο  κάτω από τις δικές μας συνθήκες και τις υπάρχουσες μέλισσες.

52.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Την άνοιξη (Απρίλιο – Μάιο) σκέφτομαι να κάνω θεραπεία με φορμικό οξύ (μυρμηγκικό οξύ) με τη συσκευή Nassenheider Evaporator όταν τα μελίσσια θα έχουν 8-10 πλαίσια γόνο με το σκεπτικό ότι το φορμικό οξύ σκοτώνει τη βαρρόα μέσα στα σφραγισμένα κελιά του γόνου. Ποια είναι η άποψή σας γι’ αυτήν την επιλογή;
Αντώνης, Χαλκίδα

Απάντηση...

Η συσκευή Nassenheider Evaporator (εικόνα 1) επιτρέπει την εξάτμιση του φορμικού οξέως μέσω της ειδικής θρυαλλίδας. Τοποθετείται δίπλα στο γόνο (εικόνα 2) ή επάνω στις κηρήθρες (εικόνες 3 και 4) και χρησιμοποιείται συνήθως 60% φορμικό οξύ. Η επιτυχία εξαρτάται από την σωστή εξάτμιση γι΄αυτό προτείνεται ο έλεγχός της τις πρώτες ημέρες. Το καλοκαίρι ο ρυθμός αυτός είναι 15-20ml την ημέρα ενώ το φθινόπωρο 6-10ml. Χαμηλότερη εξάτμιση των 6ml μπορεί να μην έχει θετικά αποτελέσματα, ενώ μεγαλύτερη εξάτμιση θα πρέπει να περιοριστεί με την ρύθμιση της θρυαλλίδας (εικόνα 5).
Η καταπολέμηση της βαρρόα θα πρέπει να γίνει το φθινόπωρο που υπάρχει ήδη σημαντική προσβολή και οι θερμοκρασίες δεν είναι ιδιαίτερα υψηλές. Εάν έχετε μεγάλο ποσοστό προσβολής και περιμένετε μέχρι την άνοιξη τα μελίσσια θα ξεχειμωνιάσουν με ταλαιπωρημένες μέλισσες και πιθανόν θα έχετε μεγαλύτερες απώλειες. Επιπλέον σε προκαταρκτικές δοκιμές που έχουν γίνει στο Εργαστήριο Μελισσοκομίας με τη χρήση του φορμικού οξέως δεν φαίνεται να έχει σημαντικά αποτελέσματα στον περιορισμό της βαρρόα εντός του γόνου, πράγμα που εφόσον ισχύει, θα σας υποχρεώσει σε μεγάλης διάρκειας επεμβάσεις την άνοιξη.  

   eik1 
Εικόνα 1 : Η συσκευή για την εξάτμιση του φορμικού οξέως Nassenheider Evaporator

eik2
Εικόνα 2 : Προσαρμογή της συσκευής σε πλαίσιο για τοποθέτηση δίπλα στο γόνο

 

eik3 
Εικόνα 3 : Προετοιμασία της συσκευής…..

eik4
Εικόνα 4 : …. για τοποθέτηση πάνω από τις κηρήθρες

 

eik5
Εικόνα 5 : Ειδική θρυαλλίδα για τη ρύθμιση της εξάτμισης του φορμικού οξέως

51.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Μήπως γνωρίζετε κάτι για τη δράση του νέου οικολογικού φαρμάκου HopGuard ενάντια στη βαρρόα;
Νίτης Θεόδωρος

Απάντηση...

Δυστυχώς δεν έχουμε επιστημονικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητα του σκευάσματος. Τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα προέρχονται  από επιστήμονες που εργάζονται στην ή για την παρασκευάστρια εταιρεία.

50. Μπορείτε να μου πείτε τι να προσέξω στην εφαρμογή του γαλακτικού οξέως;
Γρηγόρης Μάτσιας,

Απάντηση...

Θα πρέπει η θερμοκρασία επέμβασης να είναι μεταξύ 15 – 25°C. Ακόμα θα πρέπει να λάβετε μέτρα προφύλαξης για εσάς κατά την εφαρμογή. Απαιτείται προστασία του δέρματος, των ματιών και του αναπνευστικού. Χρησιμοποιείστε γάντια και μακρυμάνικες μπλούζες, γυαλιά και μάσκα. Διαφορετικά υπάρχει κίνδυνος εγκαυμάτων.  Το γαλακτικό οξύ δεν είναι σταθερό και δεν θανατώνει τη βαρρόα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Γι’ αυτό εάν υπάρχει γόνος θα χρειαστούν 6 και 7 επεμβάσεις με διαστήματα 4 ημερών μεταξύ τους.

49. Θέλουμε να κάνουμε καταπολέμηση της βαρρόα, όταν δεν υπάρχει γόνος στα μελίσσια με τη συσκευή VARROX με την οποία εξαχνώνεται το οξαλικό οξύ. Η μέθοδος της εξάχνωσης είναι περισσότερο αποτελεσματική από την ενστάλαξη; Εάν λόγω χαμηλών θερμοκρασιών τα μελίσσια σχηματίζουν μελισσόσφαιρα, μήπως κάποια από τις δύο μεθόδους είναι λιγότερο επιβλαβής;
Σταντίδης Αλέξανδρος

Απάντηση...

Αρκετές έρευνες έχουν γίνει, προκειμένου να ελεγχθεί η αποτελεσματικότητα του οξαλικού οξέως στην καταπολέμηση της βαρρόα αλλά και η τοξικότητά του στις μέλισσες, όταν αυτό εφαρμόστηκε με τρεις διαφορετικούς τρόπους. Με τη μέθοδο της σταγόνας (ή αλλιώς ενστάλαξη), της εξάχνωσης και του ψεκασμού.
Ως προς την αποτελεσματικότητα, τα στοιχεία αναφέρουν πως είναι ιδιαίτερα υψηλή, ακόμα και μεγαλύτερη από 90% και στις τρεις περιπτώσεις. Η μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα (98,8%) αναφέρεται στην εφαρμογή με τη μέθοδο του ψεκασμού κηρήθρα – κηρήθρα.
Στις ίδιες μελέτες οι θερμοκρασίες εφαρμογής ήταν πάντοτε χαμηλές με διακύμανση από 2°C – 16°C και η υψηλή αποτελεσματικότητα αναφέρθηκε μόνο στην απουσία του γόνου. Παρουσία γόνου τα ποσοστά πτώσης της βαρρόα μειώνονται κατακόρυφα.
Όσον αφορά την τοξικότητα στις μέλισσες, σε καμιά από τις τρεις μεθόδους, δεν αναφέρθηκε αυξημένη θνησιμότητα, σε σχέση με μελίσσια μάρτυρες που δεν δέχτηκαν τις συγκεκριμένες επεμβάσεις. Μόνη εξαίρεση αποτελεί μία αναφορά από δοκιμές σε εγκλωβισμένες σε κλουβί μέλισσες, όπου με τη χρήση της μεθόδου εξάχνωσης με τη συσκευή Varrox εμφάνισαν υψηλότερη θνησιμότητα.
Ανακεφαλαιώνοντας μπορούμε να πούμε ότι μεταξύ των τριών μεθόδων εφαρμογής του οξαλικού οξέως δεν υπάρχουν διαφορές στην αποτελεσματικότητα και τοξικότητα. Ο παράγοντας λοιπόν που θα καθορίσει την επιλογή της μίας ή της άλλης μεθόδου είναι το κόστος, ο χρόνος που απαιτείται για την εφαρμογή και η επικινδυνότητα της επέμβασης για τον μελισσοκόμο.
Ο πιο γρήγορος τρόπος είναι αυτός της ενστάλαξης καθώς απαιτούνται 1’ – 2’ για κάθε μελίσσι ενώ στην εξάχνωση και τον ψεκασμό 4’ – 5’ κατά προσέγγιση. Επιπλέον για την επιτυχία της επέμβασης με την εξάχνωση είναι σημαντικό να κλείσουν οι αερισμοί (εάν δεν είναι ήδη κλειστοί για το ξεχειμώνιασμα), γεγονός που αυξάνει τις απαιτήσεις σε χρόνο.  
Τέλος ως προς την επικινδυνότητα εφαρμογής από τον μελισσοκόμο, η περισσότερο ασφαλής μέθοδος είναι αυτή της σταγόνας. Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται να λαμβάνονται μέτρα προστασίας (γάντια, μάσκα, γυαλιά) ειδικά όμως στην εξάχνωση απαιτείται μάσκα για την προφύλαξη του αναπνευστικού συστήματος και στον ψεκασμό καλή προστασία του δέρματος από τυχόν σταγονίδια που μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό.
Τέλος να αναφέρουμε ότι κατά τη διαδικασία της εξάχνωσης, μας ενδιαφέρει να «εξατμιστεί» το οξαλικό οξύ και όχι να καεί. Πρέπει δηλαδή η αντίσταση που χρησιμοποιείται να είναι σωστά σχεδιασμένη. Το οξαλικό που χρησιμοποιείται είναι το διένυδρο από το οποίο στους 101,5°C απομακρύνονται τα 2 μόρια νερού και μένει το άνυδρο. Στους 157°C αρχίζει να εξαχνώνεται και στους 189°C, όσο οξαλικό έχει απομείνει, αποσυντίθεται σε φορμικό οξύ και μονοξείδιο του άνθρακα.

48. Θα ήθελα να ρωτήσω αν μπορεί να κάνει το εργαστήριο, έλεγχο σε μελίσσια για να διαπιστωθεί πόσο υγιή είναι από βαρρόα. Θα μπορούσα να στείλω κάποιο αριθμό μελισσών από 2-3 μελίσσια και εάν ναι πόσες μέλισσες χρειάζονται από κάθε μελίσσι;
Φίλιππος Νιφόρας

Απάντηση...

Στην περίπτωση που θα στείλετε μέλισσες προκειμένου να τις ελέγξουμε για βαρρόα,  αυτό που θα κάνουμε είναι να μετρήσουμε τις νεκρές μέλισσες και τις νεκρές βαρρόα και να εκφράσουμε το ποσοστό %. Αυτό μπορείτε να το κάνετε και εσείς αποφεύγοντας τον κόπο της αποστολής, ρίχνοντας από κάθε μελίσσι περίπου 100 μέλισσες από τις ακριανές κηρήθρες σε ένα βάζο το οποίο θα έχει 25% οινόπνευμα για να πεθάνουν. Μέσα στο διάλυμα οι βαρρόα πέφτουν από τις ακμαίες μέλισσες και βρίσκονται  στον πυθμένα, οπότε την επόμενη μέρα μπορείτε να κάνετε την μέτρηση, να δείτε τον αριθμό των μελισσών και των βαρρόα και να εξάγετε το % ποσοστό προσβολής. Συνήθως η δειγματοληψία γίνεται στο 10% των μελισσιών.

47. Διάβασα για την βαρρόα το παρακάτω:
Μπορείς να διαλύσεις 4 γραμμάρια κρυσταλλικής θυμόλης σε 4 ml αλκοόλης 75% , να ανακατέψεις το διάλυμα ώσπου να λιώσουν οι κρύσταλλοι. Στη συνέχεια, με μια σύριγγα να βάλεις 8 ml από το διάλυμα σε κάθε ένα κομμάτι Wettex διαστάσεων 6x4cm. Είναι σωστός τρόπος θεραπείας για τη βαρρόα και αν ναι ποια εποχή;

Απάντηση...

Η θυμόλη μπορεί να έχει ακαρεοκτόνο δράση πέρα από τον περιορισμό της Νοσεμίασης. Για το λόγο αυτό άλλωστε υπάρχουν τα εγκεκριμένα σκευάσματα για τη βαρρόα Apiguard και Thymovar, τα οποία περιέχουν κατά βάση θυμόλη.

Σχετικές μελέτες για απευθείας χρήση της κρυσταλλικής θυμόλης εναντίον της βαρρόα, έχουν πραγματοποιηθεί από το Εργαστήριο Μελισσοκομίας του Α.Π.Θ. με διάλυση σε καθαρό οινόπνευμα (η θυμόλη δεν είναι διαλυτή στο νερό). Οι αναλογία είναι 1:1 (15 γραμμάρια θυμόλης : 15 ml οινόπνευμα) και η ποσότητα που χρησιμοποιήθηκε ήταν 7 ml για κάθε μελίσσι. Χρησιμοποιήθηκαν 2 σφουγγαροπετσέτες διαστάσεων 10εκ.X5εκ. και τοποθετήθηκαν 3,5ml σε κάθε μία (εικόνα 1). Έγινε μία εφαρμογή την εβδομάδα για συνολικά 3 εβδομάδες και η εποχή εφαρμογής ήταν το φθινόπωρο, μήνα Οκτώβριο προκειμένου να αποφευχθούν υψηλές θερμοκρασίες που μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα από την έντονη εξάτμιση της θυμόλης. Η αποτελεσματικότητα αυτών των εφαρμογών ήταν περίπου 50% που κρίνεται αρκετά καλή με δεδομένο την οικονομικότητα αλλά και τη μείωση κινδύνου επιβάρυνσης των προϊόντων κυψέλης με υπολείμματα φαρμάκων.

wettex για θυμόλη

Εικόνα 1 : Τοποθέτηση wettex σε μελίσσι για την εφαρμογή της κρυσταλλικής θυμόλης διαλυμένης σε οινόπνευμα

46. Έκανα τους παρακάτω υπολογισμούς και θα ήθελα την γνώμη σας. από την Wikipedia Pz(sugar)=0.70gr/ml
Για την χορήγηση οξαλικού οξέως η συνταγή είναι
1000ml νερού + 1000γρ ζάχαρης + 80γρ οξαλικό οξύ
Vn: όγκος νερού
Vm: όγκος μείγματος
Vz: όγκος ζάχαρης Mz: μάζα ζάχαρης και Pz: πυκνότητα ζάχαρης
με δεδομένα:Vn=mz και
Vmeigmatos = 5ml * αριθμό τελάρων
δηλαδή μπορούμε στην τελευταία επιθεώρηση να καταγράψουμε τον αριθμό των τελάρων και να υπολογίσουμε πόσο μείγμα σιροπιού θα χρειαστούμε συνολικά ώστε να μην φτιάξουμε λιγότερο ή πολύ περισσότερο και να το πετάμε...
O τύπος είναι P=m/V
έχουμεVn+Vz=Vm άρα
Vn+Mz/Pz=Vm άρα
Vn+Vn/Pz=Vm άρα
Vn* (1+1/Pz)=Vm άρα
Vn* (1+1/0.70)=Vm άρα
Vn=Vm/2.42 άρα
Vn= Vm /2.42 ml = Mz
Προσπαθώντας να προσδιορίσω ακριβώς την αναλογία νερού, ζάχαρης και οξαλικού οξέως έφτασα σε αυτόν τον τύπο. Είναι σωστός ο υπολογισμός; Στην πράξη δεν μου βγαίνει σωστός γιατί φτιάχνω λιγότερο μείγμα τελικά απ’ όσο θα έπρεπε και δεν μπορώ να βρω το λάθος. Ποιά είναι η γνώμη σας;

Κολέτσιος Δημήτρης
Απάντηση...

Ο μαθηματικός/χημικός συλλογισμός σας για τον υπολογισμό της ποσότητας σιροπιού που θα χρειαστεί καταμετρώντας τον αριθμό των πλαισίων είναι πολύ σωστός. Από την αντικατάσταση του όγκου της ζάχαρης με βάση τον τύπο της πυκνότητας είναι προτιμότερο να μη χρησιμοποιείτε τον συμβολισμό Vn, γιατί η μάζα και ο όγκος του νερού δεν μπορούν να εξισωθούν ως σύμβολα (έννοιες), απλά στην προκειμένη περίπτωση είναι ίσα ως αριθμοί. Θα μπορούσατε να βάλετε απλά ένα α. Επιπλέον δεν έχετε υπολογίσει και την προσθήκη οξαλικού οξέος, αλλά αυτή είναι ασήμαντη συγκριτικά με τα δύο άλλα συστατικά. Παρόλα αυτά τα παραπάνω είναι απλά τυπικά προβλήματα. Στην πράξη κατά την παρασκευή ο όγκος σας βγαίνει μικρότερος γιατί δεν έχουν συνυπολογιστεί δύο φυσικές παράμετροι. 1ον : Η ζάχαρη κατά τη ζύγιση βρίσκεται σε κρυσταλλική μορφή της οποίας το πλέγμα καταστρέφεται κατά τη διάρκεια της διάλυσης με αποτέλεσμα να μεταβάλλεται η πυκνότητα της. 2ον: Κατά τη ζύγιση οι κόκκοι της ζάχαρης δεν βρίσκονται σε πλήρη επαφή (υπάρχουν ενδιάμεσα κενά) με αποτέλεσμα να καταλαμβάνει περισσότερο όγκο. Αυτό μπορείτε να το καταλάβετε εάν βάζοντας σε ένα ποτήρι 100 ml ζάχαρη παρατηρήσετε τη μεταβολή της στάθμης της, καθώς χτυπάτε τα τοιχώματα του ποτηριού. Σιγά σιγά θα δείτε τη στάθμη του ποτηριού να κατεβαίνει καθώς οι κρύσταλλοι διευθετούνται καλύτερα. Λόγω των δύο φυσικών αιτιών, παρά το γεγονός ότι έχετε υπολογίσει πολύ σωστά μέσα από τύπο την ποσότητα του παραγόμενου σιροπιού, αυτό τελικά δεν σας είναι αρκετό. Για να έχει αρκετή ποσότητα θα πρέπει να προσθέσετε στον τύπο σας και έναν συντελεστή διόρθωσης 1,2. Και φυσικά κατά την παρασκευή χρειάζεται να φτιάχνουμε λίγο παραπάνω λαμβάνοντας υπόψη μας και την πιθανότητα ατυχήματος.
Επιπλέον υπάρχει ένα ακόμα πρακτικό θέμα που δε μπορείτε να ελέγξετε. Ο αριθμός των πλαισίων που καταλαμβάνονται από μέλισσες, σας είναι άγνωστος μέχρι τη στιγμή που θα ανοίξετε το μελίσσι. Η τελευταία επιθεώρηση έγινε λογικά αρκετό καιρό πριν και είναι αμφίβολο έως αδύνατο οι πληθυσμοί να έχουν παραμείνει οι ίδιοι μέχρι την ημέρα που θα εφαρμόσετε οξαλικό οξύ. Για το λόγο αυτό συνηθίζεται να γίνεται κατά προσέγγιση ο υπολογισμός του σιροπιού που θα χρειαστεί με βάση τον αριθμό των μελισσιών, να παρασκευάζεται μεγαλύτερη ποσότητα και το περίσσευμα να πετιέται. Άλλωστε το κόστος στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι σημαντικά μικρό.

45. Η ιστοσελίδα www.resistantbees.com ισχυρίζεται, πως η χρήση φύλλων κεριού με διάμετρο κελιών 4,9χιλ. συμφέρει περισσότερο τον μελισσοκόμο, για μια σειρά από λόγους, ενός εκ των οποίων η άμυνα ενάντια στην βαρρόα. Έτσι η βαρρόα συγκεντρώνεται περισσότερο σε κελιά κηφήνων σε σχέση με τα μεγαλύτερης διαμέτρου (π.χ τα δικά μου είναι 5,2 χιλ.), γεγονός που θα έκανε τον μελισσοκόμο να την αντιμετωπίζει δίχως χημικά, απλά αφαιρώντας τα. Η χρήση φύλλων κηφήνων (ή τελάρων δίχως φύλλο) έχει αναφερθεί πολλές φορές στο έντυπό σας. Για το μέγεθος των κελιών τι γνώμη έχετε;
Δημήτρης Γιαννούλος

Απάντηση...

Απάντηση για το συγκεκριμένο θέμα έχει δοθεί σε σχετική ερώτηση στο τεύχος της Μελισσοκομικής Επιθεώρησης Μαΐου – Ιουνίου, 2008. Εκεί αναφέρεται η εισήγηση στην Apimondia 2005 επιστημόνων που σε σχετικές μετρήσεις παρατήρησαν ότι από μικρά κελιά προκύπτουν μικρότερες μέλισσες.
Έκτοτε ακολούθησε μία δημοσιευμένη εργασία από τους ίδιους επιστήμονες το 2006 (McMullan and Brown, Apidologie, 37 (2006) 665 – 672) όπου παρατίθενται μετρήσεις των μορφομετρικών χαρακτηριστικών σε μέλισσες που εκκολάφθηκαν από κανονικά (5,5mm) και μικρά (5mm) κελιά. Μικρότερα κελιά έδωσαν και μικρότερες σε μέγεθος μέλισσες όχι όμως σε γραμμική αναλογία. Μείωση του μεγέθους του κελιού κατά 7-8% είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση μεγέθους των μελισσών κατά μόλις 1%. 
Για τον περιορισμό της βαρρόα ακολούθησε μία ακόμα εργασία το 2010 με συμμετοχή των παραπάνω ερευνητών (Coffey et al., Apidologie 41, (2010) 522 – 530) στην οποία συμπέραιναν, ότι το μέγεθος των κελιών δεν επιδρά στην εξέλιξη της βαρρόα.

Βεβαίως με το ίδιο θέμα έχουν ασχοληθεί πολλοί ερευνητές και σε σχετική αναζήτηση βρίσκονται υπερασπιστές και των δύο απόψεων.
Στις πιθανές θετικές επιδράσεις που μπορούν να αποδοθούν σε κελιά μικρών διαστάσεων είναι ο περισσότερος γόνος σε δεδομένη έκταση της κηρήθρας, ο μικρότερος χρόνος μέχρι την εκκόλαψη των μελισσών, η γρηγορότερη ανάπτυξη του μελισσιού την άνοιξη, η μείωση της ευπάθειας σε ασθένειες και παράσιτα όπως για παράδειγμα η τραχειακή ακαρίαση.

Από το σύνολο των σχετικών ερευνών για τα παραπάνω θέματα μπορούμε να εξάγουμε δύο συμπεράσματα. Το πρώτο είναι πως οι εργασίες που αποδεικνύουν ότι το μέγεθος των κελιών δεν έχει σημαντικές επιδράσεις στους παραπάνω παράγοντες είναι περισσότερες αριθμητικά από σχετικές εργασίες που υπερασπίζονται το αντίθετο. Το δεύτερο είναι, ότι οι πιο πρόσφατα δημοσιευμένες εργασίες καταλήγουν επίσης στο ίδιο συμπέρασμα που απορρίπτει την υπόθεση της πλεονεκτικότερης χρήσης μικρής διαμέτρου κελιών.
Μία πιθανή ερμηνεία για το ότι ορισμένοι μελισσοκόμοι ιδιαίτερα στην Αμερική εξακολουθούν να αναφέρουν την αποτελεσματικότητα των κελιών μικρών διαστάσεων, μπορεί να είναι η χρησιμοποίηση αφρικανοποιμένων μελισσών οι οποίες έχουν έτσι κι αλλιώς ανεπτυγμένη αντοχή στη βαρρόα.

Ίσως περισσότερο σημαντικό από το μέγεθος των κελιών, να είναι η ικανότητα ορισμένων μελισσών ανάπτυξης μηχανισμών τέτοιων σε βάθος χρόνου, που να επιτρέπει τον περιορισμό της εξέλιξης της βαρρόα ή της απομάκρυνσης μέρος του πληθυσμού της χωρίς τη χρήση ακαρεοκτόνων σκευασμάτων. Πιθανό μία τέτοια θεώρηση και προσπάθεια από τη μεριά κάθε μελισσοκόμου για τον πολλαπλασιασμό τέτοιων μελισσών να αποτελέσει το κλειδί για τη μετάβαση στην εποχή χωρίς τη χρήση χημικών σκευασμάτων.

44. Πόσο ζει μία θηλυκή βαρρόα;
Άγνωστος μελισσοκόμος

Απάντηση...

Η διάρκεια ζωής των θηλυκών βαρρόα δεν έχει πλήρως υπολογιστεί. Από παλιότερες μελέτες αναφέρεται πως εξαρτάται από την εποχή γέννησής τους όπως συμβαίνει και με τις μέλισσες. Έτσι οι καλοκαιρινές βαρρόα μπορούν να ζήσουν έως και 2 μήνες, ενώ οι χειμωνιάτικες τουλάχιστον 5 μήνες.

43. Σε περίπτωση που η καταπολέμηση της Βαρρόας το Φθινόπωρο  θα γίνει με θυμόλη (διαλυμένη σε οινόπνευμα) θα υπάρχει κάποιο πρόβλημα ή θα δημιουργήσει κάποια αναστάτωση η ταυτόχρονη χορήγηση θυμόλης στο σιρόπι για τη νοσεμίαση;
Χ. Χριστοδούλου, Κύπρος

Απάντηση...

Καλύτερα είναι να αποφύγετε την ταυτόχρονη χορήγηση σκευασμάτων θυμόλης όπως είναι η κρυσταλλική  θυμόλη, η  θυμόλη διαλυμένη σε οινόπνευμα, το Apiguard και το  Thymovar εναντίον της βαρρόα και θυμόλης στο σιρόπι για τη νοσεμίαση.

42. Θα ήθελα μερικές πληροφορίες για τον μύκητα Metarhizium anisopliae και κατά πόσο είναι αποτελεσματική αυτή η μέθοδος.

Απάντηση...

Ο μύκητας Metarhizium anisopliae, όπως και άλλοι μύκητες, έχει χρησιμοποιηθεί ως βιολογικό μέσο για την καταπολέμηση της βαρρόα καθώς η εφαρμογή τέτοιων παθογόνων μπορεί να συγκεντρώσει σημαντικά πλεονεκτήματα. Δεν επιβαρύνουν με υπολείμματα φαρμάκων τα προϊόντα της μέλισσας, δρουν απευθείας μέσω του εξωσκελετού χωρίς να χρειάζεται να καταναλωθούν από τη βαρρόα, ενώ τα σκευάσματα σε μαζική παραγωγή δεν αναμένεται να έχουν μεγάλο κόστος παρασκευής.
Για το λόγο αυτό, έχουν διεξαχθεί έρευνες με στόχο πέρα από τη βαρρόα, διάφορους άλλους εχθρούς καλλιεργειών όπως για παράδειγμα τερμίτες, θρίπες κ.α. Σε σχετικά εργαστηριακά πειράματα, η θανάτωση του στόχου εξαρτάται από το μέγεθός του και τη σκληροποίηση του εξωσκελετού. Για την περίπτωση της βαρρόα απαιτούνται 3-5 ημέρες.  
Οι σχετικές δοκιμές με σκευάσματα για μελισσοκομική χρήση σε κυψέλες, έδωσαν ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Διαπιστώθηκε αποτελεσματικότητα μετά τις 3-4 ημέρες από την εφαρμογή, αλλά και θετική επίδραση ακόμα και μετά από 42 ημέρες. Η αποτελεσματικότητα συγκρίθηκε με το εγκεκριμένο Apistan (δραστική ουσία tau-fluvalinate) και δεν βρέθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές μεταξύ τους. Σε αντίστοιχα πειράματα βρέθηκε πως για τη θανάτωση 50% των βαρρόα (LC50) απαιτούνται 3,8x105 κονίδια από τον μύκητα, ενώ για το 90% (LC90)  8x107 κονίδια.
Σε πειράματα στην Ολλανδία δοκιμάστηκαν σκευάσματα εμποτισμένα με το μύκητα που ήδη κυκλοφορούν στην αγορά για διαφορετική από τη μελισσοκομική χρήση. Ο στόχος ήταν η αναζήτηση της δυνατότητας αξιοποίησης τέτοιων σκευασμάτων που κυκλοφορούν εναντίον εντόμων θερμοκηπίου ή εδάφους χωρίς να απαιτείται η εξειδικευμένη παρασκευή για μελισσοκομική χρήση. Διαπιστώθηκε όμως ότι το συγκεκριμένο σκεύασμα ήταν αποτελεσματικό στους 30°C, στο μελίσσι όμως με τους 35°C δεν παρουσίαζε καμία ανάπτυξη και άρα δεν ήταν αποτελεσματικό εναντίον της βαρρόα.
Επομένως είναι ανάγκη να δοκιμαστούν σκευάσματα στα οποία ο μύκητας είναι θερμοάντοχος και αποτελεσματικός σε συνθήκες μελισσιού. Επίσης καθοριστικό ρόλο μπορεί να παίξει ο σωστός χρονισμός εφαρμογής των κονιδίων του μύκητα ώστε επαρκής αριθμός να έρθει σε επαφή με τη βαρρόα προκειμένου να τη θανατώσει. Σε ορισμένες συνθήκες μετά τη μία εφαρμογή, ο μύκητας θα μπορούσε να πολλαπλασιαστεί σε ορισμένες νεκρές βαρρόα παράγοντας εκ νέου μόλυσμα για να προσβάλλει κι άλλα ακάρεα. Σε σχετικές δοκιμές όμως τα επίπεδα προσβολής δεν αυξήθηκαν με το χρόνο χωρίς τις επαναλαμβανόμενες εφαρμογές του μύκητα. Αυτό, σε συνδυασμό με το ότι η βαρρόα που βρίσκεται προφυλαγμένη στο σφραγισμένο γόνο, δε θανατώνεται, δημιουργεί την απαίτηση για πολλές επαναλήψεις εφαρμογής των σχετικών σκευασμάτων.
Έχει επίσης αναφερθεί τοξικότητα στις μέλισσες όταν χρησιμοποιήθηκε διάλυμα με κονίδια 1x108 ανά ml.

Για όλα τα παραπάνω η χρήση του μύκητα Metarhizium anisopliae δεν έχει βρει ευρεία χρήση, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται κάτι τέτοιο στο μέλλον. Μέχρι τότε όμως θα πρέπει να διερευνηθούν περισσότερα θέματα αλλά και να εξεταστεί περαιτέρω η σταθερότητα παραμονής του μύκητα, η επίδραση σε μη στόχους οργανισμούς, σκευάσματα και μεθοδολογίες που θα κάνουν ευκολότερη την εφαρμογή, μείωση του χρόνου εφαρμογής και οικονομικότητα της μεθόδου.

41. Σας αποστέλλω κηρήθρα γόνου προκειμένου να κάνετε διάγνωση.

Απάντηση...

Η αρχική αίσθηση για το συγκεκριμένο δείγμα είναι πως έχει προσβληθεί από Αμερικάνικη Σηψιγονία. Υπάρχουν βαθουλωμένα κελιά, ορισμένα έχουν τρύπες και το τεστ του σπίρτου δείχνει ιξώδη μάζα (εικόνα 1).

Σεμινάριο Ασθενειών στο ΑΠΘ: image 2 0f 4 thumb


Εικόνα 1 : Ιξώδης μάζα σε κελί, ένδειξη προσβολής από Αμερικάνικη Σηψιγονία

 


Με μια πιο προσεχτική όμως εξέταση, διαπιστώνεται πως υπάρχουν διαφορές από τα τυπικά συμπτώματα της ασθένειας. Η νεκρή λάρβα μέσα στο κελί είναι λιγότερο υδαρής ή σε άλλες περιπτώσεις πιο ακέραια (εικόνα 2), ενώ δεν υπάρχει η χαρακτηριστική δυσάρεστη οσμή, που συνοδεύει τον προσβεβλημένο από Αμερικάνικη Σηψιγονία γόνο.

Σεμινάριο Ασθενειών στο ΑΠΘ: image 2 0f 4 thumb


Εικόνα 2 : Γόνος σε στάδιο αποσύνθεσης χωρίς να εμφανίζει τα τυπικά συμπτώματα της Αμερικάνικης Σηψιγονίας


Σε μεγάλο αριθμό των κελιών του γόνου που εξετάστηκε, βρέθηκε μεγάλη προσβολή από βαρρόα και σε αρκετές περιπτώσεις τα ατελή στάδια των μελισσών έφεραν παραπάνω από 2 βαρρόα (εικόνα 3).

Σεμινάριο Ασθενειών στο ΑΠΘ: image 2 0f 4 thumb


Εικόνα 3 : Νεκρός γόνος σε αποσύνθεση, με μεγάλη προσβολή από βαρρόα. Διακρίνονται 2 ακάρεα στο σώμα

 

Ως εκ τούτου μπορούμε να συμπεράνουμε ότι το συγκεκριμένο μελίσσι, δεν εμφανίζει προσβολή από Αμερικάνικη Σηψιγονία αλλά συμπτώματα που οφείλονται στη μεγάλη προσβολή από βαρρόα. Η βαρρόα εκτός από την απομύζηση της αιμολέμφου των μελισσών είναι και φορέας πολλών ιώσεων, που σε περιπτώσεις μεγάλης προσβολής από το άκαρι, μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα με συμπτώματα εμφανή (εικόνα 4).

Σεμινάριο Ασθενειών στο ΑΠΘ: image 2 0f 4 thumb


Εικόνα 4 : Παραμορφωμένα ατελή στάδια μελισσών λόγω μεγάλης προσβολής από βαρρόα. Η παρουσία των ακάρεων είναι εμφανής σε κάθε μέλισσα.

 

40. Την περίοδο που ταΐζω με σιρόπι που έχει θυμόλη για Νοσεμίαση, μπορώ να χρησιμοποιήσω παράλληλα τη θυμόλη σε wettex εναντίον της βαρρόα;

Απάντηση...

Η χρήση της θυμόλης σε σιρόπι για τον περιορισμό της Νοσεμίασης είναι σε μικρές συγκεντρώσεις. Παρ’ όλ’ αυτά το σιρόπι αποκτάει οσμή. Πιθανή παράλληλη εφαρμογή θυμόλης διαλυμένης σε οινόπνευμα επάνω σε wettex, για την καταπολέμηση της βαρρόα, να έχει αρνητικές επιδράσεις. Κάτι τέτοιο δεν έχει δοκιμαστεί, γι’ αυτό θα συνιστούσαμε να το δοκιμάσετε πρώτα σε 1-2 μελίσσια διαφορετικής δυναμικότητας, να παρατηρήσετε αντιδράσεις και εφόσον δεν εμφανιστούν αρνητικές συνέπειες (επιθετικότητα, αναστάτωση, περιορισμός γόνου, θανάτωση μελισσών κ.α.) να το εφαρμόσετε στο σύνολο του μελισσοκομείου.  

39. Σκέφτηκα τώρα το χειμώνα να περιορίσω την βασίλισσα σε ένα κλουβάκι ώστε να μην έχω γόνο και μετά αμέσως να κάνω καταπολέμηση της βαρρόα με  οξαλικό οξύ. Ποια η άποψή σας;
Ανώνυμος

Απάντηση...

Η αποτελεσματικότητα του οξαλικού οξέως βασίζεται στην έλλειψη γόνου την περίοδο εφαρμογής. Με αυτήν τη λογική, ο περιορισμός της βασίλισσας, θα είχε μια πιθανή θετική επίδραση. Πλην όμως, πρακτικά η εφαρμογή ενός τέτοιου χειρισμού κρύβει πολλούς κινδύνους. Το χειμώνα, η βασίλισσα που διακόπτει την ωοτοκία, είναι σημαντικά μικρότερη σε μέγεθος και ο εντοπισμός της είναι περισσότερο δύσκολος. Σε συνδυασμό με το δεδομένο ότι το χειμώνα δεν επιθεωρούμε για πολλή ώρα το μελίσσι, κάνει απαγορευτική την αναζήτησή της τη συγκεκριμένη εποχή. Επιπλέον η έλλειψη γόνου αλλά και οι περιορισμένες φερομόνες, καθιστούν την παραμονή της βασίλισσας περισσότερο ασταθή, με αποτέλεσμα, ο εγκλεισμός της σε κλουβάκι αυτήν την περίοδο να έχει ως αποτέλεσμα να εγκαταλειφτεί από τις μέλισσες και να πεθάνει από ασιτία. Τελευταίος αλλά επίσης σημαντικός παράγοντας μη περιορισμού της βασίλισσας, είναι η ανάγκη που έχει το μελίσσι για το νέο γόνο της χρονιάς, η καθυστέρηση του οποίου μπορεί να οδηγήσει στην καθυστερημένη ανανέωση του γερασμένου χειμωνιάτικου πληθυσμού και εν τέλει στην απώλεια ολόκληρου του μελισσιού. Εν κατακλείδι, η ζημιά που θα κάνετε στο μελίσσι με τον εγκλωβισμό και την πιθανή απώλεια της βασίλισσας είναι πολύ μεγαλύτερη από το όφελος που θα είχατε από την  πληρέστερη καταπολέμηση της βαρρόα.

38. Θα ήθελα να ρωτήσω αν υπάρχουν καινούργια προϊόντα για την καταπολέμηση της βαρρόα. Ευχαριστώ.
Αλέξης Κεχαγιάς

Απάντηση...

Δεν υπάρχουν καινούργια προϊόντα εναντίον της βαρρόα. Οι εταιρείες δεν ενδιαφέρονται γιατί το κέρδος τους από την μελισσοκομία είναι μικρό. Δεν προτείνονται μη εγκεκριμένα σκευάσματα από τον ΕΟΦ, είτε αυτά παρασκευάζονται από τον ίδιο το μελισσοκόμο, είτε εισάγονται κρυφά από Βουλγαρία, Σκόπια και άλλες χώρες.

37. Τι να κάνω για να καταπολεμήσω τη βαρρόα το χειμώνα;

Απάντηση...

Η καταπολέμηση της βαρρόα γίνεται το φθινόπωρο και αρχές άνοιξης. Το χειμώνα, τα διάφορα θεραπευτικά σκευάσματα πιθανό να αποδειχτούν επικίνδυνα για τις μέλισσες ή μη αποτελεσματικά. Το Perizin (δραστική ουσία coumaphos) πρέπει να εφαρμόζεται όταν η θερμοκρασία περιβάλλοντος υπερβαίνει τους 5°C, το Apiguard (δραστική ουσία θυμόλη) τους 15°C, το ApilifeVar (δραστική ουσία θυμόλη, έλαιο ευκαλύπτου, μενθόλη και καμφορά) τους 12°C. Μόνο το οξαλικό οξύ αναφέρεται ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε θερμοκρασία μεγαλύτερη από 0°C. Η εφαρμογή του δεν πρέπει να γίνει ημέρα που το μελίσσι σχηματίζει σφιχτή μελισσόσφαιρα (βέλτιστο εύρος θερμοκρασιών 3°C  - 10°C ) γιατί υπάρχει κίνδυνος υψηλής τοξικότητας στις μέλισσες.

36. Είμαι νέος μελισσοκόμος. Πήρα πριν λίγες μέρες 5 μελισσοσμήνη (παραφυάδες) και τοποθέτησα chech-mite για την βαρρόα επειδή υπάρχει γόνος. Κάποιος μου είπε ότι θα έπρεπε να πάρω τα μελίσσια την Άνοιξη γιατί είναι καλύτερη εποχή για την αντιμετώπιση της βαρόα ή όταν δεν υπάρχει μέσα γόνος . Εν πάση περίπτωσή πήρα τα μελίσσια τώρα γιατί πιστεύω ότι έχω όλο το περιθώριο να αποκτήσω μια εξοικείωση με το αντικείμενο και να είμαι πιο έτοιμος την άνοιξη που η εποχή είναι πιο απαιτητική. Θα ήθελα και τη δική σας γνώμη.

Απάντηση...

Η αγορά των μελισσιών το χειμώνα έχει το ρίσκο της χειμωνιάτικης απώλειας αλλά το πλεονέκτημα ότι σου δίνει τη δυνατότητα ως νέος μελισσοκόμος να ασχοληθείς με την αντιμετώπιση των προβλημάτων της εποχής αυτής. Συνήθως  τα μελίσσια του φθινοπώρου διατίθενται και σε χαμηλότερη τιμή.  Αγορά μελισσιών την άνοιξη σημαίνει άμεση αντιμετώπιση προβλημάτων όπως είναι η πρόληψη και η καταστολή της σμηνουργίας, η ανάπτυξη του μελισσιού, το κτίσιμο κηρηθρών κ.ά. Η αντιμετώπιση της βαρρόα γίνεται το φθινόπωρο όταν περιοριστεί ο γόνος και την άνοιξη πριν ξεκινήσει η μεγάλη παραγωγή γόνου. Καλή επιτυχία

35. Θα ήθελα να ρωτήσω εάν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ενδείκνυται η χρήση του οξαλικού οξέος για την καταπολέμηση της βαρρόα. Η περσινή εφαρμογή είχε επιτυχία 90%. Θα έχουμε και εφέτος τα ίδια καλά αποτελέσματα;
Μανάκος Αναστάσιος

Απάντηση...

Η βαρρόα δεν αποκτά ανθεκτικότητα σ' ένα σκεύασμα το οποίο χρησιμοποιήθηκε μόνο μια φορά σε μια χρονιά. Συνεπώς μπορείς να το ξαναχρησιμοποιήσεις άφοβα. Μέχρις στιγμής δεν έχει διαπιστωθεί ανθεκτικότητα της βαρρόα στο οξαλικό οξύ. Η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος, την παρουσία γόνου, τη δύναμη του μελισσιού και άλλους γνωστούς και άγνωστους παράγοντες. Το οξαλικό οξύ έχει σταθερά υψηλή αποτελεσματικότητα.

34. Τελείωσα τον τρύγο, και τα μελίσσια μου έπεσαν. Κάποια μου παρουσίασαν μέλισσες χωρίς φτερά και η βαρρόα φαίνεται πια στις μέλισσες. Θέλω να τα μεταφέρω στα πεύκα. Ποιο φάρμακο να χρησιμοποιήσω για την βαρρόα.
Kυριακίδης Θεόδωρος, Θεσσαλονίκη

Απάντηση...

Ασφαλώς και η βαρρόα ξέφυγε και θα πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστεί. Παράλληλα όμως, υπάρχει ο κίνδυνος των υπολειμμάτων στο πευκόμελο το οποίο αργότερα θα συλλέξουν οι μέλισσες. Για να αποφύγετε το πρόβλημα, χρησιμοποιείστε εγκεκριμένα σκευάσματα τα οποία δεν αφήνουν υπολείμματα και είναι αποτελεσματικά. Το Μπαϊβαρόλ (Bayvarol) έχει μικρή συγκέντρωση δραστικής ουσίας (flumethrin) και εάν χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με τις οδηγίες της παρασκευάστριας εταιρείας δεν αφήνει υπολείμματα. Το Τσεκ-μαϊτ (Check-mite strips) με δραστική ουσία το κουμαφώς αφήνει υψηλές συγκεντρώσεις υπολειμμάτων στον όροφο εκείνο που τοποθετούνται οι ταινίες και ιδιαίτερα στις κηρήθρες που ακουμπούν στις ταινίες με το φάρμακο. Στην περίπτωση αυτή εάν επιλέξετε να το χρησιμοποιήσετε θα πρέπει να συλλέξετε μέλι μόνο από τον μελιτοθάλαμο. Το κουμαφώς είναι πολύ σταθερό στο μέλι και δεν διασπάται ακόμα και με την πάροδο ενός-δύο ετών. Την δραστική αυτή ουσία έχει και το σκεύασμα Περιζίν (Perizin) το οποίο όταν χρησιμοποιείται σωστά αφήνει υπολείμματα τα οποία όμως βρίσκονται εντός ορίων που έχει ορίσει η Ε.Ε. (<100 μg/kg).  Το Απισταν (Αpistan) επίσης εάν χρησιμοποιηθεί σωστά δεν αφήνει υπολείμματα. Το σκεύασμα όμως αυτό έχει μέτρια αποτελεσματικότητα  γιατί η βαρρόα απέκτησε ανθεκτικότητα λόγω της μακρόχρονης και αποκλειστικής χρήσης του Μαυρίκ το οποίο έχει την ίδια δραστική ουσία (φλουφαλινέϊτ). Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε τα εγκεκριμένα σκευάσματα τα οποία έχουν δραστική ουσία τη θυμόλη όπως το Θυμοβαρ (Thymovar) και το Απιγκαρτ (Apiguard). Η θερμοκρασία περιβάλλοντος για τα δύο τελευταία σκευάσματα θα πρέπει να είναι μεταξύ 15οC  και 30οC. Σε χαμηλές θερμοκρασίες η θυμόλη δεν εξατμίζεται ενώ αντίθετα σε υψηλές θερμοκρασίες η εξάτμισή της είναι ταχεία και δημιουργεί προβλήματα στις μέλισσες. Από τις φιλικές ουσίες που αναφέρονται στον κανονισμό της βιολογικής γεωργίας (καν 889/2008), το οξαλικό οξύ θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί όταν είναι περιορισμένος ο γόνος, το γαλακτικό οξύ  (15%  σε ψεκασμό με νερό) όταν οι θερμοκρασίες του περιβάλλοντοςείναι κάτω από 30οC, η θυμόλη σε θερμοκρασίες μεταξύ 15οC και 30οC

33. Υπάρχει κάποιο άρθρο σχετικά με την χρήση του οξαλικού οξέος και αν είναι αρκετό για την καταπολέμηση της βαρρόας;
Νίκος Μελισσοκόμος

Απάντηση...

Στην Μελισσοκομική Επιθεώρηση δημοσιεύτηκαν δύο άρθρα σχετικά με τη χρήση του οξαλικού οξέος. Το πρώτο το έτος 2006, στο τεύχος Μάιου-Ιουνίου  (σελίδες 290-291) και είχε ως θέμα «Το οξαλικό οξύ κατά του ακάρεος βαρρόα. Συγγραφέας του άρθρου ήταν ο Νίκος Παππάς. Το δεύτερο άρθρο δημοσιεύτηκε το 2007 από την κα Χατζήνα και συνεργάτες στο τεύχος Ιουλίου (σελίδα 360) και είχε τον τίτλο «Διερεύνηση της χρήσης του οξαλικού οξέος στην αντιμετώπιση της βαρροικής ακαρίασης. Τέλος από την στήλη της Μελισσοκομικής Επιθεώρησης «Οι μελισσοκόμοι ρωτούν» τέθηκε σχετικό ερώτημα το οποίο απαντήθηκε το έτος 2009 στο τεύχος Μαΐου-Ιουνίου σελ. 197.

Οι πληροφορίες που δίνονται από τις παραπάνω σελίδες της Μελισσοκομικής Επιθεώρησης είναι αρκετές για μια σωστή και ασφαλή αντιμετώπιση της βαρρόα.    

32. Χρησιμοποίησα το Check-mite Strips σε διώροφο μελίσσι, τρύγησα το μέλι από το μελιτοθάλαμο και όταν έκανα αναλύσεις μελιού βρήκα ότι το μέλι δεν έχει υπολείμματα του φαρμάκου. Τώρα μετέφερα τα μελίσσια στα βαμβάκια και είναι όλα μονώροφα. Εάν συλλέξω μέλι από τα μελίσσια αυτά υπάρχει πιθανότητα να βρεθούν υπολείμματα στο μέλι;
Δράκος Αντώνιος

Απάντηση...

Η πιθανότητα να βρεθούν υπολείμματα στο μέλι που θα τρυγήσετε από τα μονόρωφα μελίσσια είναι μεγάλη, ιδιαίτερα εάν τρυγήσετε από τελάρα τα οποία ακουμπούσαν στις ταινίες του φαρμάκου. Το κουμαφώς, η δραστική ουσία του σκευάσματος είναι πάρα πολύ σταθερή. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις υπολειμμάτων όπως ορίζονται από τον κανονισμός 2377/99 της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το κουμαφώς είναι 100 μg/Kg.  Όταν τρυγήσετε το μέλι, πριν το διαθέσετε θα πρέπει να  αναλύσετε το μέλι, ώστε να βεβαιωθείτε ότι το τελικό σας προϊόν δεν έχει υπολείμματα πάνω από τα όρια αυτά.  

31. Διάβασα στο τελευταίο άρθρο σας στο τεύχος Ιουλίου-Αυγούστου για την καταπολέμηση της βαρρόα με ζάχαρη άχνη και σκόρδο. Έχω να επισημάνω μια σημαντική λεπτομέρεια που αναφέρουν άλλοι ως γνωστό συγγραφείς. Η άχνη να μην περιέχει άμυλο όπως συνήθως γίνεται με τη άχνη εμπορίου. Θα έχουμε τα ίδια αποτελέσματα εάν χρησιμοποιήσουμε κρυσταλλική ζάχαρη; Παρακαλώ μια απάντηση μέσω του περιοδικού για να πληροφορηθούν και οι συνάδελφοι.
Ευχαριστώ
Αχιλ. Τζαμτζής, Κορώνη Μεσσηνίας

Απάντηση...

Ευχαριστούμε για την επισήμανση. Αγοράσαμε από τα σούπερ μάρκετ ζάχαρη άχνη εμπορίου, η οποία πράγματι αναγράφει στην συσκευασία ότι περιέχει 2% άμυλο. Χρησιμοποιήσαμε τη ζάχαρη αυτή σε δύο μελίσσια και σε άλλα δύο χρησιμοποιήσαμε άχνη από κρυσταλλική ζάχαρη. Δεν βρήκαμε καμιά αρνητική επίδραση στον πληθυσμό και στο γόνο των μελισσών από τη δοκιμή αυτή.

30. Έχω χρησιμοποιήσει αρκετά σκευάσματα εναντίον της βαρρόα εγκεκριμένα και μη, και μάλιστα επέμενα περισσότερο από το κανονικό. Τα μελίσσια μου όμως συνεχίζουν να έχουν βαρρόα και βλέπω μέλισσες με τσαλακωμένα φτερά.
Παππάς Χρήστος

Απάντηση...

Το φαινόμενο έχει αναφερθεί από αρκετούς μελισσοκόμους. Φαίνεται ότι οι γνωστές ουσίες (κουμαφώς, φλουβαλινέιτ, αμιτραζ, φλουβεθρίν) είναι λιγότερο αποτελεσματικές  λόγω απόκτησης ανθεκτικότητας του ακάρεος.  Ίσως να πολλαπλασιάζεται με ταχύτερους ρυθμούς  Η βαρρόα, σύμφωνα με πρόσφατες παρατηρήσεις,  προκαλεί μεγαλύτερα προβλήματα στις μέλισσες από εκείνα που προξένησε τα πρώτα χρόνια εισβολή της στην Ευρώπη. Το φαινόμενο παρατηρήθηκε και σε αρκετές χώρε της Ευρώπης.
Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, χρησιμοποιείστε ουσίες  όπως είναι η θυμόλη, το οξαλικό, το φορμικό και το γαλακτικό οξύ οι οποίες δρουν με διαφορετικό τρόπο και δεν δημιουργούν συνθήκες απόκτησης ανθεκτικότητας. Το οξαλικό οξύ αυτή την εποχή και το γαλακτικό ενωρίς την Άνοιξη είναι μια καλή λύση

29. Έχω ακούσει ότι κυκλοφορεί στην Ελλάδα ένα σκεύασμα με το όνομα ΒΑΡΟΣΤΟΠ . Παρακαλώ να γράψετε σχετικά μ’ αυτό , τι ουσίες περιέχει, πόσο κοστίζει και πώς μπορώ να το προμηθευτώ.
Καραβασίλης Λεωνίδας, Αθήνα

Απάντηση...

Το ΒΑΡΟΣΤΟΠ (Varostop) είναι Βουλγάρικο σκεύασμα με δραστική ουσία το φλουμεθρίν (flumethrin) παρόμοια δηλαδή με τη δραστική ουσία που υπάρχει στο Bayvarol της Bayer. H διαφορά είναι ότι η κάθε ταινία Βαροστοπ περιέχει 3,60 mg  φλουμεθρίν ενώ το   Bayvarol  περιέχει 4,00 mg. Μια ακόμα πολύ σημαντική διαφορά είναι ότι το ΒΑΡΟΣΤΟΠ δεν έχει πάρει ακόμα έγκριση στην Ελλάδα, άρα δεν μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε. Το Bayvarol είναι εγκεκριμένο σκεύασμα. Η τιμή του ΒΑΡΟΣΤΟΠ είναι 2,40 ευρώ η κάθε συσκευασία η οποία περιέχει 10 ταινίες  για τη θεραπεία 5 μελισσιών. Σύμφωνα με πληροφορίες από  το Διευθύνων σύμβουλο της εταιρείας κ. Philip Stancev, η τιμή των 2,40 ευρώ ισχύει για όλες τις χώρες όπου και να διατίθεται και θα παραμείνει στο επίπεδο αυτό ανεξάρτητα με τη ζήτηση. Γίνεται προσπάθεια από την παρασκευάστρια εταιρεία να εγγράψει το σκεύασμα και στην Ελλάδα.

28. Στο τεύχος Μαΐου-Ιουνίου στην στήλη ''Οι μελισσοκόμοι ρωτούν'' αναφέρεστε για την καταπολέμηση της βαρρόας με το γαλακτικό οξύ. Επειδή χρησιμοποιώ ένα μηχάνημα το οποίο στέλνει το φάρμακο στην κυψέλη με ατμό, μήπως γνωρίζεται αν μπορώ να χρησιμοποιήσω σε αυτό το γαλακτικό οξύ; Το μείγμα για να γίνει ο ατμός είναι γλυκερίνη, νερό και το φάρμακο (π.χ. Perizin). Μπορώ δηλαδή χρησιμοποιήσω το γαλακτικό οξύ στο μείγμα που σας γράφω;
Δούκας Χρήστος

Απάντηση...

Το γαλακτικό οξύ δεν χρησιμοποιήθηκε ακόμα στο νεφελοποιητή ή σε οποιονδήποτε μηχάνημα ώστε να γνωρίζουμε την απάντηση. Εάν το δοκιμάσετε ο ίδιος κάντε το πρώτα σε ένα με δύο μελίσσια, παρατηρείστε τα αποτελέσματα στην βαρρόα, στις μέλισσες και στο γόνο και ανάλογα προχωρήστε στην θεραπεία των μελισσιών σας. Θα πρέπει επίσης να κάνετε παρατηρήσεις στις συγκεντρώσεις που θα χρησιμοποιήσετε .

27. Ποια φάρμακα είναι εγκεκριμένα και χρησιμοποιούνται εναντίον της βαρρόα σε άλλες ευρωπαϊκές  χώρες;
Χατζηαγγέλου Δημήτρης, Αθήνα

Απάντηση...

Στον πίνακα 2 ταξινομούνται τα σκευάσματα, η δραστική τους ουσία και οι χώρες στις οποίες έχουν πάρει επίσημη έγκριση. Η θυμόλη είναι η ουσία εκείνη η οποία έχει εγκριθεί και χρησιμοποιείται στις περισσότερες χώρες (24), και ακολουθούν, το φλουφαλινέιτ (14) το φλουμεθρίν (14) το κουμαφώς (12) και το αμιτραζ (12). Το φορμικό οξύ και το οξαλικό οξύ μολονότι χρησιμοποιούνται σχεδόν σ’ όλες τις ευρωπαϊκές χώρες έχουν πάρει έγκριση μόνο σε 2 χώρες. Οι ουσίες Acrinathine και 3-p-cimenol παρά το γεγονός ότι δεν έχουν καθορισμένα ανώτατα  όρια καταλοίπων χρησιμοποιούνται σε δύο ευρωπαϊκές χώρες αντίθετα με τους κανονισμούς της Ε.Ε.
Τέσσερις χώρες οι Φινλανδία, Ισλανδία, Νορβηγία και η Σουηδία δεν έχουν κανένα εγκεκριμένο σκεύασμα εναντίον της βαρρόα.

Πίνακας 2. Εγκεκριμένα σκευάσματα εναντίον της βαρρόα στις ευρωπαϊκές χώρες.


Δραστική ουσία

Εμπορικό σκεύασμα

Χώρες στις οποίες είναι εγκεκριμένο

Κουμαφώς (coumaphos)

Perizin, Checkmite plus

Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Κύπρος, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Λετονία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία 

Τ-φλουφαλινέιτ
(Τ-fluvalinate)

Apistan, Varrotom, Mavrirol, Garbon PF-90

Αυστρία, Βουλγαρία, Κύπρος, Γαλλία Ελλάδα, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Ισπανία, Ολλανδία,  Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία 

Φλουμετθριν
(Flumethrin)

Bayvarol strips
Varostop strips

Βουλγαρία, Eστονία, Ισπανία, Κύπρος, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Λιθουανία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία  Σλοβακία,  Πορτογαλία, Ιρλανδία, Μάλτα, Πολωνία, 

Αμιτραζ
(Amiraz)

Varidol, Apivar, Biowar, Varatraz, Varachet forte

Τσεχία, Γαλλία, Ιταλία, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Ισπανία

Κυμιαζόλ
(cymiazol)

Απιτολ (Apidol)

Aυστρία

Θυμόλη , Μενθόλη, ευκαλυπτόλη

Apiguard, Thymovar, XY, ApilifeVar

Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Γαλλία, Δανία, Ισπανία, Ιταλία, Ιρλανδία, Κύπρος, Γερμανία, Ελλάδα, Eστονία, Ουγγαρία, Ολλανδία Λετονία, Λιθουανία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σλοβακία,  Πορτογαλία, Πολωνία, Μάλτα, Tσεχία

Φορμικό οξύ

Formitol, formidol dosticky

Βουλγαρία, Τσεχία, Σλοβακία

Λάδι μέντας

Ecostop

Βουλγαρία

Acrinathine

Garbon PA 92

Tσεχία, Λιθουανία

Οξαλικό οξύ

Beevital hiveclean

Ρομανία, Ισπανία

3-p-cimenol

Mehpatika

Ρουμανία, Σλοβακία

26. Γνωρίζω ότι το Περιζίν και το Ασουντόλ έχουν την ίδια δραστική ουσία (κουμαφώς) και ότι το πρώτο είναι εγκεκριμένο και το δεύτερο όχι. Εκτός από αυτόν υπάρχει κανείς άλλος λόγος για να μην χρησιμοποιώ το Ασουντόλ εναντίον της βαρρόα;

Απάντηση...

Το Ασουντόλ είναι εξειδικευμένο σκεύασμα για άλλα ζώα όπως οι αγελάδες, τα σκυλιά, οι γάτες κ.ά. Έχει κολλοειδή σύσταση, στην οποία το μέσον διασποράς είναι υγρό και η διεσπαρμένη φάση είναι καολίνη η οποία ενθαρρύνει το σχηματισμό συνονθυλεύματος ουσιών με την δραστική ουσία. Αποτέλεσμα της ιδιότητας αυτής είναι η δραστική ουσία να προσκολλάται  στο τρίχωμα των ζώων για το οποίο προορίζεται.

Στην κυψέλη τα κολλοειδή αυτά προσκολλώνται στις κηρήθρες και στις τρίχες των μελισσών και η απομάκρυνσή τους είναι αρκετά δύσκολη. Επειδή το κουμαφώς είναι αρκετά σταθερό ως  ουσία μπορεί να παραμείνει για μήνες μέσα στην κυψέλη.  Αυτό όμως δεν συμβαίνει με το εγκεκριμένο σκεύασμα. Σε σχετικά πειράματα βρέθηκε ότι τα υπολείμματα που παραμένουν στο μέλι είναι 20 έως 30 φορές υψηλότερα στην περίπτωση χρησιμοποίησης του Ασουντόλ από εκείνα του Περιζιν.

25. Έχω ακούσει  ότι το ξύδι χρησιμοποιείται αποτελεσματικά εναντίον της βαρρόα.

Απάντηση...

Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμιά επιστημονική εργασία δημοσιευμένη σε ελληνικό ή διεθνές περιοδικό που να τεκμηριώνει  την αποτελεσματικότητα του ξυδιού εναντίον της βαρρόα και τις επιπτώσεις του στις μέλισσες και το γόνο. Υπάρχουν παρατηρήσεις μελισσοκόμων οι οποίες δεν μπορούν να αξιολογηθούν. Για να εκφέρουμε άποψη στο θέμα αυτό απαιτούνται επιστημονικά δεδομένα τα οποία δεν έχουμε.

24. Καλή η συνταγή για το σκόρδο αλλά πώς θα το χρησιμοποιήσω για να έχω καλή επιτυχία;

Απάντηση...

Σκόνη σκόρδου μπορείτε να αγοράσετε εύκολα. Η ανάμιξη σκόρδου και ζάχαρης άχνης (1:4) πρέπει να γίνει προσεκτικά ώστε η κατανομή του σκόρδου στην ζάχαρη να είναι ομοιόμορφη.

Σε κάθε δεκάρι μελίσσι θα γίνει επίπαση (σκόνισμα) των μελισσών με 15γραμμάρια ζαχαρόσκορδο. Αυτό μπορεί να γίνει με δύο  τρόπους. α)Τα 15 γραμμάρια τοποθετούνται σε ένα κοινό σκονιστήρι και ένα-ένα τα πλαίσια αφαιρούνται από την κυψέλη και οι μέλισσες  σκονίζονται. Ένα άδειο στεγνό μπουκάλι  νερού με μερικές τρύπες στη βάση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως «σκονιστήρι» β) τα 15 γραμμάρια σκόνης τοποθετούνται πάνω από μια σίτα αερισμού και με την βούρτσα βουρτίζονται ώστε να πέσουν πάνω στα πλαίσια. Στη δεύτερη περίπτωση η αποτελεσματικότητα είναι μικρότερη. Επειδή η βαρρόα δεν πεθαίνει με την επέμβαση αυτή θα πρέπει να τοποθετήσετε στη βάση της κυψέλης χαρτόνι αλειμμένο με βαζελίνη.

Την επέμβαση θα επαναλάβετε σε τρεις ημέρες.  Την περίοδο αυτή που είναι περιορισμένος ο γόνος 4 επεμβάσεις είναι αρκετές.

23. Ενώ δεν είχα βαρρόα την άνοιξη, μου εμφανίστηκαν το φθινόπωρο πολλές μέλισσες με βαρρόα και με παραμορφωμένα φτερά. Τι συμβαίνει γιατί αυτή η ξαφνική αύξηση;

Απάντηση...

Την άνοιξη, ο πληθυσμός της βαρρόα είναι περιορισμένος, ή φαίνεται περιορισμένος επειδή τα ακάρεα βρίσκονται μέσα στο γόνο. Η ταχύτητα με την οποία πολλαπλασιάζοντας οι μέλισσες την εποχή αυτή συγκριτικά με εκείνη της βαρρόα είναι μεγαλύτερη και έτσι φαίνονται υγιείς.

Τους καλοκαιρινούς μήνες και ιδιαίτερα τον Αύγουστο,  ο γόνος περιορίζεται, με αποτέλεσμα μεγαλύτερος αριθμός βαρρόα να εισέρχεται στα κελιά . Ο γόνος λόγω της εντονότερης προσβολής, πεθαίνει μέσα στα κελιά παράλληλα  προσβάλλεται από ιώσεις (ιός παραμορφωμένων φτερών) με αποτέλεσμα να εμφανίζονται οι παραμορφωμένες μέλισσες (φωτ. 1)

ktirio: image 2 0f 4 thumb

 

 

 

 

Φωτ. 1. Παραμορφωμένη μέλισσα από μεγάλη προσβολή

Το φθινόπωρο, στον πληθυσμό των μελισσών, οι βαρρόα βρίσκονται στις ακμαίες μέλισσες και η προσβολή φαίνεται εντονότερη.

22. Χρησιμοποίησα το ξύδι εναντίον της βαρρόα και θανάτωσα τις μέλισσες. Τι φταίει;

Απάντηση...

Το ξύδι αναφέρθηκε ως μέσον αντιμετώπισης της βαρρόα στο 4ο Πανελλήνιο Μελισσοκομικό Συνέδριο που έγινε στην Καλαμπάκα το Νοέμβριο του 1999 χωρίς όμως να παρουσιαστούν αποτελέσματα ή σχετικός πειραματισμός για τις επιπτώσεις στις μέλισσες και το γόνο τους. Έκτοτε δεν υπάρχουν νεώτερα που να τεκμηριώνουν τη δυνατότητα χρησιμοποίησης του μέσα στην κυψέλη. Με την ευκαιρία σας συνιστούμε να είστε ιδιαίτερα προσεκτικός στη χρησιμοποίηση οποιασδήποτε άγνωστης ουσίας, φαρμάκου  ή σκευάσματος μέσα στην κυψέλη.

21. Το μαλάθειο είναι καλό φάρμακο και για εμένα αρκετά χρήσιμο. Γιατί όμως να μην το χρησιμοποιήσω;

Απάντηση...

Πράγματι το μαλάθειο είναι το σκεύασμα που τις δύσκολες χρονιές πρωτοεμφάνισης της Βαρρόα χρησιμοποιήθηκε και «έσωσε» αρκετά μελίσσια στην Ελλάδα. Είναι από ελληνικής τουλάχιστο πλευράς, το φάρμακο το οποίο ερευνήθηκε περισσότερο όσο αφορά την αποτελεσματικότητά του εναντίον της Βαρρόα, τα υπολείμματα που αφήνει και τις επιπτώσεις στις μέλισσες.

Το μαλάθειο όμως δεν πρέπει  να χρησιμοποιείται γιατί αφενός δεν είναι εγκεκριμένο και αφετέρου δεν έχουν οριστεί για αυτό ανεκτές ποσότητες καταλοίπων στα προϊόντα της μέλισσας.

20. Ποια είναι η απαραίτητη θερμοκρασία για τη σωστή χρήση του Οξαλικού οξέος με τη μέθοδο της σταγόνας κατά της Βαρρόα; Στη Μ.Ε. του έτους 2005 αναφέρεται θερμοκρασία μεγαλύτερη από 10ο  C ενώ στη Μ.Ε. του έτους 2006, σελίδα 290 αναφέρεται θερμοκρασία μεταξύ 10οC και 3οC. Επίσης στη σελίδα αυτή αναφέρεται ποσότητα οξαλικού οξέος 35 γρ σε ένα λίτρο σιροπιού 1:1, ενώ έχω διαβάσει σε βιβλίο μελισσοκομίας, ποσότητα 10 γρ. οξαλικού οξέος σε 100 γρ. νερού, προστιθεμένου και 100 γρ. ζάχαρης. Ποιο από όλα ισχύει;
Απάντηση...

Με τη μέθοδο της σταγόνας, το οξαλικό οξύ εφαρμόζεται σε θερμοκρασίες μεταξύ 10οC και 3οC. Σε κάθε διάδρομο, όπου υπάρχουν μέλισσες,  τοποθετείται ποσότητα 5 ml  θεραπευτικού σιροπιού. Ότι είναι αντίθετο με τα παραπάνω αναφέρεται σε άλλες μεθόδους εφαρμογής ή είναι παλαιότερη γνώση.

Η σωστή ποσότητα είναι 35 γρ. οξαλικού οξέος σε 1 λίτρο σιροπιού 1:1 ή 1 κιλό ζάχαρη, 1 λίτρο νερό και 58,5 γρ. οξαλικού οξέος. 

19. Μου περίσσεψε σιρόπι με το οξαλικό οξύ που έφτιαξα για τη βαρρόα. Μπορώ να το χρησιμοποιήσω μετά από μια-δύο εβδομάδες;

Απάντηση...

Σε διάλυμα σιροπιού το οξαλικό οξύ είναι σταθερό και δεν αναμένεται να μειωθεί η αποτελεσματικότητά του. Προσοχή όμως όταν το θεραπευτικό σιρόπι διατηρηθεί  σε θερμοκρασία δωματίου ανεβαίνει με πολύ γρήγορο ρυθμό η συγκέντρωση της ουσίας HMF σε βαθμό που γίνεται τοξική για τις μέλισσες (>150 ppm). Γι’ αυτό το σιρόπι με το οξαλικό οξύ θα πρέπει να χρησιμοποιείται πάντα φρέσκο και ότι περισσεύει να το πετάτε αλλιώτικά θα έχετε μεγάλες απώλειες μελισσών.

18. Αφού το αμιτραζ δεν αφήνει υπολείμματα στο μέλι γιατί δεν το εγκρίνουν σαν φάρμακο στη μελισσοκομία;

Απάντηση...

Το αμιτραζ είναι η δραστική ουσία των σκευασμάτων ΤΑΚ-ΤΙΚ, ΒΑΥ-ΒΑΥ, ΜΙΤΑΚ. Τα σκευάσματα αυτά είναι εγκεκριμένα για άλλα ζώα όχι όμως για τις μέλισσες για αυτό και δεν επιτρέπεται η χρήση τους στην μελισσοκομία.

Στην Γαλλία είναι εγκεκριμένο το σκεύασμα  ΑΠΙΒΑΡ (ΑPIVAR) το οποίο έχει ως δραστική ουσία το αμιτραζ εμποτισμένο σε ειδικές ταινίες (εικ. 1). Η παρασκευάστρια εταιρεία δεν ενδιαφέρεται να υποβάλλει αίτηση εγγραφής του σκευάσματος και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες γιατί έχει μικρή διάρκεια χρήσης. Δηλαδή από τη στιγμή που παράγεται θα πρέπει εντός σύντομου χρονικού διαστήματος να χρησιμοποιηθεί γιατί αλλιώτικά δεν είναι αποτελεσματικό. Το γεγονός αυτό περιορίζει την διάθεση και την εμπορία του προϊόντος.

ktirio: image 2 0f 4 thumb

 


 

 

Εικόνα 1. Το εγκεκριμένο σκεύασμα ΑΠΙΒΑΡ στη Γαλλία με δραστική ουσία το αμιτράζ

17. Να χρησιμοποιήσω το Μαυρίκ για τη βαρρόα;

Απάντηση...

Όχι το σκεύασμα δεν είναι εγκεκριμένο και η βαρρόα έχει αποκτήσει ανθεκτικότητα στην δραστική του ουσία.

16. Ποιο από τα εγκεκριμένα σκευάσματα να προτιμήσω εναντίον της βαρόα;

Απάντηση...

Προσωπικά δεν μπορώ να προτείνω το ένα ή το άλλο σκεύασμα γιατί η επιλογή του σκευάσματος είναι προσωπική υπόθεση. Μπορώ όμως να δώσω μερικές πληροφορίες οι οποίες θα βοηθήσουν στην απόφασή σας.

Από τα εγκεκριμένα σκευάσματα, το ΠΕΡΙΖΙΝ  και το CHECK–MITE, έχουν την ίδια δραστική ουσία (κουμαφώς). Αποτελεσματικά είναι και τα δύο, το δεύτερο όμως είναι  πιο εύκολο στη χρήση του και εφαρμόζεται χωρίς την προσθήκη νερού μέσα στη κυψέλη. Από τα υπόλοιπα  θα πρέπει να γνωρίζετε ότι η βαρρόα έχει αποκτήσει ανθεκτικότητα στο ΑΠΙΣΤΑΝ, ότι το BAYVAROL δρά με παρόμοιο τρόπο με το ΑΠΙΣΤΑΝ και ενδεχομένως να παρουσιάσει κάποια μορφή μειωμένης αποτελεσματικότητας λόγω διασταυρούμενης ανθεκτικότητας. Όσο αφορά το ΑΠΙΚΑΡΤ θα πρέπει να είστε προσεκτικοί στην χρήση του γιατί τόσο η αποτελεσματικότητα όσο και οι επιπτώσεις του στις μέλισσες επηρεάζονται από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος.

15. Με ποιο τρόπο μπορώ να χρησιμοποιήσω το Μυρμηκικό (φορμικό) οξύ;

Απάντηση...

Τα χημικά σκευάσματα (Περιζιν, Απιστάν, αμιτραζ κλπ) θα χρησιμοποιηθούν για μερικά ακόμα χρόνια μέχρι η βαρρόα να αποκτήσει ανθεκτικότητα και σ’ αυτά. Νέα χημικά σκευάσματα εναντίον της βαρρόα δεν φαίνεται πιθανό να δοκιμαστούν και να υποβληθούν για έγκριση στην Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω του τεράστιου κόστους και της μικρής εμπορικής σημασίας τους. Είναι και αυτός ένας λόγος για τον οποίο οι μελισσοκόμοι πρέπει να στραφούν στα οργανικά οξέα και τις άλλες φιλικές προς το περιβάλλον ουσίες. Το φορμικό ή μυρμηκικό οξύ είναι ένα από τα υποσχόμενα οξέα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον της βαρρόα.

Η χρησιμοποίησή του μυρμηκικού οξέος απευθείας από το μελισσοκόμο είναι δύσκολη έως αδύνατη γιατί η ταχύτητα εξάτμισή του είναι καθοριστική τόσο για την αποτελεσματικότητα και τις επιπτώσεις του στις μέλισσες. Η εξάτμισή του εξαρτάται από τη % συγκέντρωσή του στο νερό, τη θερμοκρασία περιβάλλοντος, το υλικό  εξάτμισης στο οποίο τοποθετείται, η δυναμικότητα του μελισσιού και από άλλους παράγοντες. Για τους λόγους αυτούς στην Ευρώπη χρησιμοποιούνται ειδικές συσκευές με τις οποίες ανάλογα με τη περίπτωση μπορεί να ρυθμιστεί η ταχύτητα εξάτμισης (εικ. 1). Οι συσκευές αυτές συνοδεύονται με οδηγίες χρήσεις έτσι ώστε να μην γίνουν λάθη. Τέτοιες συσκευές είναι:

α) MiteGone διανεμητήρας. Η εξάτμιση του φορμικού οξέος ελέγχεται από την επιφάνεια του διανεμητήρα που εκθέτει κατά περίπτωση ο μελισσοκόμος. Σε περιπτώσεις βαριάς  προσβολής παραμένει στην κυψέλη έως και 40 ημέρες  Παράγεται στο Καναδά, υπάρχει στην Ευρώπη. Περισσότερες πληροφορίες καθώς επίσης και παραγγελίες μπορείτε να τις κάνετε μέσω του ιντερνετ στη διεύθυνση www.Mitegone.com

β) Nassenheider Evaporator. Διαθέτει θρυαλλίδα η οποία ρυθμίζεται ανάλογα με την ταχύτητα εξάτμισης που θέλουμε να πετύχουμε. Το δοχείο τοποθέτησης του οξέος φέρει ενδείξεις ώστε να ελέγχεται η ταχύτητα εξάτμισης του οξέος.

γ)  Apidea Evaporator.  Τοποθετείται πάνω στα πλαίσια. Η περιοχή εξάτμιση ρυθμίζεται ανάλογα με το μέγεθος της κυψέλης και την εξωτερική θερμοκρασία.

δ) Κramer Evaporator.  Η πλέον γνωστή συσκευή εξάτμιση του φορμικού οξέος.

ε) Apicure formic acid gel. Το φορμικό οξύ είναι ενσωματωμένο σε ζελέ έτσι ώστε να μην δημιουργεί κανένα κίνδυνο για τον μελισσοκόμο.

Στ) FAM–dispenser. Η εξάτμιση ρυθμίζεται με άνοιγμα ή κλείσιμο των διαστημάτων της συσκευής σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης. Τοποθετείται στη κορυφή των κηρηθροφορέων με τα ανοίγματα τοποθετημένα προς τα κάτω.

ktirio: image 2 0f 4 thumb ktirio: image 2 0f 4 thumb

 

 

 

 

Εικόνα 1. Δύο από τις συσκευές που χρησιμοποιούνται για την εφαρμογή του φορμικού οξέος εναντίον της βαρρόα

14. Στο προηγούμενο τεύχος  γράψατε για το τι νεότερο υπάρχει εναντίον της βαρρόα. Όλες οι πληροφορίες που μας δώσατε αφορούν το εξωτερικό. Για την Ελλάδα τι σχετικό νεότερο υπάρχει;

Απάντηση...

Η Bayer προχώρησε στην υποβολή φακέλου για το σκεύασμα Check-mite+ στον ΕΟΦ και όπως πληροφορούμε η έγκριση θα δοθεί σύντομα. Έτσι, μέσα στο έτος 2006 θα υπάρχει ένα ακόμη εγκεκριμένο σκεύασμα εναντίον της βαρρόα.
Το Check-mite έχει σαν δραστική ουσία το κουμαφώς δηλαδή το ίδιο συστατικό που βρίσκεται στο Περιζιν και το Ασουντόλ. Είναι σε μορφή πλαστικών ταινιών που τοποθετούνται ανάμεσα στα πλαίσια γόνου για 40 ημέρες και έχουν ήδη δοκιμαστεί με επιτυχία και στην Ελλάδα. Η αποτελεσματικότητά του ξεπερνά το 90% και είναι εύκολο στη χρήση.

13. Δεν έμεινα ευχαριστημένος από το Apiguard. H βαρρόα συνεχίζει να χορεύει πάνω στις  μέλισσες και τα μελίσσια μου  αδυνάτισαν.

Απάντηση...

Έχουν ακουστεί αρκετά παράπονα από συνάδελφους μελισσοκόμους για το σκεύασμα αυτό. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσιευμένη εργασία η αποτελεσματικότητα του σκευάσματος  Apiguard εναντίον της βαρρόα είναι μόλις 46% [Gregorc & Planinc, 2005, Αm. B.J 145(8):672-67]. Στην συγκεκριμένη εργασία δεν γίνεται αναφορά σε δυσμενείς επιπτώσεις του σκευάσματος στις μέλισσες και στο γόνο. Πιθανώς η ταχύτητα με την οποία εξατμίζεται η θυμόλη του σκευάσματος να επηρεάζει την αποτελεσματικότητά και τις επιπτώσεις στις μέλισσες.

12. Τι καινούργιο υπάρχει για τη καταπολέμηση της βαρρόα;

Απάντηση...

α) Στις Η.Π.Α. δόθηκε έγκριση χρησιμοποίησης μίγμα εστέρων οκτανικού οξέος με σακχαρόζη (sucrose octanoate esters) γνωστό με την εμπορική επωνυμία SucrosideΤΜ. Το σκεύασμα αυτό κατατάσσεται στην κατηγορία των βιολογικών σκευασμάτων, δεν αφήνει υπολείμματα στο μέλι, δεν έχει τοξικότητα στις μέλισσες και έχει υψηλή αποτελεσματικότητα εναντίον της βαρρόα (>90%). Η εφαρμογή γίνεται με διάλυση 0,625% στο νερό και ψεκασμό τρεις φορές σε χρονικά διαστήματα 7-10 ημερών. Για να διευκολυνθεί η εφαρμογή του επινοήθηκαν ειδικοί ψεκαστήρες.

β) Στην Αγγλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες κυκλοφόρησε επίσης συσκευή με την ονομασία exomiteΤΜ  η οποία τοποθετείται από την είσοδο της κυψέλης. Στην συσκευή αυτή τοποθετείται η ουσία ΕntostatΤΜ και η γνωστή μας θυμόλη . Η συγκεκριμένη ουσία έχει ισχυρό ηλεκτροστατικό φορτίο. Καθώς η μέλισσα βαδίζει πάνω στην ουσία αυτή το ηλεκτροστατικό φορτίο προκαλεί διασπορά και επίπαση της θυμόλης στον εξωσκελετό της μέλισσας με τέτοιο τρόπο που η μέλισσα  δύσκολα μπορεί να απαλλαγή από αυτή. Με αυτό τον τρόπο η θυμόλη μεταφέρεται σ’ όλη τη την κυψέλη. Διατίθεται ως απολυμαντικό κυψέλης και εύκολα μπορεί να παραγγελθεί από το διαδίκτυο στην διεύθυνση www.exosect.com . Ανήκει και αυτό στα βιολογικά σκευάσματα.

γ) Επιστήμονες από το Ινστιτούτο Ωφελίμων Εντόμων στο Τέξας των Η.Π.Α. από το έτος 2000 προσπαθούν να εντοπίσουν παθογόνους οργανισμούς οι οποίοι  να θανατώνουν τη  βαρρόα. Τελικά επέλεξαν τον μύκητα Metarhizium anisopliae  ο οποίος είναι ιδιαίτερα παθογόνος στην βαρρόα και δεν βλάπτει τις μέλισσες, τον γόνο ή τη βασίλισσα. Οι επιστήμονες επένδυσαν πλαστικές ταινίες με το μύκητα, τις τοποθέτησαν σε μελίσσια και διαπίστωσαν ότι ο μύκητας σε 5-10 λεπτά διασπείρεται σ’ όλες τις μέλισσες. Οι περισσότερες βαρρόα της κυψέλης θανατώνονται σε 3 έως 5 ημέρες. Ο μύκητας έχει δράση μέχρι και 40 ημέρες και προσφέρει εξαιρετική προστασία για τις μέλισσες. Η προσπάθεια βρίσκεται στο τελευταίο στάδιο ετοιμασίας του εμπορικού σκευάσματος το οποίο ασφαλώς θα βοηθήσει σημαντικά την παγκόσμια μελισσοκομία. 

Ευχαριστούμε τον συνάδελφο Ζαγκανά από το Αγρίνιο ο οποίος μας απέστειλε τις σχετικές πληροφορίες.

δ) Το Apivar® δεν είναι καινούργιο για την Ευρώπη είναι όμως για την Ελλάδα. Έχει  σαν δραστική ουσία το αμιτραζ το οποίο βρίσκεται στα μη εγκεκριμένα σκευάσματα ΤΑΚ-ΤΙΚ, ΜΙΤΑΚ και ΒΑΥ-ΒΑΥ.  To Apivar®  είναι ταινίες στις οποίες έχει ενσωματωθεί η δραστική ουσία και οι οποίες τοποθετούνται στην γονοφωλιά (όπως τα Απισταν, Bayvaror). Η Ευρωπαϊκή Ένωση όρισε ανεκτές ποσότητες καταλοίπων αμιτραζ στο μέλι (200 μg/kg) και άρα η διαδικασία εγγραφής του στην Ελλάδα δεν θα παρουσιάσει δυσκολίες. Επειδή το αμιτραζ είναι η υπ’ αριθμό πρώτη μη εγκεκριμένη ουσία που χρησιμοποιείται στην Ελλάδα σήμερα, το συγκεκριμένο σκεύασμα θα βοηθούσε αφενός στην αντιμετώπιση του ακάρεος και αφετέρου στην προσπάθεια απαγκίστρωσης από τα μη εγκεκριμένα σκευάσματα.

11. Ποιο φάρμακο να χρησιμοποιήσω για την βαρρόα;

Απάντηση...

Δυστυχώς οι επιλογές μειώνονται συνεχώς. Από τα εγκεκριμένα σκευάσματα η αποτελεσματικότητα του Απισταν και Bayvarol είναι περιορισμένη λόγω ανθεκτικότητας της βαρρόα. Από τα μη εγκεκριμένα το μαλάθειο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται λόγω των υπολειμμάτων που αφήνει στο μέλι, το Μαυρίκ δεν είναι αποτελεσματικό λόγω ανθεκτικότητας της βαρρόας και το Τακτικ ή Μιτακ  έχουν  ήδη αποσυρθεί από την αγορά και δεν βρίσκονται εύκολα.

Απομένουν το Περιζιν το οποίο εάν χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά θα δημιουργήσει και αυτό ανθεκτικά βαρρόα, το οξαλικό και το φορμικό οξύ τα οποία απαιτούν προσοχή στη χρήση τους, και το Apiguard του οποίου η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από τις εξωτερικές θερμοκρασίες. Η επιλογή είναι δικιά σας.

10. Μου είπαν ότι μια επέμβαση εναντίον της βαρρόα το φθινόπωρο είναι αρκετή και ότι δεν χρειάζεται να ανησυχώ για την βαρρόα την επόμενη χρονιά. Πώς να ξέρω πότε και πώς θα πρέπει να λάβω μέτρα εναντίον της ψείρας;
Κυριακίδης Α.

Απάντηση...

 

Το ερώτημά σας είναι βασικό και εκφράζει την ανησυχία του ευαίσθητου μελισσοκόμου ο οποίος θέλει να περιορίσει την προσβολή της βαρρόα χωρίς όμως περιττές επεμβάσεις οι οποίες καταπονούν το μελίσσι και επιβαρύνουν τα προϊόντα κυψέλης.

Με τη βαρρόα δεν μπορούμε να εφησυχάσουμε. Η παρουσία της σε μεγάλους πληθυσμούς συνοδεύεται και από άλλες ασθένειες όπως ιώσεις, σηψιγονίες, νοσεμίαση κ.ά. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι θα πρέπει να επεμβαίνουμε θεραπευτικά στην κυψέλη σε οποιανδήποτε περίοδο και χρόνο. Οι επεμβάσεις θα πρέπει να γίνονται όταν «πρέπει». Το «όταν πρέπει» καθορίζεται αφενός από την εποχή και κατάσταση του μελισσιού και αφετέρου από τον πληθυσμό της βαρρόα και από το πόσο απέχει ο επόμενος τρύγος.

Όσο αφορά την εποχή, έχει πολύ σωστά καθιερωθεί, να γίνεται μια επέμβαση το φθινόπωρο όταν ο γόνος είναι λιγοστός ή εκλείπει οπότε τα διάφορα σκευάσματα είναι περισσότερο αποτελεσματικά μια και η βαρρόα βρίσκεται εκτεθειμένη πάνω στις ακμαίες μέλισσες. Επίσης, το επιβαρυμένο με υπολείμματα μέλι του φθινοπώρου θα καταναλωθεί από τις μέλισσες και όχι από τον καταναλωτή.

Την επόμενη χρονιά ο πληθυσμός της βαρρόα ή ο βαθμός προσβολής είναι αυτός που θα καθορίσει την αναγκαιότητα ή μη επέμβασης. Ο αριθμός αυτός μπορεί να βρεθεί με δύο  τρόπους:

α) Καταμέτρηση νεκρών ακάρεων στη βάση της κυψέλης. Την Άνοιξη πριν επεκταθεί ο γόνος καταμετρούνται τα ακάρεα που πέφτουν στη βάση της κυψέλης  χωρίς φαρμακευτική αγωγή. Η δειγματοληψία γίνεται σε ποσοστό 10% των μελισσιών. Χρησιμοποιούνται κινητές βάσεις που φέρουν συρτάρι για καταμέτρηση των νεκρών βαρρόα (εικ. 1). Θεραπευτικές επεμβάσεις γίνονται όταν τα ακάρεα είναι περισσότερα από 8 την ημέρα.  

κινητή βάση
Εικόνα 1. Κυψέλη με κινητή βάση και συρτάρι που επιτρέπει την καταμέτρηση των νεκρών βαρέων

 

β) Προσδιορισμός βαθμού προσβολής %.  Τοποθετείται σε βάζο, διάλυμα νερού και οινοπνεύματος (1:4) και σ’ αυτό ρίχνονται περίπου 100 μέλισσες στο σύνολό τους από τρία κεντρικά πλαίσια γόνου. Προσοχή να μην παρθεί από λάθος η βασίλισσα. Την επόμενη ημέρα οι νεκρές βαρρόα διαχωρίζονται από τις νεκρές μέλισσες με βοήθεια κατάλληλης σίτας μέσω της οποίας περνά η βαρρόα όχι όμως η μέλισσα (εικ. 2).  Καταμετρούνται οι  νεκρές βαρρόα και οι νεκρές μέλισσες. Εάν τα βαρρόα είναι περισσότερα από 3% εφαρμόζεται καταπολέμηση με ένα από τα εγκεκριμένα σκευάσματα.

διάλυμα νερού με οινόπνευμαΕικόνα 2. Περίπου 100 μέλισσες από τα κεντρικά πλαίσια γόνου τοποθετούνται σε διάλυμα νερού και οινοπνεύματος  (1:4) για να βρεθεί ο βαθμός προσβολής από βαρρόα.

 

 

Δεν εφαρμόζεται οποιανδήποτε θεραπευτική αγωγή 2 μήνες πριν από το τρύγο. Καταμέτρηση βαρρόα στη βάση ή βαθμός προσβολής μπορεί να γίνει επίσης τον Αύγουστο, μετά το τρύγο ή στην διάρκεια της «νεκρής περιόδου» πριν από το τρύγο. Εάν χρειαστεί να γίνει θεραπευτική αγωγή  χρησιμοποιούνται ήπια θεραπευτικά  μέσα (θυμόλη, ζάχαρη άχνη, γαλακτικό σε θερ/σίες < 30ο C, κ.ά). Άμεση θεραπεία απαιτείται επίσης όταν εμφανιστούν παραμορφωμένες μέλισσες χωρίς φτερά ή σακκόμορφος γόνος στο μελίσσι. 

9. Μια αναγκαία διόρθωση

περισσότερα...

Στο τεύχος Νοεμβρίου-Δεκεμβρίου 2006, της Μελισσοκομικής Επιδιόρθωσης σε ερώτηση συνδρομητή μας κατά πόσο θα έπρεπε να αναλύσει το δείγμα μελιού το οποίο τρύγησε από μελίσσια στα οποία έκανε επέμβαση με ΤΑΚ-ΤΙΚ ένα μήνα προηγούμενα απαντήσαμε ότι δεν χρειάζεται γιατί η δραστική ουσία του σκευάσματος διασπάται. Σύμφωνα με επιστολή που μας έστειλε ο ΕΟΦ κατόπιν σχετικού ερωτήματος του Κέντρου Μελισσοκομίας της Κρήτης οι μεταβολίτες του αμιτραζ (δραστική ουσία του Τακ Τικ) παραμένουν στο μέλι τουλάχιστο 60 ημέρες. Ανεξάρτητα εάν το σκεύασμα διασπάται ή παραμένει περισσότερο από ότι είχαμε υπόψη επιμένουμε  στην αρχική μας θέση ότι θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο τα εγκεκριμένα σκευάσματα στην μελισσοκομία. Εγκεκριμένα σκευάσματα είναι το Περιζιν, το Απιστάν, το Check-mite Strips, το Αpiguard και το Bayvarol Κανένα άλλο σκεύασμα δεν είναι εγκεκριμένο για την Βαρρόα ή για όποια άλλη ασθένεια των μελισσών. Παρακάτω παραθέτουμε την επιστολή του Ε.Ο.Φ. με αριθ. πρωτ. 15393/Δ4/326/5.03.07.

«Απαντώντας στην επιστολή σας, σας γνωρίζουμε ότι, στη χώρα μας δεν κυκλοφορεί Φαρμακευτικό Κτηνιατρικό ιδιοσκεύασμα με δραστική ουσία Αμιτράζη για την Βαρροική ακαρίαση των μελισσών.
Το κτηνιατρικό ιδιοσκεύασμα  ΤΑΚΤΙC που περιέχει Αμιτράζη, είναι εγκεκριμένο για άλλα είδη ζώων και ως εκ τούτου δεν επιτρέπεται η χρήση του στις μέλισσες.
Η Αμιτράζη και οι μεταβολίτες της είναι καταχωρημένοι στον Πίνακα Ι του Κανονισμού 2377/90 με ανώτατο όριο καταλοίπων 200 μg/Kg (συμπεριλαμβανομένων και των μεταβολιτών).
Αναφορικά με τη σταθερότητα της Αμιτράζης στο μέλι, ερευνητικές εργασίες αναφέρουν ότι η ημιπερίοδος ζωής της ουσίας στο μέλι είναι μικρή, κυμαινόμενη μεταξύ 12 και 55 ωρών. Οι μεταβολίτες της όμως , οι συγκεντρώσεις των οποίων προσμετρώνται κατά τον ποσοτικό προσδιορισμό της ουσίας αναφέρεται ότι είναι σταθεροί στο μέλι για τουλάχιστο 60 ημέρες.
Επισημαίνουμε ότι την ασφάλεια του καταναλωτή προϊόντων ζωικής προέλευσης καλύπτει μόνον η ορθή χρήση εγκεκριμένων κτηνιατρικών φαρμάκων για χρήση στο συγκεκριμένο είδος παραγωγικού ζώου. Αυτό επιτυγχάνεται γιατί η έγκριση κάποιου κτηνιατρικού σκευάσματος προϋποθέτει την διενέργεια και αξιολόγηση πλήθους μελετών σε σχέση τόσο με την αποτελεσματικότητά του, όσο και με την ασφάλεια του καταναλωτή, την ασφάλεια του χρήστη και την προστασία του περιβάλλοντος.»

8. Θέλω να χρησιμοποιήσω ένα φιλικό φάρμακο εναντίον της βαρρόα, όχι όμως το οξαλικό οξύ, τι μου προτείνετε;
Δημόπουλος Π.

Απάντηση...

Ένα ιδιαίτερα καλό φάρμακο εναντίον της βαρρόα χωρίς παρενέργειες και υπολείμματα είναι το γαλακτικό οξύ.  Το γαλακτικό οξύ χρησιμοποιείται αραιωμένο στο νερό σε συγκέντρωση 15% (150 ml γαλακτικού οξέος σε ένα λίτρο νερό). Μ’ αυτό  ψεκάζονται οι μέλισσες πλαίσιο με πλαίσιο. Δεν είναι σταθερό μέσα στην κυψέλη γι’ αυτό θα χρειαστεί να κάνετε περισσότερες επεμβάσεις ώστε να φθάσετε σε αποτελεσματικότητα μεγαλύτερη από 90%. Συνήθως χρειάζονται 6-7 επεμβάσεις κάθε τρίτη ημέρα. Αυτή την περίοδο με θερμοκρασίες περιβάλλοντος μικρότερες από
25ο C, το γαλακτικό οξύ δρα αποτελεσματικά χωρίς παρενέργειες στις μέλισσες, στον γόνο, στην βασίλισσα ή στα προϊόντα τους. Το καλοκαίρι όταν οι θερμοκρασίες περιβάλλοντος ξεπεράσουν τους 35ο C δεν πρέπει να χρησιμοποιείται το γαλακτικό γιατί βρέθηκε ότι είναι αιτία αντικατάστασης των βασιλισσών

Το γαλακτικό οξύ κυκλοφορεί ως καθαρό από καταστήματα που εμπορεύονται χημικά προϊόντα σε συσκευασίες του ενός λίτρου και στοιχίζει περίπου 19 ευρώ το λίτρο. Υπάρχει όμως και σε συσκευασίες των 30 κιλών σε καταστήματα που εμπορεύονται πρόσθετα τροφίμων και στοιχίζει μόλις 1,6 ευρώ το κιλό.  Η αποτελεσματικότητα και των δύο είναι εξίσου καλή.

7. Έχω χρησιμοποιήσει αρκετά σκευάσματα εναντίον της βαρρόα εγκεκριμένα και μη, και μάλιστα επέμενα περισσότερο από το κανονικό. Τα μελίσσια μου όμως συνεχίζουν να έχουν βαρρόα και βλέπω μέλισσες με τσαλακωμένα φτερά.
Παππάς Χρήστος

Απάντηση...

Το φαινόμενο έχει αναφερθεί από αρκετούς μελισσοκόμους. Φαίνεται ότι οι γνωστές ουσίες (κουμαφώς, φλουβαλινέιτ, αμιτραζ, φλουβεθρίν) είναι λιγότερο αποτελεσματικές  λόγω απόκτησης ανθεκτικότητας του ακάρεος.  Ίσως να πολλαπλασιάζεται με ταχύτερους ρυθμούς  Η βαρρόα, σύμφωνα με πρόσφατες παρατηρήσεις,  προκαλεί μεγαλύτερα προβλήματα στις μέλισσες από εκείνα που προξένησε τα πρώτα χρόνια εισβολή της στην Ευρώπη. Το φαινόμενο παρατηρήθηκε και σε αρκετές χώρε της Ευρώπης.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος, χρησιμοποιείστε ουσίες  όπως είναι η θυμόλη, το οξαλικό, το φορμικό και το γαλακτικό οξύ οι οποίες δρουν με διαφορετικό τρόπο και δεν δημιουργούν συνθήκες απόκτησης ανθεκτικότητας. Το οξαλικό οξύ αυτή την εποχή και το γαλακτικό ενωρίς την Άνοιξη είναι μια καλή λύση.

6. Στο τεύχος Ιουλίου-Αυγούστου της Μελισσοκομικής Επιθεώρησης , 2008 διάβασα στην σελίδα 248 για τη χρήση της άχνης ζάχαρης εναντίον της Βαρρόα με επίπαση. Εφάρμοσα τις οδηγίες του περιοδικού από τις αρχές Αυγούστου και παρατήρησα ότι στα μελίσσια μου βρίσκω ακόμα περιορισμένο αριθμό βαρρόα. Τον Οκρώβριο μήνα η Βαρρόα ξαναφούντωσε και με προβληματίζει. Ποια η δικιά σας άποψη στο θέμα αυτό;
Ζαφειρόπουλος Ανδρέας

Απάντηση...

Η μέθοδος αντιμετώπισης του ακάρεος βαρρόα με τη ζάχαρη άχνη έχει δοκιμαστεί από επιστήμονες στο εξωτερικό και έχει βρεθεί ότι απομακρύνει ένα ποσοστό που κυμαίνεται μεταξύ 40-60% των βαρρόα που βρίσκονται σ’ ένα μελίσσι. Το ποσοστό αυτό είναι αρκετό ώστε το μελίσσι να μπορέσει να αναπτυχθεί και να παράγει μια καλή παραγωγή. Όπως άλλωστε αναφέρεται και στο σχετικό άρθρο με τη ζάχαρη άχνη δεν επιδιώκεται η εκρίζωση της αρρώστιας. Μειονέκτημα της μεθόδου είναι ότι τα ακάρεα δεν πεθαίνουν μετά την επίπαση και ένα μέρος από αυτά πιθανό να ξαναπροσβάλλουν τις μέλισσες. Ο συνδυασμός κινητής βάσης με σίτα αερισμόυ θα βοηθούσε σημαντικά στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή της μεθόδου. Η βαρρόα εμφανίζεται περισσότερη τον Οκτώβριο γιατί δεν υπάρχει γόνος και εντοπίζεται ευκολότερα στις ακμαίες μέλισσες. Εφέτος ειδικά εμφανίζεται σε μεγαλύτερους πληθυσμούς. Ασφαλώς απαιτείται μια σωστή αντιμετώπισή του ακάρεος έχοντας πάντα υπόψη την αποφυγή επιβάρυνσης των προϊόντων της μέλισσας από χημικά υπολείμματα

5. Χρησιμοποίησα με τον παλιό τρόπο το Μαυρίκ εναντίον της βαρρόα  και όχι μόνο δεν δούλεψε αλλά σκοτώθηκαν και πολλές μέλισσες.  

Απάντηση...

Το Μαυρίκ είναι μη εγκεκριμένο σκεύασμα και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως θεραπευτικό μέσο στις κυψέλες. Η βαρρόα απέκτησε ανθεκτικότητα στο σκεύασμα αυτό γι’ αυτό και δεν είναι πια αποτελεσματικό.

Η παρασκευάστρια εταιρεία με σκοπό να αυξήσει την δραστικότητα της χημικής ουσία γνωστής ως φλουφαλινέιτ, άλλαξε την στερεοχημική δομή της μετατρέποντας την σε  Τ-φλουφαλινέιτ . Η νέα αυτή μορφή του φλουφαλινέιτ είναι περίπου 100 φορές περισσότερο τοξική στις μέλισσες. Έτσι το σκεύασμα από μη τοξικό για τις μέλισσες έγινε ισχυρώς τοξικό και για αυτό το λόγον παρατηρούνται και οι αυξημένοι θάνατοι των μελισσών.

4. Μεγάλο πρόβλημα εφέτος από την βαρρόα. Στην αρχή δεν φαινόταν αλλά ξαφνικά γέμισαν τα μελίσσια μου και εμφανίστηκαν μέλισσες χωρίς φτερά. Τι να κάνω;

Απάντηση...

Το φαινόμενο αυτό παρατηρήθηκε από αρκετούς μελισσοκόμους εφέτος. Σύμφωνα και με ξένους επιστήμονες, η βαρρόα για κάποιους λόγους προκαλεί μεγαλύτερες ζημιές στα μελίσσια. Τα μελίσσια εγκαταλείπουν την κυψέλη ή καταρρέουν με μικρότερο αριθμό βαρρόα από ότι σε προηγούμενα έτη.

Αντιμετωπίστε την βαρρόα με ένα από τα εγκεκριμένα σκευάσματα. Προσοχή στο Απιστάν το οποίο δεν είναι αποτελεσματικό λόγω ανθεκτικότητας της βαρρόα. Την ίδια συμπεριφορά  πιθανό να δείξει και το Βαϊ-Βαρόλ. Αποφύγατε τα μη εγκεκριμένα σκευάσματα. Από τα «βιολογικά μέσα», αποτελεσματικά και ασφαλή είναι το γαλακτικό και το οξαλικό οξύ τα οποία μπορείτε να τα χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες των επιστημόνων που πειραματίστηκαν μ’ αυτά.  Το εργαστήριο Μελισσοκομίας του Α.Π.Θ. μελετά την αποτελεσματικότητα, τοξικότητα και τα υπολείμματα που αφήνουν  4 σκευάσματα με θυμόλη και θα είναι σε θέση να δώσει περισσότερες πληροφορίες την ερχόμενη Άνοιξη.

3. Χρησιμοποίησα το Check-mite Strips σε διώροφο μελίσσι, τρύγησα το μέλι από το μελιτοθάλαμο και όταν έκανα αναλύσεις μελιού βρήκα ότι το μέλι δεν έχει υπολείμματα του φαρμάκου. Τώρα μετέφερα τα μελίσσια στα βαμβάκια και είναι όλα μονώροφα. Εάν συλλέξω μέλι από τα μελίσσια αυτά υπάρχει πιθανότητα να βρεθούν υπολείμματα στο μέλι;
Δράκος Αντώνιος

Απάντηση...

Η πιθανότητα να βρεθούν υπολείμματα στο μέλι που θα τρυγήσετε από τα μονόρωφα μελίσσια είναι μεγάλη, ιδιαίτερα εάν τρυγήσετε από τελάρα τα οποία ακουμπούσαν στις ταινίες του φαρμάκου. Το κουμαφώς, η δραστική ουσία του σκευάσματος είναι πάρα πολύ σταθερή. Οι μέγιστες συγκεντρώσεις υπολειμμάτων όπως ορίζονται από τον κανονισμός 2377/99 της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το κουμαφώς είναι 100 μg/Kg.  Όταν τρυγήσετε το μέλι, πριν το διαθέσετε θα πρέπει να  αναλύσετε το μέλι, ώστε να βεβαιωθείτε ότι το τελικό σας προϊόν δεν έχει υπολείμματα πάνω από τα όρια αυτά.

2. Στο τεύχος Μαΐου-Ιουνίου 2008 στην στήλη ''Οι μελισσοκόμοι ρωτούν'' αναφέρεστε για την καταπολέμηση της βαρρόας με το γαλακτικό οξύ. Επειδή χρησιμοποιώ ένα μηχάνημα το οποίο στέλνει το φάρμακο στην κυψέλη με ατμό, μήπως γνωρίζεται αν μπορώ να χρησιμοποιήσω σε αυτό το γαλακτικό οξύ; Το μείγμα για να γίνει ο ατμός είναι γλυκερίνη, νερό και το φάρμακο (π.χ. Perizin). Μπορώ δηλαδή χρησιμοποιήσω το γαλακτικό οξύ στο μείγμα που σας γράφω;
Δούκας Χρήστος

Απάντηση...

Το γαλακτικό οξύ δεν χρησιμοποιήθηκε ακόμα στο νεφελοποιητή ή σε οποιονδήποτε μηχάνημα ώστε να γνωρίζουμε την απάντηση. Εάν το δοκιμάσετε ο ίδιος κάντε το πρώτα σε ένα με δύο μελίσσια, παρατηρείστε τα αποτελέσματα στην βαρρόα, στις μέλισσες και στο γόνο και ανάλογα προχωρήστε στην θεραπεία των μελισσιών σας. Θα πρέπει επίσης να κάνετε παρατηρήσεις στις συγκεντρώσεις που θα χρησιμοποιήσετε.

1. Είμαι νέος μελισσοκόμος και θέλω να μάθω η κρυσταλλική θυμόλη τι αποτελέσματα έχει στο ακαρι βαρρόα και εάν αφήνει κατάλοιπα στο μέλι και στο κερί.
Κώστας Μπουκουβάλας, Σεττα  Εύβοιας

Απάντηση...

Σε σχετικά πειράματα χρησιμοποίησης της θυμόλης που έγιναν από τον Chiesa και δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Apidologie (1991),22, 135-145) βρέθηκαν τα εξής:

Οι κρύσταλλοι θυμόλης θρυμματίζονται ώστε να μετατραπούν σε  σκόνη με την οποία σκονίζεται το μελίσσι. Χρησιμοποιούνται 0,5 γραμ. θυμόλης για κάθε πλαίσιο που καλύπτεται με μέλισσες. Δηλαδή για ένα δεκάρι μελίσσι γίνεται σκόνισμα με 5 γραμμάρια θυμόλης. Για να μην λιποτακτήσουν οι μέλισσες, η είσοδος της κυψέλης κλείνεται με χόρτα τα οποία θα απομακρύνουν αργότερα οι μέλισσες.  Χρειάζονται 4 επεμβάσεις με μεσοδιαστήματα 2 ημερών. Ως περίοδος εφαρμογής προτείνονται οι μήνες Οκτώβριος και Νοέμβριος όταν ο γόνος είναι περιορισμένος ή απουσιάζει.

Σύμφωνα με την παραπάνω ερευνητική εργασία η αποτελεσματικότητα της θυμόλης σε 10 μελίσσια τα οποία υποβλήθηκαν για 2 συνεχείς χρονιές με αυτή τη θεραπεία ήταν από 94% έως 99%.

Μια δεύτερη μέθοδος είναι η τοποθέτηση 15 γραμ. Θυμόλης σε πλαστικό δοχείο, το οποίο σκεπάζεται με τούλι και διατηρείται για 21 ημέρες πάνω από τους κηρηθροφορείς. Στην περίπτωση αυτή η θερμοκρασία περιβάλλοντος δεν θα πρέπει να είναι υψηλή γιατί η έντονη εξάτμιση και οσμή διώχνει τις μέλισσες από την κυψέλη τους.

Η θυμόλη ως εγκεκριμένη ουσία βρίσκεται στο σκεύασμα Apiguard.

Όσο αφορά τα υπολείμματα, έχουν καθοριστεί ανεκτά επίπεδα θυμόλης 0,8 mg/kg στην Ελβετία όχι όμως στην Ευρώπη. Κάτω από τη συγκέντρωση αυτή η αλλαγή στη γεύση του μελιού δεν ανιχνεύεται οργανοληπτικά. Η αλλαγή στην γεύση του μελιού γίνεται αντιληπτή όταν η συγκέντρωση της θυμόλης ξεπεράσει τα 1,1 mg/kg.   

Αναλύσεις σε ελληνικά μέλια όσο αφορά τα υπολείμματα θυμόλης δεν έχουν γίνει. Στο παρακάτω σχήμα φαίνεται ότι από τα 22 δείγματα ελβετικού μελιού που αναλύθηκαν το ένα ξεφεύγει ελαφριά από τα όρια των 0,8 mg/kg και από τα 19 γερμανικά δείγματα τα 4 ήταν εκτός ορίων

υπολείμματα θυμόλης, thymol

Σχήμα 1. Ανάλυση υπολειμμάτων θυμόλης σε 22 ελβετικά και 19 γερμανικά μέλια

 

top