Ερωτήσεις - Απαντήσεις

ΙΣΩΣ ΝΑ ΒΡΕΙΤΕ ΤΗΝ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΠΟΥ ΖΗΤΑΤΕ

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΕ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ  ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΩΝ ΟΠΩΣ ΔΟΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΣΤΗΛΕΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ

CSS Menu Div Css3Menu.com

 

CSS Menu Div Css3Menu.com

 

 

Βασιλοτροφία

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Όλες οι Ερωτήσεις...

45.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Σύμφωνα με τη μέθοδο Miller είναι εφικτή η παραγωγή βασιλισσών κόβοντας την κηρήθρα σε μορφή δαντέλας στο κάτω μέρος και τοποθετώντας την σε ορφανό μελίσσι. Το πρόβλημα είναι η ηλικία των σκουληκιών που διαλέγουν οι μέλισσες για να κάνουν βασίλισσες και τελικά στην ποιότητα αυτών. Από την εικόνα που θα δούμε με το πέρασμα των ημερών (ανοιχτά – σφραγισμένα κελιά) δε μπορούμε να καταλάβουμε την ηλικία και την καταλληλότητα των προνυμφών την ημέρα της ορφάνιας; Θα μπορούσαμε να το χρησιμοποιήσουμε ως κριτήριο για να καταστρέψουμε τα ακατάλληλα κελιά; Είναι ένας τρόπος να προκύπτουν καλές βασίλισσες;

44.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Διάβασα σε κάποιο παλιό βιβλίο τη μέθοδο του Τσάπμαν (μέθοδος αυτόματης ανανέωσης  βασιλισσών, μετά το τέλος της μελιτοφορίας) και θα ήθελα να την δοκιμάσω. Σκέφτομαι όταν κατεβάσω τα μελίσσια από το βουνό (γύρω στις 15 Αυγούστου) να τους αφαιρέσω τα πατώματα και να τα τροφοδοτήσω για 10 ημέρες  σιρόπι και γύρη, ώστε να ρίξουν γόνους. Έπειτα να αφαιρέσω τις βασίλισσες από όλες τις κυψέλες, να εκμεταλλευτώ τον βασιλικό πολτό από τα κελιά διάσωσης και μετά από 4-5 ημέρες να εμβολιάσω δικά μου επιλεγμένα βασιλικά κελιά. Θα  δεχτούνε τα  βασιλικά κελιά τα μελίσσια (μεγάλα 10άρια μελίσσια) μετά από τόσες  μέρες; Πέρυσι στα τριπλοκυψελίδια τους έδωσα το κελί μετά από 24 ώρες και το δέχτηκαν  σχεδόν όλα. Υπάρχει κάποιος τρόπος ώστε να μην μπλέξω καθόλου με τριπλοκυψελίδια; Θα ήθελα την άποψή σας στα παραπάνω θέματα, ώστε να μην πειραματιστώ άσκοπα.

43.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Μία βασίλισσα, πιθανώς από κακή γονιμοποίηση, φέτος την άνοιξη έγινε αρρενοτόκα. Την άφησα να πεθάνει μέσα στο μελίσσι. Ένα μήνα μετά υπήρχε νέα μάνα. Πως έγινε αυτό;

42.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Ένα μελίσσι από την άνοιξη που το βρήκαμε αναπτύσσει κανονικά πληθυσμό (9 πλαίσια) αλλά δεν μπορεί να κρατήσει βασίλισσα. Έχω εισάγει πλαίσια γόνου δημιουργεί βασιλοκύτταρα άλλα μετά από μέρες που πηγαίνω για επιθεώρηση πουθενά βασίλισσα. Επίσης έχω εισάγει και βασιλοκύτταρο από άλλο μελίσσι και πάλι τίποτα. Το κελί δεν το  καταστρέφουν βγαίνει κανονικά η βασίλισσα αλλά δεν τη βρίσκω. Ψάχνω κάθε πλαίσιο πάνω από τρεις φορές δεν νομίζω να μην δεν τη βλέπω. Υπάρχει περίπτωση να υπάρχει άγρια βασίλισσα που θανατώνει τις καινούργιες; Εάν ναι τι μπορώ να κάνω;

41.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Διαίρεσα ένα μελίσσι στα μέσα Μαΐου έχοντας αφήσει δυο βασιλοκέλια. Περίπου δέκα Ιουνίου είδα γόνο ημέρας και βασίλισσα, λίγο καιρό μετά έκανα επιθεώρηση και διαπίστωσα ότι είναι αρρενωτόκο, παρόλο που βρήκα τη βασίλισσα. Τι κάνουμε σε αυτή την περίπτωση; Γιατί συνέβη αυτό; Επίσης, θα ήθελα να ρωτήσω τη γνώμη σας για τη μεταφορά των μελισσιών στο βαμβάκι;  Είναι μια καλή επιλογή μετά το έλατο;

40. Έχω παράγει νέες βασίλισσες σε κυψελίδια 3 πλαισίων. Σε κάποιες περιπτώσεις οι βασίλισσες δεν έχουν γεννήσει και παραμένουν μικρόσωμες σε αντίθεση με άλλες της ίδιας σειράς. Σε μία περίπτωση που τοποθέτησα γόνο από άλλο μελίσσι σε αυτό που η βασίλισσα δε γεννάει, ξεκίνησαν να δημιουργούν βασιλικά κελιά.
Πρέπει να περιμένω και για πόσο διάστημα να γεννήσουν για να κρίνω την ποιότητα της  βασίλισσας; Γιατί ενώ υπάρχει βασίλισσα,  το μελίσσι μου φτιάχνει εκ νέου βασιλικά κελιά;

39. Από ποια ημέρα και έπειτα μπορώ να μεταφέρω βασιλικά κελιά (οδικώς) για περίπου 90 λεπτά; Εάν επιτρέπεται τέτοια μεταφορά μιλάμε για σκέτο βασιλικό κελί ή με την παραφυάδα του;

38. Θα ήθελα να ρωτήσω εάν έχετε συναντήσει την περίπτωση όπου ενώ το μελίσσι είχε βασίλισσα και όλα πήγαιναν καλά ξαφνικά δεν έχει βασίλισσα, καθόλου γόνο και κανένα κελί σμηνουργίας ή αντικατάστασης. Κάνω κάπου λάθος; Στην περίπτωση που είναι σωστή η παρατήρηση μου ποιο γεγονός οδήγησε σε αυτή την κατάστασή;

37. Τελικά εξήγηση υπάρχει αλλά λίγο πρωτόγνωρη για εμένα. Πιο συγκεκριμένα έγινε αντικατάσταση ή σμηνουργία, γιατί μια νέα βασίλισσα άρχισε χθες να γεννάει σε ένα εντελώς άδειο από γόνο (~15 μέρες) μελίσσι. Εκεί που την πάτησα είναι το γεγονός ότι δεν υπήρχε ίχνος από βασιλικά κύπελα ούτε ένα. Τα καταστρέφουν όλα τα βασιλικά κελιά σε κάποιες περιπτώσεις;

36. Στην πρώτη μου προσπάθεια για βασιλοτροφία με τεχνητά κελιά, μετά την τοποθέτηση των εμβολιασμένων κελιών στο μελίσσι αποπεράτωσης (με βασιλικό διάφραγμα) η οποία έγινε 36 ώρες μετά την τοποθέτηση στο έναρξης (ορφανό), παρατήρησα ότι οι μέλισσες δεν αποδέχονταν τα κελιά που έγιναν αποδεκτά στο "μελίσσι έναρξης". Το αποκορύφωμα ήταν, την 10η ημέρα από τον εμβολιασμό και αφού είχαν μείνει τρία σφραγισμένα κελιά, να τα διαρρήξουν και αυτά σκοτώνοντας με μανία τις εκκολαπτόμενες βασίλισσες (εικόνα 1) ενώ και πάλι προσπαθούσαν να κατασκευάσουν κελιά στον ανοικτό γόνο.

35. Για την κατασκευή κυψελιδιών σύζευξης, ποιες είναι οι καλύτερες διαστάσεις;

34. Κατά την εκτροφή βασιλικών κελιών παρατηρώ ότι οι μέλισσες έχουν χτίσει γύρω από τα κελιά υπερβολικά πολύ και στο πλάτος και στο ύψος (εικόνα 1 και 2). Απορώ από που θα βγει η βασίλισσα. Χρειάζεται να κάνω κάτι;

33. Πειραματίζομαι στο να φτιάξω μια επωαστική μηχανή για την εκκόλαψη βασιλισσών και την συντήρηση των βασιλικών κελιών που προορίζονται για βασίλισσες. Την έχω φτιάξει ατελώς, κι έχω πετύχει η θερμοκρασία να κυμαίνεται από 32 έως και 34 βαθμούς Κελσίου με τη χρήση ενός θερμοστάτη ακριβείας. Θα ήθελα να μάθω αν η θερμοκρασία η οποία κυμαίνεται στη μηχανή είναι φυσιολογική για να εκκολαφτούν βασίλισσες. Ακόμη θα ήθελα να μου πείτε αν ξέρετε τι υγρασία πρέπει να υπάρχει.

32. Σκοπεύω να διαιρέσω τα μελίσσια μου την άνοιξη αλλά και να ανανεώσω όλες τις βασίλισσες. Παράλληλα θέλω να κάνω μία αρχή όσον αφορά την παραγωγή βασιλικού πολτού. Να προτιμήσω πενταράκια, τριπλοκυψελίδια ή οχτάρες κυψέλες; Έχοντας διαβάσει και το άρθρο στη Μελισσοκομική Επιθεώρηση του Μαΐου – Ιουνίου και Ιουλίου – Αυγούστου του 2011 του κυρίου Καναβά Δημήτριου, όπου υποστηρίζει ότι ο κάθε μελισσοκόμος θα πρέπει να έχει το 1/6 του συνολικού αθροίσματος των κυψελών του, σε τριπλοκυψελίδια, αναρωτιέμαι εάν αυτό ισχύει. Ποια είναι η γνώμη σας για 150 μελίσσια; Πόσες κυψέλες χρειάζεται να έχω από το κάθε είδος;  

31. Είμαι νέος μελισσοκόμος καθώς ασχολούμαι 1 χρόνο με την μελισσοκομία και έχω 5 μελίσσια. Σε επιθεώρηση συμπέρανα πως σε ένα μελίσσι δεν υπήρχε βασίλισσα. Μπορώ να φτιάξω βασίλισσα μόνος μου χρησιμοποιώντας τα υπόλοιπα μελίσσια ή είναι προτιμότερο να αγοράσω; Είναι εύκολο να πειραματιστώ με βασιλοτροφία στο επίπεδό μου;

30. Στο βιβλίο σας, Πρακτική Μελισσοκομία, περιγράφεται τη μέθοδο παραγωγής Β.Π. χωρίς προηγούμενο απορφανισμό. Έχω τις εξής απορίες:
1) Ποιά θα είναι η διάταξη των πλαισίων στον χώρο εκτροφής και πως θα αναδιατάσσονται κάθε ημέρα που θα τοποθετείται ένα νέο εμβολιασμένο πλαίσιο;
2) Για τον κίνδυνο σμηνουργίας στην γονοφωλιά τί μπορώ να κάνω;
3) Δεν θέλω να χρησιμοποιήσω μελίσσι έναρξης και τα πλαστικά κελιά είναι καινούργια. Θα έχουν αποδοχή; Μήπως πρέπει να τα αλείψω με κερί και μελόνερο;
4) Πόσο και πότε θα τροφοδοτώ;

29. Επικοινώνησα με βασιλοτρόφο της νότιας Ελλάδας και μου είπε ότι παράγει βασίλισσες οι οποίες προέρχονται όχι από κάποια συγκεκριμένη ράτσα, αλλά γίνεται επιλογή γονιδίων, δηλαδή φτιάχνουν ένα είδος βασίλισσας που συνδυάζει πλεονεκτήματα από πολλές ράτσες, δηλαδή είναι ένα super υβρίδιο, το οποίο το πουλάνε και σε τσουχτερή τιμή. Είναι πολύ καλό για να είναι αληθές. Πώς έχουν καταφέρει να παράξουν αυτή την super βασίλισσα, ποιά μελέτη έχουν κάνει για την ανθεκτικότητά της π.χ στις ασθένειες. Εσείς ποια ράτσα μελισσών προτείνετε;

28. Στο βιβλίο του Μπίκου διαβάζουμε στη μέθοδο Μπαμπίλη ότι σπάζουμε ένα γερό μελίσσι 20 πλαισίων στα δύο, εισάγουμε γονιμοποιημένη βασίλισσα και το ανοίγουμε μετά από 10 ημέρες.  Αλλού αναφέρεται, ότι εισάγουμε γονιμοποιημένη βασίλισσα, μόνο σε σχετικά μικρές παραφυάδες (5 ή 7 κηρηθρών), βάζουμε το κλουβάκι για ένα 24ωρο  χωρίς να κόψουμε το πλαστικό μπροστά από το ζαχαροζύμαρο. Ανοίγουμε την άλλη μέρα, κόβουμε το πλαστικό και αφήνουμε το μελίσσι χωρίς να το ενοχλούμε για μερικές ημέρες . Τι πραγματικά ισχύει;

27. Θα συναντήσω πρόβλημα (λόγω αιμομιξίας) αν αναπαράγω βασίλισσες από 1 ή 2 μελίσσια με καλά χαρακτηριστικά, για το σύνολο των 100 σμηνών, για διαδοχικές χρονιές; Μήπως πρέπει να απομακρύνω από το μελισσοκομείο, τα κυψελίδια σύζευξης, ούτως ώστε να γονιμοποιηθούν οι βασίλισσες από ξένα μελίσσια;

26. Γνωρίζω ότι τα κελιά αντικατάστασης είναι λίγα, μεγάλα και συνήθως στο κέντρο της κηρήθρας. Υπάρχει σίγουρος τρόπος για να βεβαιωθώ, όταν τα συναντήσω, ότι πρόκειται για κελιά αντικατάστασης και ότι το μελίσσι δεν θα σμηνουργήσει; Επίσης σκοπεύω όταν βρω τέτοια κελιά να τα χρησιμοποιήσω για να αντικαταστήσω κάποιες βασίλισσες. Πείτε  μου, παρακαλώ, έναν τρόπο να το κάνω. Μπορώ να μεταφέρω το κελί τοποθετημένο μέσα στο κλουβί στο νέο μελίσσι;

25. Δεν προχωρούν οι μάνες. Τι φταίει . Έχω δοκιμάσει βασίλισσες από πολλούς βασιλοτρόφους με αποτυχία όμως.

24. Ονομάζομαι Δήμητρα και είμαι 25 χρόνων διαμένω μόνιμα στο νησί της Χίου και τους τελευταίους μήνες ασχολούμαι ερασιτεχνικά με την μελισσοκομία θα ήθελα να ζητήσω την συμβουλή σας σε ένα θέμα που με απασχολεί επειδή τα περισσότερα μελισσοσμήνη που διατηρούνται στο νησί δεν είναι κάποιας συγκεκριμένης φυλής θα ήθελα να ρωτήσω εάν προτείνετε κάποια συγκεκριμένη φυλή για το νησί της Χίου και την ευρύτερη περιοχή η οποία λόγω των χαρακτηριστικών της θα μπορεί να ευδοκιμήσει. Mέσω αναζητήσεων στο διαδίκτυο από τους ντόπιους γεωπόνους-κτηνιάτρους δεν μπόρεσα να μάθω περισσότερα-. Η άποψη σας με ενδιαφέρει πάρα πολύ διότι προσδοκώ μια πιο επαγγελματική ενασχόληση στο μέλλον με την μελισσοκομία.

23.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Kαθώς επιθεωρούσα ένα μελίσσι μου, η βασίλισσα πέταξε και δεν κατάφερα να την πιάσω. Τελικά το μελίσσι έμεινε ορφανό. Τι να κάνω σε μια αντίστοιχη περίπτωση στο μέλλον;

22.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Πώς θα χρησιμοποιήσω σωστά τη συσκευή Ζέντερ;

21.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Πότε είναι η καλύτερη εποχή να αλλάξω τις βασίλισσές μου και γιατί;

20. Σε δύο παραφυάδες που έφτιαξα, η βασίλισσα , εκκολάφτηκε αλλά  στη συνέχεια χάθηκε, και τα μελίσσια έγιναν αρρενοτόκα. Παρατήρησα στη  συνέχεια βασιλικά κελιά και στα δύο. Αναρωτήθηκα αν μπορούν να βγουν κανονικές βασίλισσες από τέτοια κελιά. Έβαλα λίγο γόνο με αυγά από κανονικό μελίσσι και στα δύο αλλά δεν έκαναν νέα κελιά και συνέχισαν την εκτροφή. Μπορούν να βγουν κανονικές βασίλισσες από αρρενοτόκο γόνο;

19. Οι βασίλισσες που αγόρασα συνοδεύονται και από μέλισσες. Θα πρέπει να τις αφαιρώ πριν να επιχειρήσω την εισαγωγή ή να τοποθετήσω το κλουβί εισαγωγής όπως το παρέλαβα;

18. Πώς μπορώ να κρατήσω κηφήνες το φθινόπωρο ώστε να γονιμοποιηθούν οι φθινοπωρινές βασίλισσες που φτάχνω;

17. Μπορούν κηφήνες από αρρενότοκες μέλισσες να ζευγαρώσουν;

16. Διάβασα στο τεύχος Ιουλίου-Αυγούστου της Μελισσοκομικής Επιθεώρησης για κάποια κλουβάκια βασιλισσών τα οποία δεν υπάρχουν στην Ελλάδα. Μάλιστα υπάρχει και σχετική φωτογραφία (σελ. 224). Εγώ τα προμηθεύτηκα μέσω internet από το www.betterbee.com. Όποιος συνάδελφος θέλει μπορεί να τα προμηθευτεί.

15. Μου έχουν δώσει φίλοι μου μερικές «κόκκινες» βασίλισσες οι οποίες είναι αρκετά ήρεμες . Μου είπαν πως είναι επίσης πολύ παραγωγικές. Σκέφτομαι να αγοράσω και άλλες τέτοιες βασίλισσες και να δημιουργήσω ένα μελισσοκομείο με κόκκινες βασίλισσες. Ποια η άποψή σας;

14. Γιατί χάνονται οι βασίλισσες  από τα μικρά κυψελίδια σύζευξης;

13. Θέλω να μάθω έαν οι κηφήνες που προέρχονται από ορφανό μελίσσι με ωοτόκες εργάτριες μέλισσες είναι κατάλληλοι για  σύζευξη με την βασίλισσα ή όχι. Πώς μπορώ να ξεχωρίσω τις εργάτριες μέλισσες που γεννούν και πώς θα δώσω στο μελίσσι αυτό νέα βασίλισσα;

12. Αν δώσω γόνο ημέρας σε αρρενογόνο μελίσσι υπάρχει περίπτωση να καταφέρει να βγάλει βασίλισσα ή να το ενώσω;

11. Ποια μέριμνα θα πρέπει να λάβουμε για τους κηφήνες όταν χρησιμοποιούμε βασιλικό διάφραγμα; Να τους αφήσουμε να πεθάνουν; Πώς αυτοί θα κυκλοφορούν πάνω κάτω;

10. Πώς γίνεται η κυψέλη με δύο βασίλισσες και ποιες είναι οι εφαρμογές της; Εάν είναι δυνατό να παρατεθεί και η σχετική βιβλιογραφία.

9. Στο τεύχος της Μελισ. Επιθεώρησης  Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου 2005, σελίδα 285 αναφέρετε διάφορους εναλλακτικούς τρόπους εμβολιασμού στην βασιλοτροφία. Συγκεκριμένα αναγράφετε ότι με ένα λεπτό ποτιστήρι ρίχνουμε πάνω στην κηρήθρα νερό, κτυπάμε ελαφριά την κηρήθρα και οι λάρβες επιπλέουν οπότε μπορούμε με την βοήθεια κάλτσας να απομονώσουμε  και να εμβολιάσουμε ευκολότερα. Δεν πνίγονται όμως έτσι οι λάρβες;

8. Έχω πρόβλημα με τις βασίλισσές μου. Ενώ είναι νέες και έχουν την πρώτη χρονιά υπέροχη γέννα τη δεύτερη χρονιά πέφτουν, μερικές μετατρέπονται σε αρρενοτόκες.

7. Έχω αποτυχίες στη βασιλοτροφία μου. Αρκετές βασίλισσες δεν εκκολάπτονται από τα σχηματισμένα κελιά ή βγαίνουν παραμορφωμένες και δεν γεννούν κανονικά.

6. Τα βασιλικά κελιά στις μισές παραφυάδες που έφτιαξα είχαν τρύπες στα πλαϊνά τοιχώματα και ήταν καταστραμμένα. Τι έγινε λάθος και τι να κάνω;

5. Παρακαλώ να μας ενημερώσετε για τον αναγκαίο ποσοστό κυψελιδίων, επί των παραγωγικών μελισσοσμηνών που χρειάζεται μια σύγχρονη μελισσοκομική εκμετάλλευση προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της για αντικατάσταση των βασιλισσών, απώλειες μελισσοσμηνών και βασιλισσών.

4. Πώς να φτιάξω κυψέλη με δύο βασίλισσες;

3. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των φυλών μελισσών;

2. Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος εισαγωγής βασιλισσών;

1. Μπορώ να δοκιμάσω διάφορες φυλές μελισσών ώστε να βρω ποια είναι η καλύτερη για να την χρησιμοποιήσω;

45.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Σύμφωνα με τη μέθοδο Miller είναι εφικτή η παραγωγή βασιλισσών κόβοντας την κηρήθρα σε μορφή δαντέλας στο κάτω μέρος και τοποθετώντας την σε ορφανό μελίσσι. Το πρόβλημα είναι η ηλικία των σκουληκιών που διαλέγουν οι μέλισσες για να κάνουν βασίλισσες και τελικά στην ποιότητα αυτών. Από την εικόνα που θα δούμε με το πέρασμα των ημερών (ανοιχτά – σφραγισμένα κελιά) δε μπορούμε να καταλάβουμε την ηλικία και την καταλληλότητα των προνυμφών την ημέρα της ορφάνιας; Θα μπορούσαμε να το χρησιμοποιήσουμε ως κριτήριο για να καταστρέψουμε τα ακατάλληλα κελιά; Είναι ένας τρόπος να προκύπτουν καλές βασίλισσες;
Βλαχόπουλος Γεώργιος, Κέρκυρα

Απάντηση...

Καλές βασίλισσες προκύπτουν όταν πληρούνται δύο βασικοί παράγοντες : α)  η εκτροφή γίνεται σε δυνατό μελίσσι με πολύ πληθυσμό και πολλές παραμάνες μέλισσες που θα δώσουν περίσσεια βασιλικού πολτού στα κελιά και β) η ηλικία της προνύμφης είναι η ελάχιστη δυνατή ώστε να ξεκινήσει από την αρχή το τάϊσμα της ως βασίλισσα και όχι ως εργάτρια. Οι συνθήκες αυτές εντοπίζονται στη σμηνουργία, γι’ αυτό είναι γνωστό πως οι βασίλισσες αυτές είναι εξαιρετικής ποιότητας. Στην παραγωγή βασιλισσών λοιπόν με τη μέθοδο της ορφάνιας θα πρέπει αυτή να γίνει σε δυνατό μελίσσι και να δημιουργηθούν περίπου 10 κελιά. Για την επιλογή της κατάλληλης ηλικίας θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι το βασιλικό κελί σφραγίζει την 8η με 9η ημέρα ξεκινώντας από αυγό 1ης ημέρας. Εάν λοιπόν υποθέσουμε ότι έχουμε τοποθετήσει κηρήθρα με την ιδανική ηλικία που είναι πρώτης ημέρας προνύμφη (4 ημέρες από αυγό), τότε αυτό το βασιλικό κελί θα σφραγίσει μετά την ολοκλήρωση των 5 ημερών. Έτσι για να ελέγξουμε σωστά και να αφήσουμε μόνο τα εν δυνάμει καλά βασιλικά κελιά, προτείνεται μετά την ορφάνια, να επιθεωρήσουμε το μελίσσι 4 ημέρες μετά και να καταστρέψουμε όσα κελιά έχουν ήδη σφραγίσει, αφήνοντας όσα είναι ακόμα ανοιχτά ή ετοιμάζονται να σφραγίσουν. Η εξέλιξη αυτή και η καταλληλότητα αποδίδονται στον πίνακα που ακολουθεί.

Πίνακας 1 : Εξέλιξη του γόνου και καταλληλότητα των βασιλικών κελιών για ποιοτικές βασίλισσες.

   

Θεωρούμε πως έχουμε μία κηρήθρα που τοποθετείται σε ορφανό μελίσσι και πως στην κηρήθρα αυτή την ημέρα 1 (2η στήλη του πίνακα) υπάρχουν όλα τα στάδια του εργατικού γόνου. Στις επόμενες μέρες, οι μέλισσες θα μετατρέψουν αρκετά από αυτά σε βασιλικά προκειμένου να δημιουργηθεί καινούργια βασίλισσα. Υποψήφια κελιά είναι φυσικά του ανοιχτού γόνου, οι προνύμφες 4ης,5ης και 6ης ημέρας και τα αυγά, όταν προκύψουν απ’ αυτά προνύμφες το επόμενο διάστημα. Καλή ποιοτικά βασίλισσα θα προκύψει μόνο από τα κελιά εκείνα που οι μέλισσες τους συμπεριφέρθηκαν ως βασίλισσες από την πρώτη ημέρα που ξεκίνησαν να την ταΐζουν, δηλαδή προνύμφη 4 ημερών της στήλης 2 του πίνακα και αυγό 1ης, 2ης και 3ης ημέρας όταν το επόμενο διάστημα εκκολαφθούν από αυτά προνύμφες. Εάν επιθεωρήσουμε το μελίσσι 4 ημέρες μετά την τοποθέτηση της κηρήθρας στο μελίσσι, οι κατάλληλες αυτές ηλικίες θα είναι ακόμα ασφράγιστα βασιλικά κελιά (6η στήλη του πίνακα με πράσινο χρώμα) ενώ όλα τα άλλα θα είναι σφραγισμένα ή πολύ κοντά στο να σφραγίσουν (στην ίδια στήλη, με κόκκινο χρώμα).

44.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Διάβασα σε κάποιο παλιό βιβλίο τη μέθοδο του Τσάπμαν (μέθοδος αυτόματης ανανέωσης  βασιλισσών, μετά το τέλος της μελιτοφορίας) και θα ήθελα να την δοκιμάσω. Σκέφτομαι όταν κατεβάσω τα μελίσσια από το βουνό (γύρω στις 15 Αυγούστου) να τους αφαιρέσω τα πατώματα και να τα τροφοδοτήσω για 10 ημέρες  σιρόπι και γύρη, ώστε να ρίξουν γόνους. Έπειτα να αφαιρέσω τις βασίλισσες από όλες τις κυψέλες, να εκμεταλλευτώ τον βασιλικό πολτό από τα κελιά διάσωσης και μετά από 4-5 ημέρες να εμβολιάσω δικά μου επιλεγμένα βασιλικά κελιά. Θα  δεχτούνε τα  βασιλικά κελιά τα μελίσσια (μεγάλα 10άρια μελίσσια) μετά από τόσες  μέρες; Πέρυσι στα τριπλοκυψελίδια τους έδωσα το κελί μετά από 24 ώρες και το δέχτηκαν  σχεδόν όλα. Υπάρχει κάποιος τρόπος ώστε να μην μπλέξω καθόλου με τριπλοκυψελίδια; Θα ήθελα την άποψή σας στα παραπάνω θέματα, ώστε να μην πειραματιστώ άσκοπα.
Ελευθέριος  Παπαβασιλείου

Απάντηση...

Η λεγόμενη μέθοδος Τσάμπαν είναι απλή ορφάνια του μελισσιού και τίποτε περισσότερο. Αυτό θα σου καθυστερήσει τα μελίσσια τουλάχιστο για ένα μήνα, θα έχετε τα μειονεκτήματα των κακών βασιλισσών, της καθυστέρησης και του ρίσκου εάν δεν γονιμοποιηθεί κάποια βασίλισσα να βρεθείτε με ωοτόκες μέλισσες. Με άλλα λόγια κινδυνεύετε να χάσετε τα μελίσσια σας εάν εφαρμόσετε  από μόνη της την μέθοδο αυτή.  Ο εμβολιασμός έτοιμων βασιλικών κελιών διορθώνει το πρόβλημα. Στην περίπτωση αυτή ο περιορισμός δεν είναι το εάν θα δεχτούν τα εμβολιασμένα βασιλικά κελιά μετά από 4-5 μέρες (εφόσον θέλετε να εκμεταλλευτείτε τον βασιλικό πολτό όπως λέτε). Ο εμβολιασμός μπορεί να γίνει ακόμα και μετά από μία εβδομάδα με καλύτερα αποτελέσματα γιατί πλέον δε θα υπάρχει ανοιχτός γόνος και ο εμβολιασμός θα έχει μεγαλύτερη επιτυχία.

Ο περιορισμός θα είναι η καθυστέρηση όλων των δυνατών μελισσιών για να βγάλει το καθένα μία βασίλισσα με το ρίσκο ή όποια αποτυχία στην αποδοχή, εκκόλαψη, σύζευξη και έναρξη ωοτοκίας, να επηρεάσει την εξέλιξη και παραγωγικότητα του μελισσιού.  Αυτός είναι και ο κύριος λόγος που εφαρμόζεται πρόγραμμα βασιλοτροφίας κατά το οποίο καθυστερείτε μικρό αριθμό μελισσιών στα οποία εκτρέφεται μεγάλος αριθμός βασιλικών κελιών και 2 μέρες πριν εκκολαφθούν εισάγονται σε ορφανά μελίσσια.

Η αποδοχή τέτοιων βασιλικών κελιών είναι μεγαλύτερη όταν γίνεται σε μικρά πληθυσμιακά μελίσσια και έτσι είναι προτιμότερο να χρησιμοποιήσετε τριπλοκυψελίδια όπου πληθυσμοί 3 κηρηθρών αποδέχονται και ικανοποιούν την ομαλή εκκόλαψη της βασίλισσας.

43.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Μία βασίλισσα, πιθανώς από κακή γονιμοποίηση, φέτος την άνοιξη έγινε αρρενοτόκα. Την άφησα να πεθάνει μέσα στο μελίσσι. Ένα μήνα μετά υπήρχε νέα μάνα. Πως έγινε αυτό;
Τσανάκας Γεώργιος

Απάντηση...

Βασίλισσα μετά τη σύζευξη είναι πιθανό να γεννάει για λίγο καιρό μόνο αγονιμοποίητα αυγά που δίνουν κηφήνες. Στις περιπτώσεις αυτές δίνουμε προθεσμία μία εβδομάδα με 10 ημέρες και εάν δεν αλλάξει η ωοτοκία, τη θανατώνουμε. Είναι πιθανό να συνέβη κάτι τέτοιο και η αρχική εικόνα να διορθώθηκε μόνη της. Πιο σπάνιο είναι να μπόρεσε το μελίσσι να αλλάξει την ακατάλληλη βασίλισσα δημιουργώντας κελιά αντικατάστασης γιατί θα ήταν δύσκολο να υπάρχει γόνος εργατριών κατάλληλης ηλικίας για να δημιουργηθούν. 

42.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Ένα μελίσσι από την άνοιξη που το βρήκαμε αναπτύσσει κανονικά πληθυσμό (9 πλαίσια) αλλά δεν μπορεί να κρατήσει βασίλισσα. Έχω εισάγει πλαίσια γόνου δημιουργεί βασιλοκύτταρα άλλα μετά από μέρες που πηγαίνω για επιθεώρηση πουθενά βασίλισσα. Επίσης έχω εισάγει και βασιλοκύτταρο από άλλο μελίσσι και πάλι τίποτα. Το κελί δεν το  καταστρέφουν βγαίνει κανονικά η βασίλισσα αλλά δεν τη βρίσκω. Ψάχνω κάθε πλαίσιο πάνω από τρεις φορές δεν νομίζω να μην δεν τη βλέπω. Υπάρχει περίπτωση να υπάρχει άγρια βασίλισσα που θανατώνει τις καινούργιες; Εάν ναι τι μπορώ να κάνω;
Αναστάσιος Σαμαράς

Απάντηση...

Εφόσον το μελίσσι δημιουργεί βασιλικά κελιά από τον ανοιχτό γόνο που βάζετε, το πιθανότερο είναι πως είναι ορφανό και θέλει να βγάλει μία νέα βασίλισσα. Από τη στιγμή που θα εκκολαφθεί η ασύζευκτη βασίλισσα (παρθένα) είναι νευρικιά, μικρή, και τρέχει να κρυφτεί. Δεν επιθεωρούμε ούτε ψάχνουμε να βρούμε τη βασίλισσα αυτή εάν δεν περάσουν 10-15 ημέρες μετά την εκκόλαψή της γιατί υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να τη θανατώσουν οι μέλισσες. Εάν κάτι τέτοιο συνέβη και το μελίσσι έμεινε  ξανά ορφανό, είναι εύκολο να γίνει αρρενοτόκο και από το σημείο αυτό και μετά τα αυγά που πιθανόν βλέπετε να είναι από τις εργάτριες. Δεν υπάρχουν άγριες βασίλισσες

41.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Διαίρεσα ένα μελίσσι στα μέσα Μαΐου έχοντας αφήσει δυο βασιλοκέλια. Περίπου δέκα Ιουνίου είδα γόνο ημέρας και βασίλισσα, λίγο καιρό μετά έκανα επιθεώρηση και διαπίστωσα ότι είναι αρρενωτόκο, παρόλο που βρήκα τη βασίλισσα. Τι κάνουμε σε αυτή την περίπτωση; Γιατί συνέβη αυτό; Επίσης, θα ήθελα να ρωτήσω τη γνώμη σας για τη μεταφορά των μελισσιών στο βαμβάκι;  Είναι μια καλή επιλογή μετά το έλατο;

Δήμητρα Μελισσοκόμος

Απάντηση...

Η παραγωγή βασιλισσών με ορφάνια είναι γενικά επίφοβη, καθυστερεί το μελίσσι και δεν δίνει πάντοτε καλές ποιοτικά βασίλισσες. Έτσι και σε αυτήν την περίπτωση αν και είδατε τελικά τη βασίλισσα, ο γόνος που παράγει είναι κηφήνες.

Γενικά όταν μία νέα βασίλισσα ξεκινάει να γεννάει, δε βιαζόμαστε να την κρίνουμε αλλά την αφήνουμε λίγο παραπάνω. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι πιθανό να "στρώσει" η γέννα της και να ξεκινήσει να γεννάει και εργατικό γόνο. Διαφορετικά τη σκοτώνουμε και συνενώνουμε το μελίσσι με κάποιο άλλο. Δεν επιμένουμε να βγάλουμε εκ νέου βασίλισσα σε αυτό γιατί είναι ήδη με γερασμένο πληθυσμό.

Όσον αφορά τα βαμβάκια αποτελούσαν καλή πηγή μελιού για τους μελισσοκόμους στο παρελθόν και έδιναν μέλι με υψηλή αντιβακτηριακή δράση. Τα τελευταία χρόνια οι μελισσοκόμοι όμως αποφεύγουν την μεταφορά στα βαμβάκια καθώς :

α)  Τα νέα υβρίδια δεν αποδίδουν σημαντικές ποσότητες μελιού. β) Γίνονται πολλοί ψεκασμοί με εντομοκτόνο δράση και έχει σαν αποτέλεσμα την απώλεια μελισσών. Το όποιο μέλι παραχθεί, παραμένει άριστο ως προϊόν καθώς δεν επηρεάζεται από τα σκευάσματα που έχουν χρησιμοποιηθεί στην καλλιέργεια αλλά το μειονέκτημα είναι οι περιορισμένες αποδόσεις λόγω της απώλειας του πληθυσμού. γ) Σε πολλές περιπτώσεις οι σπόροι βαμβακιού είναι εμποτισμένοι με τα νέας γενιάς φάρμακα, τα λεγόμενα νεονικοτινοειδή τα οποία μεταφέρονται από το σπόρο στο φυτό καθώς αυτό μεγαλώνει και στη συνέχεια στο άνθος με το νέκταρ που θα μαζέψουν οι μέλισσες. Τα σκευάσματα έχουν κατηγορηθεί για μεγάλες απώλειες μελισσών πανευρωπαϊκά και γίνεται προσπάθεια να απαγορευτεί η χρήση τους.
Όπως καταλαβαίνετε, το ρίσκο για μεταφορά στα βαμβάκια είναι μεγάλο και καλά θα κάνετε να ερευνήσετε εάν είναι δυνατόν, τι σπόρο χρησιμοποιούν οι καλλιεργητές στην τοποθεσία που θέλετε να μεταφέρετε.

Εναλλακτικές πηγές μπορεί να αποτελέσουν, οι όψιμοι ηλίανθοι, καστανιές, βελανιδιές και παραποτάμιες περιοχές που λόγω των πολλών νερών μπορούν να υποστηρίξουν ακόμα την ανάπτυξη των μελισσών μέχρι ενδεχομένως το πεύκο.

40. Έχω παράγει νέες βασίλισσες σε κυψελίδια 3 πλαισίων. Σε κάποιες περιπτώσεις οι βασίλισσες δεν έχουν γεννήσει και παραμένουν μικρόσωμες σε αντίθεση με άλλες της ίδιας σειράς. Σε μία περίπτωση που τοποθέτησα γόνο από άλλο μελίσσι σε αυτό που η βασίλισσα δε γεννάει, ξεκίνησαν να δημιουργούν βασιλικά κελιά.
Πρέπει να περιμένω και για πόσο διάστημα να γεννήσουν για να κρίνω την ποιότητα της  βασίλισσας; Γιατί ενώ υπάρχει βασίλισσα,  το μελίσσι μου φτιάχνει εκ νέου βασιλικά κελιά;

Γιάννης Στέφος

Απάντηση...

Οι βασίλισσες γονιμοποιούνται εντός 10 – 15 ημερών από τη γέννησή τους. Σε περιπτώσεις με ακατάλληλο καιρό, συχνές βροχές κλπ. μπορεί να καθυστερήσουν και λίγο παραπάνω. Η παρουσία της μικρόσωμης βασίλισσας πιθανό να είναι ένδειξη ότι δεν πρόλαβε ακόμα να συζευχθεί. Εάν για κάποιο λόγο δεν καταφέρει να συζευχθεί εντός του χρονικού διαστήματος των 10 – 15 ημερών θα γίνει αρρενοτόκος, δηλαδή θα γεννά αγονιμοποίητα αυγά τα οποία θα εξελίσσονται σε κηφήνες. Εφόσον έχετε διαφορετική εικόνα από τις άλλες βασίλισσες που έχουν ξεκινήσει να ωοτοκούν, μπορείτε να δώσετε ακόμα μία εβδομάδα ως περίοδο χάριτος σε αυτήν που έχει καθυστερήσει και στη συνέχεια να τη θανατώσετε για να εισάγετε ένα νέο βασιλικό κελί.
Στα μελίσσια που οι μέλισσες φτιάχνουν βασιλικά κελιά προφανώς δεν υπάρχει  βασίλισσα. Εάν βρίσκεται τη βασίλισσα ελέγξτε μήπως έχει κάποιο πρόβλημα (τραυματισμένο πόδι ή φτερό συνήθως) και ωθεί τις μέλισσες στην αντικατάστασή της.
Γενικά αποτυχία στην παραγωγή βασιλισσών μπορεί να οφείλεται σε διάφορες αιτίες όπως καταστροφή των βασιλικών κελιών στο στάδιο της εκτροφής,  θανάτωση της παρθένας βασίλισσας μέσα στη κυψέλη,  αδυναμία σύζευξης λόγω καιρικών συνθηκών, απουσία επαρκούς αριθμού κηφήνων, ατύχημα κατά τη πτήση σύζευξης (κατανάλωση από πουλιά), παραπλάνηση και εισαγωγή της βασίλισσας σε ξένο μελίσσι μετά τη σύζευξή της.
Επίσης, επειδή δεν έγινε αντιληπτός ο τρόπος βασιλοτροφίας που ασκείτε, να επισημάνουμε ότι η εκτροφή των βασιλισσών (από τον εμβολιασμό και για τις επόμενες 10 ημέρες) γίνεται σε δυνατά μελίσσια (έναρξης – αποπεράτωσης), ενώ η αποδοχή του σφραγισμένου κελιού και επιτυχία της εκκόλαψης της βασίλισσας, σε μικρά μελίσσια.
Στην περίπτωση που παράγονται βασίλισσες με απλή διαίρεση των μελισσιών σε πολλά μικρά και αναμονή για την παραγωγή μιας νέας βασίλισσας, η ποιότητα τους είναι συνήθως κακή και αυτό μπορεί να αυξήσει σημαντικά το ποσοστό αποτυχίας.

39. Από ποια ημέρα και έπειτα μπορώ να μεταφέρω βασιλικά κελιά (οδικώς) για περίπου 90 λεπτά; Εάν επιτρέπεται τέτοια μεταφορά μιλάμε για σκέτο βασιλικό κελί ή με την παραφυάδα του;

Απάντηση...

Μεταφορά με βασιλικά κελιά, είναι προτιμότερο να την αποφύγετε. Ο τραυματισμός της λάρβας μέσα στο κελί είναι σημαντικός παράγοντας αποτυχίας στη βασιλοτροφία. Το λιγότερο ευαίσθητο στάδια είναι αμέσως μετά τον εμβολιασμό. Από τη στιγμή που θα σφραγίσει το κελί είναι προτιμότερο επίσης να μην το μετακινήσετε παρά μονάχα όταν χρειάζονται 1-2 μέρες για να εκκολαφθεί η βασίλισσα, δηλαδή 10 ημέρες από τον εμβολιασμό. Εάν πρέπει να μεταφέρετε τέτοια βασιλικά κελιά, τα αφαιρείτε από τη βέργα, τα βάζετε μεμονωμένα κατακόρυφα ένα ένα σε θήκες για το καθένα και καλό είναι να έχετε κάποιον μαζί σας που θα τα κρατάει στο χέρι για να εξισορροπεί τις ανωμαλίες στο οδόστρωμα.
Τώρα ορισμένοι μελισσοκόμοι μεταφέρουν απευθείας παραφυάδες με βασιλικό κελί που έχουν μόλις βάλει και αναφέρουν ότι δεν υπάρχει πρόβλημα σοβαρό, η μετακίνηση όμως είναι επικίνδυνη από μόνη της, πόσο μάλλον για τη βασίλισσα που δεν έχει εκκολαφθεί και γι' αυτό, δε σας την προτείνουμε.

38. Θα ήθελα να ρωτήσω εάν έχετε συναντήσει την περίπτωση όπου ενώ το μελίσσι είχε βασίλισσα και όλα πήγαιναν καλά ξαφνικά δεν έχει βασίλισσα, καθόλου γόνο και κανένα κελί σμηνουργίας ή αντικατάστασης. Κάνω κάπου λάθος; Στην περίπτωση που είναι σωστή η παρατήρηση μου ποιο γεγονός οδήγησε σε αυτή την κατάστασή;
Θόδωρος Νίτης

Απάντηση...

Η περίπτωση που αναφέρετε είναι περίεργη ιδιαίτερα από το σημείο που βασίλισσα και γόνος εξαφανίζονται. Εκεί θα πρέπει να εστιάσουμε διότι υπάρχει ένα κενό σε αυτήν την παρατήρηση. Ακόμα και στην περίπτωση που βλέπατε σφραγισμένο γόνο και δεν παρατηρούσατε για αυγά, θεωρούσατε ότι έχετε βασίλισσα ενώ δεν είχατε, θα έπρεπε να σχηματιστεί κάποιο βασιλικό κελί αντικατάστασης ή ορφάνιας. Υπάρχει περίπτωση να είδατε σε κάποια φάση ένα τέτοιο κελί, να το θεωρήσατε σμηνουργίας, να το χαλάσατε και να απομακρύνατε κάθε πιθανότητα να βγάλει νέα βασίλισσα. Ίσως μια πιο προσεχτική ματιά στο ημερολόγιο του συγκεκριμένου μελισσιού να μας βοηθούσε περισσότερο.

37. Τελικά εξήγηση υπάρχει αλλά λίγο πρωτόγνωρη για εμένα. Πιο συγκεκριμένα έγινε αντικατάσταση ή σμηνουργία, γιατί μια νέα βασίλισσα άρχισε χθες να γεννάει σε ένα εντελώς άδειο από γόνο (~15 μέρες) μελίσσι. Εκεί που την πάτησα είναι το γεγονός ότι δεν υπήρχε ίχνος από βασιλικά κύπελα ούτε ένα. Τα καταστρέφουν όλα τα βασιλικά κελιά σε κάποιες περιπτώσεις;

Απάντηση...

Το πιθανότερο είναι να ήταν αντικατάστασης και να ήταν μόνο 1 κελί που σας διέφυγε ή αν κάνατε πολλές μέρες να επιθεωρήσετε το μελίσσι, είχαν καταστρέψει τα υπολείμματα του βασιλικού κελιού. 

36. Στην πρώτη μου προσπάθεια για βασιλοτροφία με τεχνητά κελιά, μετά την τοποθέτηση των εμβολιασμένων κελιών στο μελίσσι αποπεράτωσης (με βασιλικό διάφραγμα) η οποία έγινε 36 ώρες μετά την τοποθέτηση στο έναρξης (ορφανό), παρατήρησα ότι οι μέλισσες δεν αποδέχονταν τα κελιά που έγιναν αποδεκτά στο "μελίσσι έναρξης". Το αποκορύφωμα ήταν, την 10η ημέρα από τον εμβολιασμό και αφού είχαν μείνει τρία σφραγισμένα κελιά, να τα διαρρήξουν και αυτά σκοτώνοντας με μανία τις εκκολαπτόμενες βασίλισσες (εικόνα 1) ενώ και πάλι προσπαθούσαν να κατασκευάσουν κελιά στον ανοικτό γόνο.

Απάντηση...

Εικόνα 1.jpg
Εικόνα 1 : Θανάτωση βασίλισσας σε μελίσσι αποπεράτωσης, λίγο πριν εκκολαφθεί

Καλώς ήρθατε στον κόσμο της βασιλοτροφίας! Η περίπτωσή σας δε σημαίνει κατ' ανάγκη ότι κάνετε κάτι λάθος. Είναι από τις περιπτώσεις που ενώ τα κάνεις όλα σωστά, τα μελίσσια δε συνεργάζονται. 

Θα τα πάρουμε όμως από την αρχή μήπως μπορέσουμε να εντοπίσουμε θέματα που μπορούν να ελεγχθούν. Το ότι είχατε "πιασμένα" κελιά στο μελίσσι έναρξης είναι καλό σημάδι ότι κάνετε σωστό εμβολιασμό. Εάν εμβολιάσατε 20 κελιά και έπιασαν 12-15 είναι ένα καλό ποσοστό. Στο μελίσσι αποπεράτωσης δε θα πρέπει να βάλετε περισσότερα από 15 κελιά.

Το πρόβλημα σαφώς εντοπίζεται στο μελίσσι αποπεράτωσης και εκεί θα πρέπει να στρέψετε την προσοχή σας. Η πρώτη σκέψη είναι ότι η βασίλισσα ανέβηκε από κάτω, περνώντας το βασιλικό διάφραγμα. Κάποιες φορές, ιδιαίτερα εάν είναι αδύνατη, μπορεί να το κάνει. Οπότε στη θέση σας θα έριχνα μια προσεχτική ματιά στον επάνω όροφο για παρουσία της βασίλισσας ή αυγών και στην περίπτωση που έχει συμβεί κάτι τέτοιο φυσικά την κατεβάζετε και βάζετε διπλό βασιλικό διάφραγμα ή αλλάζετε μελίσσι. Επίσης υπάρχει και η περίπτωση να έχει μπει ασύζευκτη βασίλισσα και σε αυτήν να οφείλεται η ζημιά. Για να αποφεύγετε τέτοιες καταστάσεις, τα κυψελίδια σύζευξης εάν υπάρχουν, θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 200 μέτρα από το υπόλοιπο μελισσοκομείο και ιδιαίτερα από μελίσσια έναρξης και αποπεράτωσης. 

Πέρα από τη βασίλισσα, στο μελίσσι αποπεράτωσης θα πρέπει να προσέξετε να υπάρχουν τα απαιτούμενα: πολύς πληθυσμός, και στον επάνω όροφο ασφράγιστος γόνος, σφραγισμένος γόνος, πολλές γύρες και πολλά μέλια. Ειδικά για τις τροφές όσο τα βασιλικά κελιά είναι ασφράγιστα θα πρέπει εάν μπορείτε να τροφοδοτείτε καθημερινά με σιρόπι. Η έλλειψη τροφής, η παύση της ανθοφορίας, συνεχείς βροχές, χαμηλές θερμοκρασίες και αέρας που περιορίζουν και στρεσάρουν τις μέλισσες, μπορούν να αποτελέσουν αιτίες καταστροφής των βασιλικών κελιών. 

Για όλα τα παραπάνω ο μελισσοκόμος ξέρει ότι η επιτυχία είναι πολύ μεγαλύτερη και όλα πιο εύκολα όταν ο καιρός είναι σύμμαχος με πλούσιες και καλές ανθοφορίες. Η άνοιξη είναι η εποχή που συνδυάζει κατά κύριο λόγο όλα αυτά και γι΄ αυτό την προτιμά. Όχι ότι δε γίνεται και την υπόλοιπη μελισσοκομική χρονιά αλλά με περισσότερο κόπο, πολύ τάισμα και ενίσχυση του μελισσιού και φυσικά με ποσοστά αποτυχίας μεγαλύτερα. 

35. Για την κατασκευή κυψελιδιών σύζευξης, ποιες είναι οι καλύτερες διαστάσεις;
Βερίκοκος Χρήστος

Απάντηση...

Υπάρχουν δύο κατηγορίες κυψελιδίων σύζευξης με την καθεμία να έχει τα δικά της πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Ο ένας τύπος είναι τα μεγάλα κυψελίδια σύζευξης για το σχηματισμό των οποίων χρησιμοποιούνται οι ίδιες κηρήθρες που έχουμε και στο υπόλοιπο μελισσοκομείο. Για το σχηματισμό τους απαιτούνται συνήθως 3 κηρήθρες δηλαδή 3000 – 5000 μέλισσες γεγονός που συγκαταλέγεται στα αρνητικά καθώς απαιτούνται πολλά μελίσσια για το σχηματισμό τέτοιων παραφυάδων. Στα θετικά όμως αυτών των κυψελιδίων σύζευξης είναι ότι δεν απαιτούνται άλλα υλικά (κυψέλες, κηρήθρες) διαφορετικά από αυτά που έχουμε στο μελισσοκομείο. Ακόμα μπορούν να ρυθμίσουν και να διατηρήσουν τη θερμοκρασία των 34°C που απαιτείται για την εκκόλαψη της βασίλισσας και του εργατικού γόνου αργότερα, ενώ, εφόσον το επιθυμούμε, μπορούμε να διατηρήσουμε και να αναπτύξουμε αυτήν την παραφυάδα προκειμένου να γίνει ένα κανονικό μελίσσι και να ξεχειμωνιάσει με επιτυχία. Τέλος ο επαρκής αριθμός εργατριών μελισσών μπορεί να φρουρήσει καλύτερα την είσοδο και να προφυλάξει ικανοποιητικά την κυψέλη από εισβολείς.
Στον αντίποδα, ο δεύτερος τύπος κυψελιδίων είναι τα μικρού μεγέθους που δημιουργούνται από μερικές εκατοντάδες μέλισσες κάνοντας έτσι τη δυνατότητα δημιουργίας τους πολύ ευκολότερη. Τέτοια μικρού μεγέθους κυψελίδια επιπλέον μεταφέρονται ευκολότερα, δέχονται ευκολότερα τα βασιλικά κελιά και η ανεύρεση της βασίλισσας είναι πιο εύκολη. Στα αρνητικά τους συγκαταλέγονται η απαίτηση για ειδικό εξοπλισμό που θα χρησιμοποιηθεί μόνο για τα συγκεκριμένα κυψελίδια, ο κίνδυνος λεηλασίας, η αδυναμία διατήρησης της επιθυμητής θερμοκρασίας και η δυνατότητα μόνο πρόσκαιρης χρησιμοποίησής τους. Πιο συγκεκριμένα στα μικρά κυψελίδια η βασίλισσα θα πρέπει να απομακρυνθεί μετά την έναρξη ωοτοκίας διότι στη συνέχεια εάν παραμείνει, το μελίσσι θα λιποτακτήσει στις περισσότερες περιπτώσεις.
Με δεδομένο ότι η βασίλισσα κρίνεται από το γόνο της και ότι θα πρέπει να φτάσουμε μέχρι το στάδιο του σφραγισμένου γόνου προκειμένου να εκτιμηθεί η ποιότητά της, τα μικρά κυψελίδια αποκλείουν μία τέτοια δυνατότητα και για το λόγο αυτό μειονεκτούν σημαντικά έναντι των μεγάλων κυψελιδιών σύζευξης. Φυσικά η επιλογή είναι πάντα δική σας.   

34. Κατά την εκτροφή βασιλικών κελιών παρατηρώ ότι οι μέλισσες έχουν χτίσει γύρω από τα κελιά υπερβολικά πολύ και στο πλάτος και στο ύψος (εικόνα 1 και 2). Απορώ από που θα βγει η βασίλισσα. Χρειάζεται να κάνω κάτι;
Νίτης Θεόδωρος

Απάντηση...

Εικόνα 5.jpg Εικόνα 6.jpg
Εικόνα 1 και 2: Χτίσιμο κηρήθρας γύρω από τα βασιλικά κελιά κατά την εκτροφή τους

Η εκτροφή των βασιλικών κελιών πρέπει να γίνεται σε δυνατά μελίσσια τα οποία ταΐζονται με αρκετό σιρόπι προκειμένου να τροφοδοτηθούν με μεγάλη ποσότητα βασιλικού πολτού οι προνύμφες των βασιλισσών και να έχουμε ένα άριστο ποιοτικά αποτέλεσμα. Οι δύο αυτοί παράγοντες έχουν ως αποτέλεσμα τόσο εάν το μελίσσι εκτροφής είναι ορφανό αλλά κυρίως εάν έχει περιορισμένη βασίλισσα με διάφραγμα, να χτίζει με εντατικούς ρυθμούς στα πλαίσια που βρίσκονται τα εκτρεφόμενα βασιλικά κελιά. Ο ρυθμός χτισίματος σε ορισμένες περιπτώσεις είναι τόσο εντατικός που η κηρήθρα περιβάλει τα βασιλικά κελιά πριν ακόμα αυτά κλείσουν δυσκολεύοντας ή αλλοιώνοντας την κατακόρυφη κατεύθυνσή τους. Έτσι κάποιες φορές το έντονο χτίσιμο γίνεται η αιτία για την αύξηση των ποσοστών αποτυχίας στη βασιλοτροφία. Καλό είναι σε κάθε επιθεώρηση που πραγματοποιείται να απομακρύνονται οι «γλώσσες» κηρήθρας που φτιάχνουν οι μέλισσες προτού ειδικά φτάσουν αυτές κοντά στα βασιλικά κελιά. Ειδικά μετά το σφράγισμα των βασιλικών κελιών και πριν περαστούν αυτά στα κυψελίδια σύζευξης, χρησιμοποιείται μία θερμασμένη λεπίδα με τη βοήθεια της οποίας απομακρύνουμε το περίσσιο κερί γύρω από το κελί. Έτσι αυτό μπορεί να τοποθετηθεί ευκολότερα ανάμεσα στις κηρήθρες της παραφυάδας αλλά διευκολύνεται και η βασίλισσα κατά την έξοδό της. 

33. Πειραματίζομαι στο να φτιάξω μια επωαστική μηχανή για την εκκόλαψη βασιλισσών και την συντήρηση των βασιλικών κελιών που προορίζονται για βασίλισσες. Την έχω φτιάξει ατελώς, κι έχω πετύχει η θερμοκρασία να κυμαίνεται από 32 έως και 34 βαθμούς Κελσίου με τη χρήση ενός θερμοστάτη ακριβείας. Θα ήθελα να μάθω αν η θερμοκρασία η οποία κυμαίνεται στη μηχανή είναι φυσιολογική για να εκκολαφτούν βασίλισσες. Ακόμη θα ήθελα να μου πείτε αν ξέρετε τι υγρασία πρέπει να υπάρχει.
Μανώλης, Ρόδος

Απάντηση...

Επωαστικές μηχανές για την τοποθέτηση βασιλικών κελιών αφού έχουν σφραγίσει, έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν και υπάρχουν επίσης στο εμπόριο. Μπορείτε να φτιάξετε και μόνος σας με τη χρήση ενός καλού θερμοστάτη που να μην αποκλίνει παραπάνω από 0,5-1°C. Η θερμοκρασία των 32°C μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την μεταμόρφωση και ανάπτυξη των βασιλισσών. Εάν η απόκλιση του θερμοστάτη είναι 2°C είναι προτιμότερο να κυμαίνεται στους 33-35°C. Στους 35°C υπάρχει ενδεχόμενο να εκκολαφθούν λίγες ώρες πιο γρήγορα απ’ ότι συνήθως.
Ο θερμοθάλαμος χρησιμοποιείται για το χρονικό διάστημα από τη σφράγιση των κελιών έως την τοποθέτησή τους στα κυψελίδια σύζευξης προτού εκκολαφθούν οι βασίλισσες. Έτσι το μελίσσι αποπεράτωσης ελευθερώνεται και μπορούν να τοποθετηθούν σε αυτό νέα βασιλικά κελιά. Επίσης είναι πιο εύκολος ο έλεγχος και η παρατήρηση των κελιών και αποφεύγονται «ιδιοτροπίες» των μελισσιών που μπορεί να καταστρέψουν καλά βασιλικά κελιά, να περάσει μια βασίλισσα από το διάφραγμα και να τα καταστρέψει ή να βγει πρόωρα μια βασίλισσα και να σκοτώσει τις υπόλοιπες.
Στα αρνητικά του, είναι ότι ενδεχόμενη βλάβη θα καταστρέψει τις εκκολαπτόμενες βασίλισσες και ότι απουσιάζει η προσφορά της μέλισσας η οποία μπορεί να εντοπίσει κάποιο πρόβλημα και να απομακρύνει τη νύμφη. Στην περίπτωση αυτή το αποτυχημένο κελί θα το δούμε στο κυψελίδιο σύζευξης καθυστερώντας τον προγραμματισμό.
Τα σφραγισμένα κελιά δεν έχουν σημαντικές απαιτήσεις σε υγρασία και για το λόγο αυτό, δεν λαμβάνονται ιδιαίτερα μέτρα. Συνήθως προστίθεται ένα δοχείο με νερό εντός του θερμοθαλάμου το οποίο εξατμίζεται σταδιακά και αυξάνει σε μικρό βαθμό τη σχετική υγρασία.

32. Σκοπεύω να διαιρέσω τα μελίσσια μου την άνοιξη αλλά και να ανανεώσω όλες τις βασίλισσες. Παράλληλα θέλω να κάνω μία αρχή όσον αφορά την παραγωγή βασιλικού πολτού. Να προτιμήσω πενταράκια, τριπλοκυψελίδια ή οχτάρες κυψέλες; Έχοντας διαβάσει και το άρθρο στη Μελισσοκομική Επιθεώρηση του Μαΐου – Ιουνίου και Ιουλίου – Αυγούστου του 2011 του κυρίου Καναβά Δημήτριου, όπου υποστηρίζει ότι ο κάθε μελισσοκόμος θα πρέπει να έχει το 1/6 του συνολικού αθροίσματος των κυψελών του, σε τριπλοκυψελίδια, αναρωτιέμαι εάν αυτό ισχύει. Ποια είναι η γνώμη σας για 150 μελίσσια; Πόσες κυψέλες χρειάζεται να έχω από το κάθε είδος;  
Κανατάς Κωνσταντίνος

Απάντηση...

Για κάθε είδος κυψέλης υπάρχουν θετικά και αρνητικά τα οποία θα πρέπει να προσμετρήσετε με βάση τις δικές σας δυνατότητες και απαιτήσεις προκειμένου να καταλήξετε σε αυτήν που σας ικανοποιεί περισσότερο. Μελίσσια σε πεντάρες κυψέλες είναι δυσκολότερο να φτιαχτούν αφού απαιτούνται μεγαλύτεροι πληθυσμοί και άρα πολλά και δυνατά μελίσσια από τα οποία θα αφαιρέσετε κηρήθρες. Έχουν όμως το πλεονέκτημα ότι τέτοια μελίσσια έχουν ταχεία ανάπτυξη και σύντομα μπορούν να γίνουν παραγωγικά μέσα στο ίδιο έτος. Τα τριπλοκυψελίδια αντίθετα φτιάχνονται εύκολα καθώς χρειάζονται μόλις 2-3 κηρήθρες, μπορούν να δημιουργηθούν από δυνατά μελίσσια χωρίς να επηρεάσουν καθόλου την ανάπτυξή τους, χρειάζονται όμως περισσότερη προσπάθεια προκειμένου να εξελιχθούν. Απαιτούν τροφοδοσία, ενίσχυση εάν μειωθεί ο πληθυσμός και προσβάλλονται πιο εύκολα από ασθένειες όπως η Ασκοσφαίρωση. Σε περιπτώσεις μαζικής βασιλοτροφίας, ενδείκνυται η χρήση τριπλοκυψελιδίων καθώς θα απαιτηθούν μεγάλοι αριθμοί ενώ παράλληλα τα μικρά μελίσσια δέχονται ευκολότερα τα σφραγισμένα βασιλικά κελιά.
Οι οχτάρες κυψέλες από την άλλη δεν προσφέρονται τόσο για «σπάσιμο» μελισσών, με τη λογική που προαναφέρθηκε της απαίτησης σε πληθυσμό κηρηθρών, προτείνονται όμως για την ταχύτερη ανάπτυξη ενός μελισσιού. Ορισμένοι μελισσοκόμοι ισχυρίζονται ότι η εξέλιξη του μελισσιού είναι ταχύτερη όταν αυτή γίνει σε ύψος παρά σε πλάτος (όπως οι δεκάρες κυψέλες τύπου Langstroth). Παρ’ όλ’ αυτά κάτι τέτοιο δεν έχει αποδειχθεί σε πειράματα που έγιναν στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Στα αρνητικά των οχτάρων κυψελών είναι η δυσκολία χειρισμών και μεταφοράς λόγω του μεγάλου ύψους στο οποίο μπορούν να φτάσουν εάν για παράδειγμα γίνουν τριώροφα και ο κίνδυνος να αναποδογυρίσουν καθώς ανεβαίνει το κέντρο βάρος τους.

31. Είμαι νέος μελισσοκόμος καθώς ασχολούμαι 1 χρόνο με την μελισσοκομία και έχω 5 μελίσσια. Σε επιθεώρηση συμπέρανα πως σε ένα μελίσσι δεν υπήρχε βασίλισσα. Μπορώ να φτιάξω βασίλισσα μόνος μου χρησιμοποιώντας τα υπόλοιπα μελίσσια ή είναι προτιμότερο να αγοράσω; Είναι εύκολο να πειραματιστώ με βασιλοτροφία στο επίπεδό μου;
Χρήστος Κατσιγιάννης

Απάντηση...

Ο ασφαλέστερος τρόπος για να βεβαιωθείτε ότι το μελίσσι είναι ορφανό, είναι η χρησιμοποίηση μία κηρήθρας ασφράγιστου γόνου από άλλο μελίσσι. Εάν μετά τον έλεγχο μία δύο μέρες μετά εντοπίσετε σε αυτήν την κηρήθρα φυσικά βασιλικά κελιά, μπορείτε να το χειριστείτε ως ορφανό. Αυτό γιατί υπάρχει η περίπτωση να μην εντοπίζετε γόνο αλλά το μελίσσι να έχει ασύζευκτη βασίλισσα ή να έχει γίνει αρρενοτόκο. Και στις δύο αυτές περιπτώσεις δε θα δημιουργήσει βασιλικά κελιά ενώ η εισαγωγή μίας συζευγμένης βασίλισσας θα οδηγήσει πιθανόν στη θανάτωσή της. Στο επίπεδό σας θα ήταν αρκετά ριψοκίνδυνη η ενασχόληση με τη βασιλοτροφία, οπότε ίσως μία καλή λύση θα ήταν η αγορά μίας βασίλισσας. Εξαίρεση μπορεί να αποτελέσει η δυνατότητα χρησιμοποίησης βασιλικών κελιών σμηνουργίας εφόσον εμφανιστούν αυτήν την εποχή σε κάποιο από τα άλλα 4 μελίσσια, προκειμένου να αποκτήσετε άμεσα βασίλισσα στο ορφανό αυτό μελίσσι. Η επιλογή αυτής της τακτικής για σειρά ετών θα οδηγήσει στην αυξημένη τάση για σμηνουργία, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση μπορείτε να την εκμεταλλευτείτε μέχρι να μπορέσετε του χρόνου ίσως να παράγετε τις δικές σας βασίλισσες.

30. Στο βιβλίο σας, Πρακτική Μελισσοκομία, περιγράφεται τη μέθοδο παραγωγής Β.Π. χωρίς προηγούμενο απορφανισμό. Έχω τις εξής απορίες:
1) Ποιά θα είναι η διάταξη των πλαισίων στον χώρο εκτροφής και πως θα αναδιατάσσονται κάθε ημέρα που θα τοποθετείται ένα νέο εμβολιασμένο πλαίσιο;
2) Για τον κίνδυνο σμηνουργίας στην γονοφωλιά τί μπορώ να κάνω;
3) Δεν θέλω να χρησιμοποιήσω μελίσσι έναρξης και τα πλαστικά κελιά είναι καινούργια. Θα έχουν αποδοχή; Μήπως πρέπει να τα αλείψω με κερί και μελόνερο;
4) Πόσο και πότε θα τροφοδοτώ;

Απάντηση...

Υπάρχουν δύο μέθοδοι να παράγει κάποιος Β.Π. χωρίς απορφανισμό. Στην πρώτη μέθοδο η βασίλισσα περιορίζεται στο κάτω όροφο με βασιλικό διάφραγμα και το μελίσσι εκτρέφει τα βασιλικά κελιά στο πάνω όροφο. Στην περίπτωση αυτή τα βασιλικά κελιά τοποθετούνται ανάμεσα σε δύο πλαίσια ασφράγιστου γόνου δίπλα στα οποία θα πρέπει να υπάρχει τουλάχιστο ένα πλαίσιο με γύρη. Κάθε δεύτερο εμβολιασμό μεταφέρονται από τον κάτω όροφο στον πάνω δύο πλαίσια με ανοικτό γόνο. Στην δεύτερη μέθοδο δεν χρειάζεται η απομόνωση της και  η παραγωγή μπορεί να γίνει και σε δεκάρι μελίσσι. Δεν χρειάζεται καμιά ξεχωριστή διάταξη των πλαισίων ή χειρισμός. Φτάνει ο πρώτος εμβολιασμός να γίνει με ξεκινημένα βασιλικά κελιά από ένα ορφανό και από εκεί και πέρα τα εμβολιασμένα βασιλικά κελιά τοποθετούνται στο κέντρο της γονοφωλιάς χωρίς καμιά άλλη προεργασία. Η βασίλισσα καταστρέφει τα βασιλικά κελιά όταν σφραγιστούν αλλά μέχρι τότε τα βασιλικά κελιά θα αντικατασταθούν με καινούργια. 

29. Επικοινώνησα με βασιλοτρόφο της νότιας Ελλάδας και μου είπε ότι παράγει βασίλισσες οι οποίες προέρχονται όχι από κάποια συγκεκριμένη ράτσα, αλλά γίνεται επιλογή γονιδίων, δηλαδή φτιάχνουν ένα είδος βασίλισσας που συνδυάζει πλεονεκτήματα από πολλές ράτσες, δηλαδή είναι ένα super υβρίδιο, το οποίο το πουλάνε και σε τσουχτερή τιμή. Είναι πολύ καλό για να είναι αληθές. Πώς έχουν καταφέρει να παράξουν αυτή την super βασίλισσα, ποιά μελέτη έχουν κάνει για την ανθεκτικότητά της π.χ στις ασθένειες. Εσείς ποια ράτσα μελισσών προτείνετε;
Κώστας Ντάγκας

Απάντηση...

Η δυνατότητα επιλογής γονιδίων και ένταξής τους σε ένα άτομο μπορεί να είναι αποτέλεσμα πολύχρονης εργασίας εξειδικευμένου εργαστηρίου που όμως θα πρέπει πρώτα να δοκιμαστεί πρακτικά πριν διατεθεί στην αγορά ένα τέτοιο προϊόν. Τέτοια δουλειά δεν έχει γίνει παγκοσμίως για τις μέλισσες. Το επόμενο πιθανό σενάριο είναι η χρήση της τεχνητής σπερματέγχυσης με επιλογή κηφήνων και βασιλισσών με καλά χαρακτηριστικά, συνδυασμού τους και παρακολούθησης του αποτελέσματος για ορισμένα χρόνια. Αυτό είναι πεδίο ερευνητικών ινστιτούτων και σε ορισμένες περιπτώσεις βασιλοτρόφων ή συνεργασίας των δύο αυτών μερών. Απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις και πρόγραμμα παρακολούθησης και επιλογής καλών χαρακτηριστικών στα μελίσσια.  
Στην περίπτωση αυτή όμως μιλάμε για μία φυλή στην ίδια περιοχή γιατί δεδομένου ότι η σύζευξη της βασίλισσας γίνεται στον αέρα, είναι αδύνατον να διατηρηθούν στη ίδια περιοχή διαφορετικές φυλές μελισσών. Η υβριδοποίηση θα είναι αναπόφευκτη και το αποτέλεσμα ανεξέλεγκτο.
Το ευτυχέστερο σενάριο (αυτό που αναφέρετε εσείς ως «πολύ καλό για να είναι αληθές») θα ήταν ο κάθε βασιλοτρόφος που αγαπάει αυτό που κάνει και θέλει να το εκπροσωπεί σωστά, να διατηρεί την τοπική φυλή στο μελισσοκομείο του και με ένα υπεύθυνο πρόγραμμα βελτίωσης (παρακολούθηση με αντικειμενικές παραμέτρους, καταγραφή ετήσιων χαρακτηριστικών) να επιλέγει πάντοτε τα καλύτερα μελίσσια από τα οποία θα παράγει βασίλισσες. Το θέμα της ποιότητας των κηφήνων μπορεί να ελεγχθεί με εφαρμόσιμους τρόπους από το βασιλοτρόφο, ώστε ακόμα και με φυσική οχεία (βασιζόμενοι στο τυχαίο δηλαδή) να εξασφαλίζεται ένα ποιοτικό αποτέλεσμα.  

28. Στο βιβλίο του Μπίκου διαβάζουμε στη μέθοδο Μπαμπίλη ότι σπάζουμε ένα γερό μελίσσι 20 πλαισίων στα δύο, εισάγουμε γονιμοποιημένη βασίλισσα και το ανοίγουμε μετά από 10 ημέρες.  Αλλού αναφέρεται, ότι εισάγουμε γονιμοποιημένη βασίλισσα, μόνο σε σχετικά μικρές παραφυάδες (5 ή 7 κηρηθρών), βάζουμε το κλουβάκι για ένα 24ωρο  χωρίς να κόψουμε το πλαστικό μπροστά από το ζαχαροζύμαρο. Ανοίγουμε την άλλη μέρα, κόβουμε το πλαστικό και αφήνουμε το μελίσσι χωρίς να το ενοχλούμε για μερικές ημέρες . Τι πραγματικά ισχύει;
Κώστας Ντάγκας

Απάντηση...

Η εισαγωγή της βασίλισσας τόσο συζευγμένης όσο και ασύζευκτης, είναι σημαντικό να γίνει με το μικρότερο δυνατό ρίσκο. Για το λόγο αυτό είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται μικρά μελίσσια (5 κηρηθρών) τα οποία δέχονται καλύτερα τις βασίλισσες. Στην περίπτωση που η εισαγωγή γίνει σε μεγάλο μελίσσι των 10 κηρηθρών καλό είναι να λαμβάνονται επιπλέον μέτρα. Κρίσιμος παράγοντας είναι η ταχύτητα που θα απελευθερωθεί η βασίλισσα και για να μη συμβεί αυτό γρήγορα, καλύπτεται το ζαχαροζύμαρο στο κλουβάκι εισαγωγής ώστε να μην καταναλωθεί από τις μέλισσες. Έτσι οι φερομόνες της βασίλισσας διαχέονται από τις τρύπες δηλώνοντας την παρουσία της, χωρίς να ανοίξει δίοδος απελευθέρωσης. Μία μέρα μετά αφαιρείται το κάλυμμα και ξεκινάει η απομάκρυνση του ζαχαροζύμαρου από τις μέλισσες.

27. Θα συναντήσω πρόβλημα (λόγω αιμομιξίας) αν αναπαράγω βασίλισσες από 1 ή 2 μελίσσια με καλά χαρακτηριστικά, για το σύνολο των 100 σμηνών, για διαδοχικές χρονιές; Μήπως πρέπει να απομακρύνω από το μελισσοκομείο, τα κυψελίδια σύζευξης, ούτως ώστε να γονιμοποιηθούν οι βασίλισσες από ξένα μελίσσια;
Μιχαηλίδης Αθανάσιος, Βόλος.

Απάντηση...

Είναι γνωστό ότι τόσο οι βασίλισσες, όσο και οι κηφήνες επιλέγουν να κάνουν μακρινά ταξίδια προκειμένου να συζευχθούν. Η μέση απόσταση μεταξύ μελισσοκομείου και περιοχής σύζευξης είναι μεγαλύτερη από 2 km και η μέγιστη, 5km. Ιδιαίτερα οι κηφήνες προτιμούν μεγαλύτερες αποστάσεις, με βεληνεκές πτήσης να φτάνει και τα 6km, ώστε να μπορούν να εκτείνονται σε περιοχή έως και 78km2. Με το μηχανισμό αυτό μέσω της φυσικής επιλογής περιορίζονται τα φαινόμενα κλειστής συγγενικής αναπαραγωγής (αιμομιξίας). Με τα δεδομένα της Ελλάδας σχετικά με τη μεγάλη πυκνότητα μελισσιών ανά μονάδες έκτασης, δεν αναμένεται να έχεις σημαντικό πρόβλημα. Θα υπάρξει πρόβλημα εάν παράγεις βασίλισσες στο ίδιο σημείο για πολλά χρόνια και δεν υπάρχουν άλλα μελίσσια στην περιοχή ώστε να υπάρξουν και ξένοι κηφήνες. Σε αυτήν την περίπτωση, η καλύτερη λύση είναι να ανταλλάζεις γενετικό υλικό με άλλους βασιλοτρόφους. Δηλαδή κάθε δεύτερη ή τρίτη χρονιά να δίνεις και να παίρνεις ένα αριθμό βασιλισσών σε συναδέλφους που έχουν την ίδια φυλή με την δικιά σου και απέχουν τουλάχιστον 25 χιλιόμετρα από εσένα.

26. Γνωρίζω ότι τα κελιά αντικατάστασης είναι λίγα, μεγάλα και συνήθως στο κέντρο της κηρήθρας. Υπάρχει σίγουρος τρόπος για να βεβαιωθώ ,όταν τα συναντήσω , ότι πρόκειται για κελιά αντικατάστασης και ότι το μελίσσι δεν θα σμηνουργήσει; Επίσης σκοπεύω όταν βρω τέτοια κελιά να τα χρησιμοποιήσω για να αντικαταστήσω κάποιες βασίλισσες. Πείτε  μου ,παρακαλώ, έναν τρόπο να το κάνω. Μπορώ να μεταφέρω το κελί τοποθετημένο μέσα στο κλουβί στο νέο μελίσσι;
Παναγιώτης Τριχιάς, Καρπενήσι

Απάντηση...

Όπως πολύ σωστά γράφετε τα κελιά αντικατάστασης είναι ελάχιστα (1-4) ενώ τα κελιά σμηνουργίας είναι πάρα πολλά, μερικές φορές φτάνουν ξεπερνούν τα 100. Τα κελιά αντικατάστασης έχουν το χρώμα της κηρήθρας γιατί κατασκευάζονται από κερί το οποίο οι μέλισσες «δανείζονται» από την κηρήθρα στην οποία τα κτίζουν ενώ τα κελιά σμηνουργίας είναι ανοικτόχρωμα γιατί κτίζονται από φρέσκο κερί που εκκρίνουν οι μέλισσες. Τα κελιά αντικατάστασης εμφανίζονται όλο το χρόνο σε αδύνατα μελίσσια ή σε μελίσσια με βασίλισσα προβληματική, μεγάλη σε ηλικία, άρρωστη κλπ. Ο γόνος στα μελίσσια αυτά είναι περιορισμένος και συχνά διάσπαρτος.  Τα κελιά φυσικής σμηνουργίας βρίσκονται σε αναπτυσσόμενα μελίσσια, την άνοιξη, την περίοδο σμηνουργίας. Ο γόνος των μελισσιών αυτών είναι συμπαγής και καλύπτει τα πλαίσια πέραν ως πέρας.

25. Δεν προχωρούν οι μάνες. Τι φταίει . Έχω δοκιμάσει βασίλισσες από πολλούς βασιλοτρόφους με αποτυχία όμως.
Γιάννης Ταλαίπωρος, Κεφαλονιά

Απάντηση...

Δεν μπορεί να φταίνε όλοι οι βασιλοτρόφοι και κανείς να μην βγάζει καλές βασίλισσες. Γι’ αυτό και αναζητήστε την αιτία στους δικούς σας χειρισμούς. Οι καλές βασίλισσες δεν αποδίδουν σε μικρά μελίσσια, σε υπερβολικά προσβεβλημένα μελίσσια από βαρρόα και άλλες ασθένειες, σε νηστικά μελίσσια και σε μελίσσια που δέχονται συνεχείς επιθεωρήσεις  από τον μελισσοκόμο. Τροφοδοτείστε διεγερτικά εάν δεν υπάρχει νεκταροέκριση, δώσε γύρη ή υποκατάστατα γύρης εάν δεν βρίσκουν απέξω να συλλέξουν οι μέλισσες, συνενώστε τα αδύνατα μελίσσια, κάντε μια καλή καταπολέμηση της βαρρόα και περιορίστε τις επιθεωρήσεις στις απαραίτητες

24. Ονομάζομαι Δήμητρα και είμαι 25 χρόνων διαμένω μόνιμα στο νησί της Χίου και τους τελευταίους μήνες ασχολούμαι ερασιτεχνικά με την μελισσοκομία θα ήθελα να ζητήσω την συμβουλή σας σε ένα θέμα που με απασχολεί επειδή τα περισσότερα μελισσοσμήνη που διατηρούνται στο νησί δεν είναι κάποιας συγκεκριμένης φυλής θα ήθελα να ρωτήσω εάν προτείνετε κάποια συγκεκριμένη φυλή για το νησί της Χίου και την ευρύτερη περιοχή η οποία λόγω των χαρακτηριστικών της θα μπορεί να ευδοκιμήσει. Mέσω αναζητήσεων στο διαδίκτυο από τους ντόπιους γεωπόνους-κτηνιάτρους δεν μπόρεσα να μάθω περισσότερα-. Η άποψη σας με ενδιαφέρει πάρα πολύ διότι προσδοκώ μια πιο επαγγελματική ενασχόληση στο μέλλον με την μελισσοκομία.

Απάντηση...

Επεκράτησε να πιστεύουμε και να λέμε ότι η καλύτερη φυλή μελισσών είναι η ντόπια φυλή που έχει καλά προσαρμοστεί στις τοπικές συνθήκες. Και αυτό τουλάχιστο ισχύει μέχρι σήμερα επιστημονικά. Με την ελεύθερη όμως εμπορία βασιλισσών το γενετικό υλικό των βασιλισσών αλλάζει διαρκώς ανάλογα με τις φυλές μελισσών που διακινούνται στο νησί, ώστε και αυτή η επιστημονική έρευνα μερικές φορές να αδυνατεί να παρακολουθήσει τις αλλαγές αυτές. Έτσι, και να γνωρίζαμε ποια είναι η τοπική φυλή μελισσών δύσκολα θα μπορούσαμε να είμαστε βέβαιοι γι’ αυτό.

Γι’ αυτό σας συνιστώ να συζητήσετε με παλιούς μελισσοκόμους του νησιού για το θέμα αυτό. Να ρωτήσετε την εμπειρία τους με τις διάφορες φυλές μελισσών, ποια φυλή υπήρξε από παλιά, ποια είναι τα χαρακτηριστικά και  η προσαρμογή της (χρώμα, σμηνουργία, χρήση πρόπολης, αντιμετώπιση σφήκας, ξεχειμώνιασμα, παραγωγικότητα, επιθετικότητα κ.α.) . Εάν από τις συζητήσεις αυτές καταλήξετε  σε κάποια τοπική φυλή θα σας συνιστούσα να τη χρησιμοποιήσετε και από εκεί και πέρα εσείς η ίδια να προσπαθήσετε να τη βελτιώσετε κάνοντας κάθε  χρόνο βασίλισσες από τα καλύτερα μελίσσια. Εάν αυτό μπορεί να γίνει στα πλαίσια μιας ομάδας μελισσοκόμων, συνεταιρισμού ή συλλόγου ακόμα καλύτερα. Το επόμενο στάδιο θα είναι να ζητήσετε προστασία της τοπικής φυλής μελισσών  από τις αρχές, αλλά αυτό είναι λίγο μακριά ακόμα.

23. Kαθώς επιθεωρούσα ένα μελίσσι μου, η βασίλισσα πέταξε και δεν κατάφερα να την πιάσω. Τελικά το μελίσσι έμεινε ορφανό. Τι να κάνω σε μια αντίστοιχη περίπτωση στο μέλλον;
Αντωνίου Γεώργιος, Πάτρα

Απάντηση...

Συμβαίνει και αυτό σε σπάνιες όμως περιπτώσεις. Σταματήστε αμέσως την επιθεώρηση και αφήστε το εξωτερικό καπάκι σε θέση που να σκεπάζει τη μισή κυψέλη (εικ. 1) για μισή έως μια ώρα. Πιθανό η οσμή της κυψέλης να τραβήξει τη βασίλισσα στην κυψέλη της. Εάν η βασίλισσα δεν επιστρέψει, επιθεωρείστε προσεκτικά το έδαφος μήπως βρείτε  μια «μπάλα» από μέλισσες. Εάν η βασίλισσα δεν μπόρεσε να επιστρέψει στην κυψέλη, πιθανά λόγω βάρους να έπεσε στο έδαφος και με τις φερομόνες της να τράβηξε μέλισσες οι οποίες την σκεπάζουν για να την «προστατεύσουν». Με απαλές κινήσεις με το δάκτυλο αναζητήστε τη βασίλισσα ανάμεσα στις μέλισσες και εάν την βρείτε  τοποθετήστε την στην κυψέλη της. Εάν ο χρόνος μεταξύ φυγής της βασίλισσας και εντοπισμού της ξεπέρασε τις 2-3 ώρες θα πρέπει να την εισάγετε με προφυλάξεις στην κυψέλη είτε σε κλουβί εισαγωγής είτε σκεπάζοντας την με μέλι. Επιθεωρείστε το μελίσσι σε 2 ημέρες. Εάν βρείτε βασιλικά κελιά η βασίλισσα έχει οριστικά χαθεί και θα πρέπει να την αντικαταστήσετε.

μισοανοιχτή κυψέλη

 

 




Εικόνα 1. Η κυψέλη παραμένει μισο-ανοικτή ώστε η οσμή της να προσελκύσει τη βασίλισσα

22. Πώς θα χρησιμοποιήσω σωστά τη συσκευή Ζέντερ;
Παπαλαμπίδης Βαγγέλης

Απάντηση...

Η συσκευή Ζεντερ αποτελείται από α) μια πλαστική θήκη η οποία έχει 90 διάτρητες θέσεις, β) βάσεις κελιών ή τάπες, οι οποίες «σφηνώνουν» στις διάτρητες θέσεις και  αποτελούν το χώρο που τοποθετούνται τα αυγά γ) τεχνητά κελιά κωνικά όπου τοποθετούνται οι τάπες με το γόνο δ)Κίτρινες θήκες όπου συναρμολογούνται τα κελιά ε) Βασιλικό διάφραγμα  με πορτάκι εισόδου της βασίλισσας (εμπρόσθιο κάλυμμα) στ) πίσω κάλυμμα συγκράτησης των κελιών

Πριν βάλετε τη βασίλισσα στη συσκευή θα πρέπει με ένα πινέλο να αλείψετε την πλαστική διάτρητη θήκη με λυωμένο κερί και μετά να την τοποθετήσετε στο κέντρο της γονοφωλιάς  (χωρίς το καπάκι με το βασιλικό διάφραγμα) για να κτίσουν οι μέλισσες τα κελιά. Προτιμήστε ένα δυνατό μελίσσι με μια καλή βασίλισσα.
Εφόσον οι μέλισσες το κτίσουν τότε εισάγεται η βασίλισσα στη συσκευή και κλείνεται το καπάκι.

Η βασίλισσα γεννά στην κινητή τάπα (καφέ κελάκια). Η τάπα θα πρέπει να  τοποθετείται  στο καφε κελί  και όλο μαζί στη κίτρινη θήκη για να συναρμολογήσουν έτσι το εμβολιασμένο κελί (εικόνα 1)

Προσοχή μεταφέρονται οι  κινητές βάσεις στα κελιά όταν εκκολαφθούν τα αυγά. Θα περιμένετε λοιπόν τρεις ημέρες να εκκολαφθούν και να μεταφέρεται στην συναρμολόγηση των κελιών προνύμφες που ήδη έχουν πάρει το σχήμα C. Οι μέλισσες απορρίπτουν τα κελιά όταν έχουν αυγά.  Η βασίλισσα ελευθερώνεται

Τα κελιά αυτά τοποθετούνται στη συνέχεια σε ορφανά μελίσσια ή σε μελίσσια με περιορισμένη βασίλισσα για την παραγωγή βασιλισσών ή για την παραγωγή βασιλικού πολτού. Τα 90 βασιλικά κελιά τοποθετούνται σε δύο μελίσσια εκτροφής. Η επιτυχία θα είναι μεγαλύτερη εάν τα μελίσσια εκτροφής έχουν τροφοδοτηθεί διεγερτικά με σιρόπι, γύρη ή υποκατάστατο γύρης (εάν δεν υπάρχει) για μια-δύοεβδομάδες νωρίτερα.

zeder,συσκευή ζεντερσυσκευή ζέντερ,ζεντερ,zenter,zeder

 

 

 

 

Εικ. 1. Συσκευή Ζεντερ χωρίς το διάφραγμα βασίλισσας


21. Πότε είναι η καλύτερη εποχή να αλλάξω τις βασίλισσές μου και γιατί;
Παπαλαμπίδης Βαγγέλης

Απάντηση...

Έρευνα που έγινε στο εξωτερικό, έδειξε ότι η καλύτερη εποχή αλλαγής της βασίλισσας είναι το φθινόπωρο γιατί τότε γίνεται καλύτερα αποδεκτή από το μελίσσι (λόγω της αναλογίας νεαρών και ηλικιωμένων μελισσών). Οι φθινοπωρινές βασίλισσες επίσης κρατούν περισσότερο γόνο την εποχή αυτή με αποτέλεσμα να ανανεώνεται ο πληθυσμός και το μελίσσι να ξεχειμωνιάζει με περισσότερες νεαρές μέλισσες που ζουν περισσότερο και στηρίζουν το μελίσσι στους δύσκολους χειμερινούς μήνες.

Οι φθινοπωρινές βασίλισσες δεν παράγονται κατ’ ανάγκη το φθινόπωρο. Μπορούν να παραχθούν την Άνοιξη και να διατηρηθούν σε κυψελίδια για να ελεχθεί η ωοτοκία τους μέχρι την εισαγωγή τους. Σε κάθε περίπτωση η βασίλισσα θα πρέπει να εισάγεται τουλάχιστο ένα μήνα μετά την γονιμοποίησή της σ’ ένα κανονικό μελίσσι. Τότε γίνεται καλύτερα δεκτή και παράλληλα δίνεται ο χρόνος να ελεχθεί η ωοτοκία της.

Τα παραπάνω ισχύουν όταν είναι όλα φυσιολογικά και ομαλά στο μελισσοκομείο. Είναι αυτονόητο, όταν σε κάποια μελίσσια οι βασίλισσες δεν γεννούν ομοιόμορφα με αποτέλεσα να  παρουσιάζεται διάσπαρτος γόνος, όταν υπάρχουν κάποια υπερβολικά επιθετικά μελίσσια ή μελίσσια με μικρές αποδόσεις, επιρρεπή σε αρρώστιες, τότε θα γίνει η αλλαγή των βασιλισσών ανεξάρτητα με την εποχή του έτους.

20. Σε δύο παραφυάδες που έφτιαξα, η βασίλισσα , εκκολάφτηκε αλλά  στη συνέχεια χάθηκε, και τα μελίσσια έγιναν αρρενοτόκα. Παρατήρησα στη  συνέχεια βασιλικά κελιά και στα δύο. Αναρωτήθηκα αν μπορούν να βγουν κανονικές βασίλισσες από τέτοια κελιά. Έβαλα λίγο γόνο με αυγά από κανονικό μελίσσι και στα δύο αλλά δεν έκαναν νέα κελιά και συνέχισαν την εκτροφή. Μπορούν να βγουν κανονικές βασίλισσες από αρρενοτόκο γόνο;
Παναγιώτης Τριχιάς , Καρπενήσι

Απάντηση...

Το πλέον πιθανό είναι οι μέλισσες να έφτιαξαν βασιλικό κελί με γόνο κηφήνων. Αυτό το «λάθος» το κάνουν συχνά οι μέλισσες ακόμα και σε μελίσσια με βασίλισσες. Το γεγονός αυτό το εκμεταλλευόμαστε για να παράγουμε βασιλικό πολτό. Στην περίπτωση αυτή εμβολιάζουμε στα βασιλοκέλια γόνο κηφήνων αντί γόνο εργατριών μελισσών. Μάλιστα τα κελιά αυτά με τους «βασιλιάδες» οι μέλισσες τα επιμηκύνουν αρκετά ώστε να κρατήσουν τη προνύμφη στη θέση της (φωτ. 1). Τα βασιλικά κελιά με τους κηφήνες, οι μέλισσες τα χαλάνε αμέσως μετά το σφράγισμα ή λίγο πριν να σφραγιστούν και άρα δεν θα υπάρξει βασίλισσα από αρρενοτόκο μελίσσι. Το φαινόμενο οι μέλισσες να μεταφέρουν αυγά από άλλα μελίσσια έχει παρατηρηθεί αλλά είναι ιδιαίτερα σπάνιο.

ktirio: image 2 0f 4 thumb

 

 

 

 

Εικ. 1. Βασιλικό κελί με γόνο κηφήνων για την παραγωγή βασιλικού πολτού.

19. Οι βασίλισσες που αγόρασα συνοδεύονται και από μέλισσες. Θα πρέπει να τις αφαιρώ πριν να επιχειρήσω την εισαγωγή ή να τοποθετήσω το κλουβί εισαγωγής όπως το παρέλαβα;

Απάντηση...

Είναι προτιμότερο οι συνοδοί μέλισσες να αφαιρούνται. Οι εγκλωβισμένες εργάτριες παράγουν χημικές ουσίες (φερομόνες στρεσαρίσματος) οι οποίες δυσκολεύουν την αποδοχή της βασίλισσας. Επειδή όμως μερικές φορές είναι δύσκολη η απομάκρυνσή τους , συνιστάται να τοποθετούνται τα κλουβιά εισαγωγής για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα δηλαδή για 2-3 ημέρες αντί των 1-2 ημερών που συνηθίζεται. Για να γίνει αυτό ενισχύστε το ζαχαροζύμαρο στο κλουβάκι ώστε να καθυστερήσει η έξοδός της.

18. Πώς μπορώ να κρατήσω κηφήνες το φθινόπωρο ώστε να γονιμοποιηθούν οι φθινοπωρινές βασίλισσες που φτάχνω;

Απάντηση...

Αφήστε μερικά μελίσσια ορφανά. Τα ορφανά μελίσσια κρατούν τους κηφήνες

17. Μπορούν κηφήνες από αρρενότοκες μέλισσες να ζευγαρώσουν;

Απάντηση...

Ναι μπορούν να ζευγαρώσουν. Δεν παρουσιάζουν κανένα πρόβλημα. Είναι απόλυτα κανονικοί όπως και εκείνοι που παράγονται από βασίλισσα.

16. Διάβασα στο τεύχος Ιουλίου-Αυγούστου της Μελισσοκομικής Επιθεώρησης για κάποια κλουβάκια βασιλισσών τα οποία δεν υπάρχουν στην Ελλάδα. Μάλιστα υπάρχει και σχετική φωτογραφία (σελ. 224). Εγώ τα προμηθεύτηκα μέσω internet από το www.betterbee.com. Όποιος συνάδελφος θέλει μπορεί να τα προμηθευτεί.

Απάντηση...

Ευχαριστούμε για τη πληροφορία, σίγουρα αρκετοί συνάδελφοι θα αξιοποιήσουν την πληροφορία γιατί τα συγκεκριμένα κλουβιά είναι αρκετά χρήσιμα.

15. Μου έχουν δώσει φίλοι μου μερικές «κόκκινες» βασίλισσες οι οποίες είναι αρκετά ήρεμες . Μου είπαν πως είναι επίσης πολύ παραγωγικές. Σκέφτομαι να αγοράσω και άλλες τέτοιες βασίλισσες και να δημιουργήσω ένα μελισσοκομείο με κόκκινες βασίλισσες. Ποια η άποψή σας;

Απάντηση...

Προφανώς πρόκειται για βασίλισσες ξένης φυλής μελισσών. Ανεξάρτητα από την απόδοσή τους σε μέλι και τον ήρεμο χαρακτήρα τους θα πρέπει να γνωρίζεται ότι ο υβριδισμός στην πρώτη γενεά πιθανό να δώσει υψηλές αποδόσεις αλλά στις επόμενες γενεές οι αποδόσεις αυτές θα μειωθούν δραματικά. Έτσι θα είστε εξαρτημένος από τις συγκεκριμένες βασίλισσες τις οποίες θα πρέπει να αντικαθιστάτε κάθε δεύτερη χρονιά.  Μεγάλο πρόβλημα θα είναι και οι κηφήνες από τα μελίσσια σας, οι οποίοι θα διασταυρωθούν  ανεξέλεκτα με βασίλισσες από τοπικούς πληθυσμούς μελισσών. Όσο περισσότερες βασίλισσες θα έχετε στην περιοχή τόσο μεγαλύτερο πρόβλημα θα δημιουργηθεί στους γείτονες μελισσοκόμους με εγχώρια φυλή μελισσών. Οι υβριδισμένοι πληθυσμοί είναι περισσότερο ευάλωτοι στις αρρώστιες. Στην Ελλάδα έχουμε εμπειρία από παλαιότερα χρόνια, εξάπλωσης της τραχειακής ακαρίασης και της νοσεμίασης λόγω διάδοσης ξένης φυλής μελισσών . Συνεπώς δεν συνιστούμε την μαζική αυτή αγορά βασιλισσών ξένης φυλής.

14. Γιατί χάνονται οι βασίλισσες  από τα μικρά κυψελίδια σύζευξης;

Απάντηση...

Δεν υπάρχει καμιά ξεχωριστή αιτία για να χαθούν οι βασίλισσες από τα  μικρά κυψελίδια σύζευξης. Είναι όμως γνωστό, ότι μετά την σύζευξη της βασίλισσας, οι μέλισσες  εγκαταλείπουν εύκολα την φωλιά τους (λιποτακτούν) όταν ο χώρος τους είναι περιορισμένος (μικρά κυψελίδια).

13. Θέλω να μάθω έαν οι κηφήνες που προέρχονται από ορφανό μελίσσι με ωοτόκες εργάτριες μέλισσες είναι κατάλληλοι για  σύζευξη με την βασίλισσα ή όχι. Πώς μπορώ να ξεχωρίσω τις εργάτριες μέλισσες που γεννούν και πώς θα δώσω στο μελίσσι αυτό νέα βασίλισσα;

Απάντηση...

Οι κηφήνες που παράγονται από ωοτόκες εργάτριες μέλισσες είναι λίγο μικρότεροι σε μέγεθος από τους κανονικούς και είναι σε θέση να συζευχθούν με την βασίλισσα

Είναι αδύνατο να ξεχωρίσουμε και να απομακρύνουμε τις εργάτριες μέλισσες που γεννούν γιατί δεν διαφέρουν από τις άλλες και έχουν εξίσου την δυνατότητα να πετούν. Οι μέλισσες θεωρούν τις ωοτόκες εργάτριες μέλισσες σαν βασίλισσες γι’ αυτό και δεν δέχονται καμιά άλλη βασίλισσα. Εάν τινάξουμε όλο τον πληθυσμό 25 μέτρα μακριά θα γυρίσουν στην παλιά τους φωλιά όλες οι μέλισσες συμπεριλαμβανομένων και των ωοτόκων.

Σε αρκετές περιπτώσεις οι μέλισσες ξεκινούν βασιλικά κελιά από κηφηνοκέλια και αργότερα τα καταστρέφουν. Εάν αντικαταστήσουμε σε μερικά τέτοια κελιά την λάρβα που προήλθε από αγονιμοποίητο αυγό από μια κανονική από κάποιο άλλο μελίσσι, πιθανό οι μέλισσες να «ξεγελαστούν» και να εκθρέψουν νέα βασίλισσα. Η πρακτική έδειξε ότι δεν αξίζει τον κόπο να προσπαθεί κανείς να σώσει ένα μελίσσι που παρουσίασε ωοτόκες εργάτριες, Η καλύτερη λύση είναι η απομάκρυνσή του και το τίναγμα των μελισσών ώστε οι μέλισσες να πάνε σε διάφορα μελίσσια. Οι ωοτόκες δεν θα γίνουν δεκτές. Προσοχή όμως στην πιθανότητα διασποράς ασθενειών.

12. Αν δώσω γόνο ημέρας σε αρρενογόνο μελίσσι υπάρχει περίπτωση να καταφέρει να βγάλει βασίλισσα ή να το ενώσω;

Απάντηση...

Το πιο πιθανό είναι να μην καταφέρει να βγάλει βασίλισσα. Εάν θέλετε να το διασώσετε, τοποθετείστε σ’ αυτό 2-3 πλαίσια εκκολαπτόμενου γόνου από άλλα μελίσσια ώστε με τις νέες μέλισσες να αλλοιώσετε τον πληθυσμό και για να υπάρχουν αρκετές νεαρές μέλισσες. Απομακρύνατε επίσης πλαίσια με κηφηνόγονο. Προσπαθήστε μετά να εισάγετε μια καινούργια βασίλισσα η οποία να συνοδεύεται από νεαρές μέλισσες. Ο καλύτερος τρόπος εισαγωγής στις περιπτώσεις αυτές είναι η εισαγωγή με κηρηθροθήκη (εικ. 2)

ktirio: image 2 0f 4 thumb

 


 

 

Εικόνα 2. Η κηρηθροθήκη θα πρέπει να έχει «μελισσοστεγανά» τοιχώματα

11. Ποια μέριμνα θα πρέπει να λάβουμε για τους κηφήνες όταν χρησιμοποιούμε βασιλικό διάφραγμα; Να τους αφήσουμε να πεθάνουν; Πώς αυτοί θα κυκλοφορούν πάνω κάτω;

Απάντηση...

Θα πρέπει να φροντίσετε για μια έξοδο των κηφήνων και αυτό επιτυγχάνεται εάν ανοίξετε μια τρύπα στο επάνω πάτωμα, ίσα-ίσα να περνούν οι κηφήνες. Δεν υπάρχει πρόβλημα εάν χρησιμοποιηθεί και από τις εργάτριες. Εάν δεν φροντίσετε για την έξοδο των κηφήνων και ο αριθμός τους είναι μεγάλος, το πιθανότερο είναι με το σώμα τους να αποφράξουν το βασιλικό διάφραγμα και να εμποδίζουν τη διέλευση των μελισσών. Εκτός αυτού τα πτώματά τους θα είναι μια εστία μόλυνσης για το μελίσσι μέχρι να τεμαχιστούν και να πεταχτούν έξω από την κυψέλη.

10. Πώς γίνεται η κυψέλη με δύο βασίλισσες και ποιες είναι οι εφαρμογές της; Εάν είναι δυνατό να παρατεθεί και η σχετική βιβλιογραφία.

Απάντηση...

Ενωρίς το Μάρτιο τοποθετείται ανάμεσα στα δύο πατώματα ενός δυόροφου μελισσιού  κοντραπλακέ ή εσωτερικό καπάκι ώστε να χωριστούν εντελώς τα δύο πατώματα. Στο κάτω πάτωμα τοποθετείται ο φρέσκος γόνος, η βασίλισσα και περίπου ο μισός πληθυσμός ενώ στον επάνω τοποθετείται ο σφραγισμένος γόνος και ο υπόλοιπος πληθυσμός. Στο πάνω πάτωμα δημιουργείται μια δεύτερη είσοδος (εικ.3).

Μια με δύο ημέρες μετά τον χωρισμό του μελισσιού, καταστρέφονται τυχών βασιλικά κελιά στο πάνω πάτωμα και εισάγεται μια βασίλισσα. Δύο έως τρεις εβδομάδες μετά την εισαγωγή της δεύτερης βασίλισσας, το χώρισμα αντικαθίσταται με βασιλικό διάφραγμα. Πάνω από το διάφραγμα τοποθετείται εφημερίδα με μικρές τρύπες ώστε η  συνένωση των δύο μελισσιών να μην παρουσιάσει προβλήματα. Το διπλό βασιλικό διάφραγμα δεν θεωρείται πλέον αναγκαίο.

Το μελίσσι τροφοδοτείται με σιρόπι, ζαχαροζύμαρο ή ακόμα και υποκατάστατο όταν δεν υπάρχει διαθέσιμη γύρη. Όταν χρειαστεί τοποθετούνται όροφοι με νέες κηρήθρες κτισμένες ή άκτιστες πάνω από κάθε πάτωμα με βασίλισσα. Το απλό βασιλικό διάφραγμα παραμένει. Στις περιπτώσεις που η βασίλισσα μετακινείται και ωοτοκεί στο δεύτερο πάτωμα γίνονται αναστροφές των πατωμάτων

Η μια από τις δύο βασίλισσες αφαιρείται στα μέσα της νεκταροέκκρισης. Στις περιπτώσεις εκείνες που ο μελισσοκόμος θα αφαιρέσει το διάφραγμα και θα αφήσει τις μέλισσες να «επιλέξουν» μια από τις δύο βασίλισσες, συχνά παραμένουν «αρμονικά» και οι  δυο βασίλισσες για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η προετοιμασία των μελισσιών με δύο βασίλισσες ξεκινά 2 μήνες πριν από την ανθοφορία.

Τα μελίσσια με δύο βασίλισσες έχουν τη συνήθη τάση σμηνουργίας, γι’αυτό και θα πρέπει τα φτερά των βασιλισσών να κοπούν. Εάν εκδηλωθεί τάση σμηνουργίας πιθανό να βρεθούν και οι δύο βασίλισσες  στο κάτω όροφο (η βασίλισσα συρρικνώνεται και χωρά από το βασιλικό διάφραγμα). Στις περιπτώσεις αυτές η μια βασίλισσα με όλα τα πλαίσια γόνου και τον πληθυσμό τους τοποθετούνται σε μικρή απόσταση από την αρχική θέση. Στην αρχική θέση τοποθετείται η δεύτερη βασίλισσα με το υπόλοιπο μέρος του πληθυσμού και με άκτιστες κηρήθρες. Το μελίσσι αυτό τροφοδοτείται για να κτίσει. Όταν ο «πυρετός της σμηνουργίας» ξεπεραστεί, τα δύο μελίσσια συνενώνονται και επαναφέρονται στην αρχική τους κατάσταση.

Εφαρμογές του μελισσιού με τις δυο βασίλισσες. Στις κυψέλες με δύο βασίλισσες, τα μελίσσια αναπτύσσονται γρήγορα πριν από μια αναμενόμενη ανθοφορία και φτάνουν σε μεγάλους πληθυσμούς οι οποίοι δίνουν μεγάλες αποδόσεις. Είναι γνωστό ότι τα μελίσσια με περισσότερο πληθυσμό παράγουν και περισσότερο μέλι ανά μέλισσα.

Στον πίνακα 1 δίνονται τα αποτελέσματα από πειράματα που έγιναν από τον Moeller (1976) για έξι χρονιές με μελίσσια που είχαν δύο ή μια βασίλισσα. Όλες οι βασίλισσες προέρχονταν από το ίδιο γενετικό υλικό και δέχτηκαν παρόμοιους χειρισμούς. Τα μελίσσια με τις δύο βασίλισσες υπερείχαν όλες τις χρονιές και έδωσαν κατά μέσο όρο  51 κιλά περισσότερο μέλι.

Πίνακας 1. Σύγκριση στις αποδόσεις μελισσιών με δύο και μια βασίλισσα


Χρονιά

Μελίσσια με δυο βασίλισσες

Μελίσσια με μια βασίλισσα

 

Αριθμός μελισσιών

Απόδοση σε κιλά μέλι

Αριθμός μελισσιών

Απόδοση σε κιλά μέλι

1967

9

131

11

106

1968

12

179

12

76

1971

12

133

12

72

1972

2

111

8

37

1973

11

143

9

92

1974

8

101

11

62

Μέσος όρος

126

 

75

Περιγραφή της μεθόδου και παραλλαγές θα βρείτε σχεδόν σ΄ όλα τα ελληνικά μελισσοκομικά βιβλία. Οι κυριότερες όμως αναφορές οι οποίες στηρίζονται σε πειράματα και παρατηρήσεις δίνονται από την παρακάτω διεθνή βιβλιογραφία:

Dietz A. (1985) Problems and prospects of maintaining a two-queen colony system in honey bees throughout the year. Am. B. J. 265(6):451-456
Moeller Floyd (1976) Two queen system of honey bee colony management. Research Report No. 161. United States Dep. Of Agriculture. University of Wisconsin pp10.
Taber S (1982) Two queen honey production. Am. B. J. 122(5):348-349

ktirio: image 2 0f 4 thumb

 

 

 

 

 

Εικόνα 2. Οι νέοι όροφοι τοποθετούνται πάνω από τα πατώματα με τις βασίλισσες

9. Στο τεύχος της Μελισ. Επιθεώρησης  Σεπτεμβρίου-Οκτωβρίου 2005, σελίδα 285 αναφέρετε διάφορους εναλλακτικούς τρόπους εμβολιασμού στην βασιλοτροφία. Συγκεκριμένα αναγράφετε ότι με ένα λεπτό ποτιστήρι ρίχνουμε πάνω στην κηρήθρα νερό, κτυπάμε ελαφριά την κηρήθρα και οι λάρβες επιπλέουν οπότε μπορούμε με την βοήθεια κάλτσας να απομονώσουμε  και να εμβολιάσουμε ευκολότερα. Δεν πνίγονται όμως έτσι οι λάρβες;

Απάντηση...

Όχι οι λάρβες δεν πνίγονται. Οι λάρβες έχουν ιδιαίτερο πρόβλημα όταν εκτίθενται σε συνθήκες ξηρασίας κατά τον εμβολιασμό. Όταν για παράδειγμα τα κελιά του γόνου εκτίθενται απευθείας στις ακτίνες του ήλιου.

8. Έχω πρόβλημα με τις βασίλισσές μου. Ενώ είναι νέες και έχουν την πρώτη χρονιά υπέροχη γέννα τη δεύτερη χρονιά πέφτουν, μερικές μετατρέπονται σε αρρενοτόκες.

Απάντηση...

Το πρόβλημα αυτό αναφέρθηκε από πολλούς μελισσοκόμους. Συνήθως οι βασίλισσες έχουν το μέγιστο της απόδοσής τους στις πρώτες  δύο χρονιές. Έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο οι βασίλισσες να  μειώνουν το ρυθμό ωοτοκίας τους μετά την πρώτη χρόνια όταν δεν διακόπτεται η εκτροφή γόνου τον χειμώνα, γεγονός το οποίο είναι γνωστό σε περιοχές με υψηλότερες από τις συνηθισμένες θερμοκρασίες. Οι βασίλισσες όμως αυτές δεν μετατρέπονται σε αρρενοτόκες από τη δεύτερη χρονιά εκτός εάν πρόκειται για βασίλισσες οι οποίες γονιμοποιήθηκαν με τεχνητή σπερματέγχυση ή κατά τη διάρκεια της φυσικής σύζευξης δεν κατάφεραν να συγκεντρώσουν μεγάλη ποσότητα σπέρματος κηφήνων.

7. Έχω αποτυχίες στη βασιλοτροφία  μου. Αρκετές βασίλισσες δεν εκκολάπτονται από τα σχηματισμένα κελιά ή βγαίνουν παραμορφωμένες και  δεν γεννούν κανονικά.

Απάντηση...

Πρόσφατη έρευνα  έδειξε ότι η παρουσία υπολειμμάτων στο κερί  σε υψηλές συγκεντρώσεις επηρεάζει αρνητικά τόσο την ποιότητα όσο και την εκκόλαψη των βασιλισσών.

Τα σχετικά πειράματα έγιναν στην Αμερική. Οι επιστήμονες εμπότισαν το κερί με συγκεντρώσεις0, 10, 100 και 1000 mg/Kg κουμαφώς (δραστική ουσία του Ασουντόλ, Περιζιν και Check-mite) καθώς επίσης και 1000 mg/Kg φλουφαλινέιτ (δραστική ουσία του Μαυρίκ και Απισταν). Από το επιβαρημένο κερί έφτιαξαν τεχνητά βασιλικά κελιά στα οποία εμβολίασαν γόνο για την εκτροφή βασιλισσών.

Από τα 144 βασιλικά κελιά που έγιναν με κερί εμποτισμένο με 1000 mg/Kg κουμαφώς εκκολάφθηκε μόνο μια βασίλισσα. Από τα κελιά με συγκεντρώσεις 100 mg/Kg κουμαφώς εκκολάφθηκε το 50% των βασιλισσών και από τα κελιά με την μικρότερη συγκέντρωση εκκολάφθηκαν όλες.

Οι βασίλισσες που εκκολάφθηκαν από τα επιβαρημένα κελιά  είχαν μικρότερο σωματικό βάρος από εκείνες που εκκολάφθηκαν σε κελιά χωρίς υπολείμματα (εικ. 1). Η ποιότητα των βασιλισσών αυτών ήταν σαφώς κατώτερη και οι μέλισσες τις αντικατέστησαν σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η υψηλή συγκέντρωση φλουφαλινέιτ επηρέασε επίσης αρνητικά την εκκόλαψη των βασιλισσών, όχι όμως στο βαθμό που επηρέασε το κουμαφώς.

Από τα παραπάνω φαίνεται ότι τα υπολείμματα κουμαφώς που βρίσκονται στα κεριά  πιθανό να είναι μια από τις αιτίες για τις παραμορφωμένες και κακές βασίλισσες. Τα υπολείμματα στα κεριά υπολογίζονται  μεταξύ 2 και 25 mg/Kg αλλά με τη συνεχή χρήση του Περιζιν και του Ασουντόλ τα τελευταία χρόνια οι συγκεντρώσεις των υπολειμμάτων πιθανό να έχουν ανέβει σημαντικά. Το κουμαφώς είναι σταθερό στο κερί και μεταφέρεται από τις παλιές κηρήθρες στις καινούργιες.. Η συχνή αλλαγή των κηρηθρών  και η εναλλαγή σκευασμάτων εναντίον της βαρρόα είναι επιβεβλημένες λύσεις.

6. Τα βασιλικά κελιά στις μισές παραφυάδες που έφτιαξα είχαν τρύπες στα πλαϊνά τοιχώματα και ήταν καταστραμμένα. Τι έγινε λάθος και τι να κάνω;

Απάντηση...

Προφανώς η τρύπα έγινε από κάποια βασίλισσα η οποία βρισκόταν στις παραφυάδες. Η βασίλισσα αυτή πιθανό να προήλθε από βασιλικά κελιά ορφάνιας που δημιούργησαν τα μελίσσια και διέφυγαν της προσοχής σας ή από κακούς υπολογισμούς εκκόλαψη κάποιας βασίλισσας νωρίτερα από τις άλλες. Τις παραφυάδες θα τις ετοιμάζετε τουλάχιστο 3 ημέρες πριν από την εισαγωγή των βασιλικών κελιών (για να μην υπάρχουν αυγά) και θα τις επιθεωρείτε προσεκτικά πριν να τοποθετήσετε τα κελιά, ώστε να καταστρέψετε κάθε φυσικό βασιλικό κελί.

5. Παρακαλώ να μας ενημερώσετε για τον αναγκαίο ποσοστό κυψελιδίων, επί των παραγωγικών μελισσοσμηνών που χρειάζεται μια σύγχρονη μελισσοκομική εκμετάλλευση προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της για αντικατάσταση των βασιλισσών, απώλειες μελισσοσμηνών και βασιλισσών.  

Απάντηση...

Σχετικά πειράματα που έγιναν από το Ινστιτούτο Μελισσοκομίας σε συνεργασία με το Εργαστήριο Μελισσοκομίας του Α.Π.Θ τα έτη 1985 έως 1999 (Kostarelou et al., 1995, J.Apic. Res. 34(1):9-14, 1995) έδειξαν ότι η αντικατάσταση των βασιλισσών στα μελίσσια μιας σύγχρονης μελισσοκομικής εκμετάλλευσης θα πρέπει να γίνεται κάθε δεύτερη χρονιά. Ο μελισσοκόμος πέρα από την αντικατάσταση των βασιλισσών, θα πρέπει, κατά την περίοδο δραστηριότητας των μελισσών του (Απρίλιος-Νοέμβριος), να διατηρεί επιπρόσθετα βασίλισσες σε αριθμό 10% του συνόλου των μελισσιών του για τυχών απώλειες ή απαραίτητες αντικαταστάσεις

Σύμφωνα με την παραπάνω έρευνα για κάθε 100 μελίσσια απαιτούνται 20 τριπλοκυψελίδια για την παραγωγή σε ετήσια βάση 60 βασιλισσών.

4. Πώς να φτιάξω κυψέλη με δύο βασίλισσες;

Απάντηση...

Τροφοδοτείστε εντατικά το μελίσσι ώστε να δυναμώσει αρκετά και να καλύψει τουλάχιστο δύο ορόφους με πληθυσμό και γόνο 6-8 πλαίσια. Το δυνατό αυτό μελίσσι χωρίζεται με εσωτερικό καπάκι. Στο πάνω όροφο μεταφέρονται σχεδόν όλα τα πλαίσια του γόνου με τον πληθυσμό τους και τη βασίλισσα. Στο δεύτερο όροφο δημιουργείται μια δεύτερη είσοδος , προτιμότερο στη πίσω πλευρά της κυψέλης.

Στο κάτω όροφο, αφήνονται ένα με δύο πλαίσια με ανοικτό γόνο μικρής ηλικίας (προνύμφες μικρότερες των 3 ημερών), πλαίσια με γύρη, μέλι και ο πληθυσμός τους.  Όταν σχηματιστούν τα βασιλικά κελιά στον ορφανό αυτό όροφο, επιλέγονται τα μεγαλύτερα κελιά και καταστρέφονται τα μικρά και τα κακοφτιαγμένα. Μετά την επέμβαση αυτή το μελίσσι δεν ενοχλείται μέχρι να βγει, να γονιμοποιηθεί και να ξεκινήσει τη γέννα της η νέα βασίλισσα.

Όταν διαπιστωθεί ότι η δεύτερη βασίλισσα στο κάτω όροφο γεννά κανονικά, το χώρισμα των δύο ορόφων αντικαθίσταται με δύο βασιλικά  διαφράγματα τα οποία απέχουν μεταξύ τους 1-2 εκατοστά. Χρησιμοποιείστε εφημερίδα πάνω από το διάφραγμα για συνένωση.

3. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των φυλών μελισσών;

Απάντηση...

H Ιταλική μέλισσα (Α. m. ligustica): Έχει ως γεωγραφική εξάπλωση την Ιταλία και εισάχθηκε με επιτυχία στην  αμερικανική ήπειρο και την Αυστραλία. Έχει μεσαίο μέγεθος με κίτρινους κοιλιακούς δακτυλίους και με αρκετά μακριά προβοσκίδα. Είναι ιδιαίτερα ήρεμη και χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη παραγωγή σε γόνο (κρεατοπαραγωγός). Έχει μικρή τάση σμηνουργίας και συλλέγει πολύ πρόπολη. Λόγω των μεγάλων πληθυσμών που δημιουργεί απαιτεί περισσότερες τροφές για το ξεχειμώνιασμα.

Η μαύρη μέλισσα (A. m. mellifera): Γεωγραφική εξάπλωση η βόρεια Ευρώπη, Γαλλία και Ιβηρική χερσόνησος. Το μέγεθός της είναι μέτριο έως μεγάλο με σχετικά κοντή προβοσκίδα. Δεν έχει ιδιαίτερη τάση για σμηνουργία. Είναι επιθετική, μέτρια στην παραγωγή μελιού και βασιλικού πολτού. Είναι επίσης ευαίσθητη σε ασθένειες

Καρνιολική μέλισσα (A. m. carnica): Εκτείνεται από τα νότια της Αυστρίας μέχρι τα βόρεια της Ελλάδας (Επτάνησα). Έχει μεγάλο μέγεθος, σκούρο γκρι χρώμα, μεγάλη προβοσκίδα, είναι ιδιαίτερα ήρεμη, αναπτύσσεται πολύ γρήγορα την άνοιξη και δεν συλλέγει μεγάλες ποσότητες πρόπολης. Μειονεκτεί στο ότι έχει έντονη τάση για σμηνουργία και είναι ευαίσθητη στη νοσεμίαση και την τραχειακή ακαρίαση.

Καυκάσια μέλισσα (A. m. caucasica):Είναι εγκαταστημένη στα βουνά του Καυκάσου μέχρι τα παράλια της Μαύρης Θάλασσας. Μοιάζει με την καρνιολική, έχει μεγάλο μέγεθος, σκούρο γκρι χρώμα, και πολύ μακριά προβοσκίδα. Είναι ήρεμη μέλισσα, με μικρή τάση σμηνουργίας. Συλλέγει μεγάλες ποσότητες πρόπολης, αναπτύσσεται αργά την άνοιξη και είναι ευαίσθητη στην νοσεμίαση και τραχειακή ακαρίαση.

Μακεδονική μέλισσα (A. m. macedonica): H μέλισσα της Μακεδονίας –Θράκης φτάνει μέχρι τα Σκόπια. Έχει μέτριο μέγεθος, μεγάλη προβοσκίδα, είναι ιδιαίτερα ήρεμη, δεν δίνει μεγάλους πληθυσμούς αλλά συλλέγει έντονα τροφές. Προσβάλλεται από τη νοσεμίαση όχι όμως από τη τραχειακή ακαρίαση και έχει μέτρια τάση για σμηνουργία.

Κυπριακή μέλισσα (A. m. cyprian): H μέλισσα της Κύπρου. Έχει έντονο κίτρινο χρωματισμό, είναι επιθετική, αναλογικά με το σώμα της έχει μεγάλη προβοσκίδα. Είναι πολύ σκληρή ράτσα, εργάζεται πολύ εντατικά και όταν υπάρχουν ανθοφορίες συλλέγει μεγάλες ποσότητες τροφών. Είναι ανθεκτική στη νοσεμίαση και στις σφήκες και ευαίσθητη στην Αμερικάνικη Σηψιγονία. Κατασκευάζει πολλά βασιλικά κελιά.

Συριακή μέλισσα (A. m. syriaca): Εντοπίζεται στην ανατολική Μεσόγειο από τη Συρία μέχρι το Ισραήλ. Είναι πάρα πολύ μικρή σε μέγεθος, έχει πορτοκαλί χρώμα, και είναι ιδιαίτερα επιθετική. Κατασκευάζει πολλά βασιλικά κελιά και είναι ευαίσθητη στο κρύο.

Ανατολική μέλισσα (A.m. anatoliaca): Καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της Τουρκίας. Έχει κίτρινο έως μαύρο  χρωματισμό και είναι αρκετά επιθετική. Συλλέγει μεγάλες ποσότητες πρόπολις  και έχει έντονη τάση σμηνουργίας και ευαισθησία στο κρύο.

Η Κεκρόπια μέλισσα (A.m.cecropia): Βρίσκεται στη νότια Ελλάδα. Οι μέλισσες της φυλής αυτής δεν έχουν ομοιόμορφο χρωματισμό που να τις χαρακτηρίζει και είναι πάρα πολύ καλές συλλέκτριες. Φτάνουν σε μεγάλους πληθυσμούς, δεν είναι επιθετικές, και δεν έχουν τη τάση σμηνουργίας. Μοιάζουν με τις Καυκάσιες μέλισσες στη τάση να συλλέγουν πρόπολη και να κτίζουν μικρές κηρήθρες πάνω από τα πλαίσια. Ο Brother Adam την ονομάζει «Ελληνική μέλισσα», τη θεωρεί καλύτερη από την καυκάσια και την κατατάσσει στις καλύτερες φυλές μελισσών

Υπάρχουν και αρκετές άλλες φυλές όπως η μέλισσα του Ιράκ (A.m.meda), της Αφρικής (A.m.scutellata) και  A.m. capensis, του Μαρόκου και της Αλγερίας (A.m. intermissa) και άλλες τις οποίες δυστυχώς δεν μπορούμε να περιγράψουμε λόγω του περιορισμένου χώρου που διαθέτει η στήλη αυτή στο περιοδικό.

2. Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος εισαγωγής βασιλισσών;

Απάντηση...

Η βασίλισσα γίνεται ευκολότερα δεκτή όταν εισάγεται με συνοδεία μεγάλου αριθμού μελισσών και ιδιαίτερα νεαρών. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τους εξής δύο τρόπους:

α) Εισάγεται με συνένωση του ορφανού μελισσιού με εκείνο που έχει τη βασίλισσα και

β) Με πλαισιοθήκη. Ένα πλαίσιο με εκκολαπτόμενο γόνο χωρίς τις μέλισσές του εγκλωβίζεται σε πλαισιοθήκη η οποία έχει μελισσοστεγανά τοιχώματα (φωτ. 1) . Μαζί με το πλαίσιο τοποθετείται και η βασίλισσα. Από το εγκλωβισμένο πλαίσιο εκκολάπτονται νεαρές μέλισσες οι οποίες περιποιούνται τη βασίλισσα. Η τελευταία δεν στρεσάρεται από τον περιορισμό της αλλά συνεχίζει να γεννά στα κενά κελιά. Σε 2-3 ημέρες ο μελισσοκόμος ελευθερώνει τη βασίλισσα  και αυτή γίνεται εύκολα δεκτή γιατί συνοδεύεται από ένα μεγάλο αριθμό νεαρών μελισσών.

ktirio: image 2 0f 4 thumb

 

 

 

 

 

 

Φωτογραφία 1. Πλαισιοθήκη με μελισσοστεγανά τοιχώματα για την εισαγωγή βασιλισσών μελισσών.

1. Μπορώ να δοκιμάσω διάφορες φυλές μελισσών ώστε να βρω ποια είναι η καλύτερη για να την χρησιμοποιήσω;
Ανδρέας Αντωνίου

Απάντηση...

Η καλύτερη φυλή μελισσών είναι εκείνη που έχει προσαρμοστεί στις τοπικές συνθήκες μιας μεγάλης περιοχής. Μια φυλή μελισσών που είναι καλή, δηλαδή αντέχει στις ασθένειες και τους εχθρούς της, είναι ήπια, αποδοτική, σμηνουργεί ελάχιστα κλπ, όταν μεταφερθεί σε μια άλλη περιοχή με διαφορετικό βιότοπο πιθανό να αντιδράσει διαφορετικά και τα πλεονεκτήματα της να μετατραπούν σε μειονεκτήματα για το μελισσοκόμο. Μετά υπάρχει το πρόβλημα των διασταυρώσεων μεταξύ των διαφορετικών φυλών που στις περισσότερες περιπτώσεις καταλήγουν σε επιθετικές και μη παραγωγικές μέλισσες

Οι παρατηρήσεις σε τέτοιες φυλές μελισσών θα πρέπει να είναι μακροχρόνιες και να στηρίζονται σε καταγραφή λεπτομερειακών στοιχείων σε ελεγχόμενα μελίσσια (γόνος, πληθυσμός, βασίλισσες κ.ά) γεγονός που δεν μπορεί να γίνει από ένα μελισσοκόμο.


top